LIBER XXVIII- 
bellam binis ^lis fuperioris parte donatum de¬ 
mittitur,colore cxrulxofxpius , albo aut rubro 
rarius.: femen minutum in vafculis oblongis. O- 
dore nonnunquam grato Mofchi differens re¬ 
petitur. 
nthut Cxtcrum an pro tribus hifce Hyllopi varieta- 
»m. ribus,tribus opus fit iconibus, vt quidam credi¬ 
derunt, iudiccnt, lc&ores. Lobel. in Icon.Pl. 
tres habet, i.eft p.4^. hoc titulo : Hylfopus A- 
rabum, Mcfux Se officinaruimfecnnda eft p.434. 
Hyftbp.Arab.flore rubro: tertiap.435.Hylfopus 
albis floribus. Sed Sc Gerard.tres dat imagines: 
Duas vero Tabernamontanus Sc totidem Hift. 
Lu s d - 
; C.Bauhin.exteris oculatior in inucniendis & 
ntU obferuandis plantarum differentii$,ita de iis dif- 
feruit. Hylfopus i.fiue vulgaris cxrulea commu¬ 
niter ex vna parte floret i aliquando cx vtraque, 
vt exprcflic Lobelius. Eli & odore tantum diffe- 
rens,mofchtim redolens. Hxc etiam fpica brc- 
ui,& rotunda aliquando variat. Hyllbpus z.fiue 
cxrulea folio difledo, alias a vulgari non difere- 
pans, quare tantum ramum (cumvulgiri vt Sc 
nos) apudMatchiolum exprimi curatu. Hyfto- 
pus 5. albo, vel rubro flore^flores habet fxpius v- 
iic tantum ordine digeftos, aliquando vtrinque. 
Prxter Hyffopuivj vulgarem, aliam quoque 
agnouit Gcfn.hort.mofchatam fc.qu^ pro Cililfa 
a Dodonxo dcfcribicur, &cum icon bus ftirpiu 
primi tomiFuchlii Ancuerpix excufis cum no¬ 
minibus Sc deferiptionibus Hifpanicis fub libri 
hnem depingitur. 
Facile txiltimamusEuch. Rcefslin. intclligcre 
Hylfopum vulgarem, quamuis deferiptio non 
Corrclpondcat. Apollinaris etiam lib.z.fol.118. 
vires fub his nominibus 3fen iEp^etpjridfcribit, 
hui\jfque figuram habet,itemque aliam fol. 100. 
pro JEpptcb > i-c. Hedera, fed male. 
Fuchlius malam exhibet iconem: quin & Por¬ 
ta phyt.lib. 2.cap.31.ineptam vulgaris Hyllopi fi¬ 
guram habet. 
Cxtcrum, non immerito controuertitur ab 
autoribus An Hyflopus Graecorum,cum hac Ara 
bumidenvfic,necne. Et quidem proDiolcori- 
dis Hyftopo recipitur a Fuchlio,Cordo,Matthio 
lo,& Amato. Ncgatiuam vero ruentur fente- 
tiamMonachi, Auguillara, Turncrus, H. Lug- 
diuicnfis, Lobelius, Hort.Lufit.Gcrardus,Sylui- 
us, Clufius, Bellonius in Obferu. &: C.Bauhin. 
& alii:quorum argumenta refutando nobis mi¬ 
nime fatisfaciunt Fuchlius, Cordus , Matthiolus 
& Amatus: Vndc nos vulgarem noftram Hyf- 
fopum Diofcoridis Sc Plinii cllc allercrc nondum 
audemus. Illud interca negare haud polTumus 
Ryiropii noftram vulgarem non infelici cumfuc- 
cclfu cius loco in medicamenta venire. 
Cxteriim quod nosHyifopum dicimus , Tra- 
'on2s g us Origanum Diofcoridis elfe fcntic, quam ve- 
10 dodtc,ipfe iudicato. 
Quia aurem Cxfalpinus non audet aflererc 
b tl * Hylfopum vulgi floribus cxrulcis clfc Flylfopum 
antiquorum ob faporem. Idcb magis ipfivide- 
tur cum Symphyco pctrxo Diofccuidis coniicni- 
re , quod Plinius Alum vocari teftatur. Illud fo- 
lum ambiguitatem facit, quod capitula Thymi 
tribuuntur : non enim cum Thymo Cretico/cd 
potius cum Italico filnilitudinem gerit cacumi¬ 
nibus. 
Hyflopum hanc paflim ofticina* & vulgo ap- 
lina pellant: Serap.cap.z60. Halcufi Cyfe : Hcbrxij. 
jar- Ilcg.4. Leuic. 14. Eff ,ScOftfiun vocant : Thal- 
mudiftx Schfimfbokj: Germ. yfop / f>yf 0 p /floffer 
tyfop/Sc ftr 4 >en yfop, ob vfum,vt nonnulli cre¬ 
diderunt , quem in Ecclcfiis ac monafteriis prx- 
buit , vt populus cum lpla rcfpcrgerecur. Vade 
& illud elfe aiunt Pfalm.^o. Aiperges me Domi¬ 
ne Hyflbpo, Scc. fupra quem textum D.AugulH- 
nus de Hyllopo quadam monet. Verum Hyflo- 
pus qua vtimur, liZefiricl in fulm.credimus, no 
eft Hylfopus de quo Saloino loqui tur. N011 dc- 
funt, inquic, qui plantam illam,qux in HebrxO 
dicitur E/)/, lcu Efub , quod Rofmaldnum in¬ 
terpretatur , fcu Libanotis , Hylfopum tranftule J 
riut, vocabulorum vicinitate decepti. Sed , no- 
ftrum non eft prxfentes compouerc lites. Theo¬ 
logis difeeptandum hac dc re fuent. Inftituir no- 
ftn ratio requirit, vt nomina linguarum ed fidc- 
litatc,qua fieri poterit,recenfeamus. Bclgx 3 f* 
penaut yfopc dicunt. Galli h yjfjpe Sc aifope Lob. 
Itali Sc Hifpani wffjpo , Sc lfpo Dod. Angli 
|)ifopc. Bon. by{]ppo. Nomcncl.Pann. 3 fop- 
Hyllopum anguftifolium fpicacum vulgarem, Locuj & 
flore cxtulco , albo, dc purpureo copiose colui rcm us> 
Moncbclg irdi ia horcis : floret in Germania ac 
Belgio, lulio ac Augulto menlibus. Geneux vi¬ 
di in hortis Nouembri,inrcrdiim Hieme folia re¬ 
tinentem. Tiguri dcTubingq apud D.Gefncrum 
Sc Fuchfmm obfcruaui Hyllopum mofchacam , 
quam illi montanam quoque vocab.mc : oobis 
creuit pofteain horto Ill.E C. Collibus afpcris 
Romanix & Veroncnfi tradui, prxferrim lecus 
Achefim,quc Imperatoriam,a Vcnecorum ditio¬ 
ne diferiminat, e regione montis Baldi, fponte 
fruticare hanc refert Lobelius,cum nufpiam ali- 
oquin nili in horcis inuenifledicat. 
Vires quod attinet , Diufcjrides fuo Hyllopo 
vim tribuit attenuandi ac calefaciendi. Deco- ires Ir ^ 
ctum cum ficubus ik. aqua , melleque ac Ruta,& tjt,:n '' rc ' 
potum , pcripncumonicis, anhtloiis,tufli diutur- 
n? , dcftillacioni,& eredlq ceruicis fpirationi au¬ 
xiliari, itemqne lumbricos occidere,fcripfit.£c U 
cum meile delingatur, idem facere. Deco&um 
eius craila per aluum ducere , cum aceto mulfo 
potum. Edi &c cum ficubus viridibus tritis,ad al¬ 
uum fubdueendam. Sed vehementius purgare 
ammixro Nafturtio aut Inde,aut Itione. Induce¬ 
re item bonum colorem. Eandem ad fplenem &: 
hydropem,incacaplafmare imponi, cum ficu Sc 
Nicro: cum vino vero ad inflammationes. Dif- 
cutere etiam fugiliata, cum aqud''feruente impo¬ 
litam. In anginis commodiflimd gargarifari, cu 
ficuum decocto : dentium qitoque dolorem mi¬ 
tigare cum aceto codam, fi colluatur. Soluere 
& aurium inflacioncsciufdcm dccodti vaporem. 
Galenus Hyllopum tenuium partium elle dicic,&: 
tertio ordine calefacere ac uccare. H ippocrates 
2.dcdixtayaj«W/ b, elfe ftacuic. 
Dc Hyllopi viribus Plinius fparfim hxc annoca- 
uir. Anginc medetur Hylfopum cum vinode- 
codum & gargarizatum; Faciles preft:t vomi¬ 
tiones tritum cum meile, vtilius pr^fumpeo Na¬ 
fturtio, aut Irione. Manipulus huius decodus 
ad tertias cum fale,pituitas trahit illitus,vel con¬ 
tritus cum oxymclitc Sc fale,pellitque ventris a- 
nimalia. Ad lienem prodeft cum fico decodum. 
Comitiales lanant bacc^ tern^'contritq,& in a- 
quapot^ diebus fcdecim. Hylfopus, inquit Me- 
fues ,(qui pleraque cx Diofcoride Sc Galeno tran- 
feribit) calidus & ficcuseftordinefecundo,vel 
potius tertio. Pituitam etiam cralTam purgat i 
fcd minus q«dni Thymus confert prxfertim par¬ 
tibus refpirationidicatisj&cerebri affcdibus:& 
