LIBER XXVIit id 
«excelTu obtinet. Porro ea quam Tragoriganum 
appellantaftumpfi etiam altridtionis quippiam. 
Idem inlib.fimplic.med. ipfi attributo,ait. Ori¬ 
ganum &ipfum omnibus notum eft,& habet vi¬ 
res acres & excalfactorias & relaxantes, & eua- 
porantes: vrtde & fufpiriofis Sc tuflientibus pro- 
deft. Et ferpences fugat item biles & ventrem 
detrahit. Sed vrinam k menftpaa prouocat. 
Apuleius ad ruflim potenter auferendam Ori¬ 
ganum in pulueremmolliflimum terit, & incile 
vfque ad tertias decodto mifcet, tk exinde figu¬ 
rat trochifcos Sc dat ad bibendum in aqua ca¬ 
lida. 
Nunc ad Plinium deuenimus, qui lib.20.cap. 
itf.air. Eft: alia Cunila gallinacea appellata no- 
-ftris;Grxcis Origanum Heracleoticum. Prodtft 
oculis trita addito fale. Tuflim quoque emen¬ 
dat 8 c iocinorum vitia. Laterum dolores cum fa¬ 
rina, oleo ik aceto in forbitionem temperata. 
Praecipue vero Serpentium morfus: de quo etiam 
plura habet eiufdcin libri c.7. 
Ariftoteles Origanum mullo inie< 5 tum effice¬ 
re vinum dulce prodit: quia partes aquofas au¬ 
ferat ad fefe , quemadmodum Sol ab vuis , qua; 
palfi* dulciores fiant. Origanum vero acrimonia 
iua non tam attrahere ad fe vini acrimoniam, 
quam cius partes coquere dilutiores. 
Auiccnna Origanon commendat in doloribus 
detium,quod fc. omnem putredinem arcear,vn- 
de prouerbium 0 ™ oei}*vov<pf*tu\.e. 
putre falfamentum Origanum amat. Origano 
adhuc in Illyria & Grxcia vtuntur propter, a- 
crem faporem in ferculis loco aromatum. 
Antigonus in farragine memorabilium narra¬ 
tionum icribit Teftudinem vbi ferpenccm adit, 
Origanum infuper edere & quodam tempore ac¬ 
cidi llc , qui hac jte obferuata Origanum eo loco 
abftulerir, & tum teftudinem eo orbatam periif- 
fe.ldcm authorGrxcus addit palumbes pcrcuf- 
fas Origanum vulneri indere, & hoc remedio 
fanari, iteln fi Origano & Sulphure formicini 
acerui obturentur, ftatim illas aufugere, quod 
etiam tradit in Homil. D. Baiilius. Decoctum 
Origani cum Cariophyllis & Saccharo paratum 
plurimum fingulrui prodelle conftat. Huius e- 
tiam puluis cum pauco fale nitro vulgari & mei¬ 
le inftar eclegmatis miftus vtiliter dentibus in¬ 
fricatur, & reddir cadindiores ac firmiores. O- 
riganum intueri, prouerbium eft apud Suidam 
ex Ariftophane fumpeu, ab acrimonia herba:, tk 
dicebatur de co , qui robur dc maximum animu 
pne fc ferebat. Carteriim vinum Origanites ex 
Origano Heracleotica parari fimiliter vt Thy- 
mices,teftatur Diofcorides; facere Sc ad eadem. 
De Origano Onite. 
De Origano Oniti Diofeoridi dido,quod nome 
retinent etiam Galenus & Plinius,varix funt o- 
piniones : tradit enim Hermolaus ornithin h.c. 
gallinaceum qurbufdam dici; aliis Buglen Ru- 
ellius. Nicander quoque meminit Origani, cu¬ 
ius folium, quod A linis pabulo gratum e fiet O- 
nopetalium vocauit Origanum, quodque Oni- 
tim inde feeuta artas ab co didicit appellare, 
Oniris quid fic ex Dodonteo colligere non poftii, 
nihil enim addit prxtcr caqux a Veteribus di- 
6ka funt, addens tantum hac in regione incogni¬ 
tum elle genus. 
Maithiolus vero depingit quidem plan¬ 
cam pro Origano Onite fibi m illam a Luca Gui- 
Tom. III. 
no ex Creta allatam , vt fupri oftenfum,fcd non 
deferibit. Nili multum fallor hoc Origanum O- 
nitis Matchioli nihil aliud eft quim Hylfopus 
Anguillarar,vt videre eft capite de Hyllopo. 
De Onitide autem hrec dicit Anguillara cura 
locutus eft de Origano. Omtis eft Ipecies Ori¬ 
gani qu<j tantum minor eft acrimonia , odore 8C 
facultatib 9 ,vtdicut Gale. &Diofc.Nec aliud eft 
quaOriganuquod reperitur in Lobardia. Quod 
vero non fit vique adeo album incaufa eft locus 
quia in locis calidis albidius eft & violentioris 
laporis ac odoris . Hxc Anguillara. 
Galenus <Pafdem tribuit vires Onitidi quas O- 
rigano Heracleotico,nili quod imbecilliores. 
Dc Origano filuefiri. 
i mtvnyjf , j; $dz*.u:v 8 c xt-.u? > Diofcor. 
iifdera etiam nominibus inlignita Galeno. Pli¬ 
nio reccnfccur inter Panaces, ac vocac Panaces 
Heracleum ac Originum Heracleoticum filue- 
ftre. S lucftre autem cognominatum quod fi¬ 
ne cultura &lpontc fuaprouenint. 
Dicitur Germ. cofictl fflolcfcmut, quafi dicas 
animi bonitatem aut lxriciam, 23 raunboftcn / 
vel Bcr^mimfc/ VPilbcr maioran. Fiandrice 
(Bt aUivVnariolciiic. Gallici Ongan & Mano- 
laine bajiarde. 
Eius tres Ipccics facit Tragus,duas Dodonse- 
us. Meminit vero cuiufdam Origani Hifpani- 
cx Amatus,que, ni fallor. Origanum Heracleo¬ 
ticum Marthiolo, fk Dodonxo. Tragoriganu 
filucftre elle Origanum volunt etiam nonnulli. 
AliiPanaccs neraclcum,autCun lam,inter quos 
Nicander ik Diocles. Silucftris Origani non 
meminit Plinius, Cunil$ tamen bubtilx vocabu¬ 
lo comprchcnfum iri putamus. Nec per Cu¬ 
nilam aliud intellexere Columella & veteres vc- 
rcrinarix arcis Scriptores quam filucftre Ori¬ 
ganum. 
Id autem Origanum filucftre fc non nouillc 
feribit Anguillara,nec vllam plantam proucnie- 
tem in Italiaqux dici poffit verum Origanum 
filucftre. Amatus dicit fc nullibi quam in Hi- 
fpania filucftre Origanum vidille : k in Gallia 
ik Germania quadam vn non adeo potente ac 
bona. Hanc autem fpeciem Hifpanicam viden- 
rur Dodoncus ik Macchiolus exiftimareelle He¬ 
racleoticum , vc patet cx fuperioribus , quando¬ 
quidem vna & eadem figura Matchioli ik De- 
donari. Suum autem cum Amato vult Dodo- 
nxuscxHifpania afferri : Suunycx Creta Mat- 
thiolns. 
Priuatim autem folia filueftris Origani & flo- lr s 
res cum vino bibuntur, ik coinmorfis venenatis 
bclliis opem ferunt. Galenus huic ealdern vires 
tribuit quas Origano neracleoticq Ik Onitidi, 
nili quod valentiores. 
DE SAMPSVCHO $IV£ AMARACO 
Veteribus & ingenere. 
C a'p . XIV. 
T Hcephraftus amaracum vocat, nonSamp- 
fucham.IicetTheodofus mOdbSamfuchum, 
modo Sampfuchiim verrat: aliquando Amara¬ 
cum inter fufFrilticcs coronarios perperae vires, 
proucnir & femine • &aunlfione : prxftac femi¬ 
nis copia, Ik iucftndi odoris femen eft,& quidem 
mollioris odoris: nec non dc planca cius trans¬ 
ferri poteft; radices in furamo terre hxrent,mul- 
i 
