Mcfut Uf- 
f" s 
Sftrchas 
M */?///«» 
fi. 
S tccchdt 
montis 
Gorgum 
f reflat. 
Synon. 
Tabtrn. 
Ceraret 
notantur. 
Nomina 
liuguacum 
/4/na',hd[. 
Iu unatur. 
Locus Sim 
Tempus 
m HISTORIAE 
Curaui, inquit Cordus, Arabicum Steechadai 
nolito orbi peregrinam plantam mihi adfcrri,al- 
lacumque ex Narboncnli Gallia , iemen terra: 
mandaui aliquoties : & c femine prodiit planta 
ramulis, foliis, odore, laporc,& ramulorum, fo¬ 
liorumque poljcu fpicee Lauendulaeeae per om¬ 
nia fimilis.Porro Mcfuc vehementer errat ,quod 
feribit Arabicam Stcechada femen non habere, 
cum illi latis manifelium &perfpicuum lic. 
Stoechademetiam exoticam facit Syluius : ex 
Creta enim habitiorem <Sc melius nutritam , ob 
id meliorem peti (cribit: multam tamen nobis 
domefticam ex infulis Stoechadibus elfe non ne¬ 
gat. Proucnire etiam multam in Arabia,quam in¬ 
de Arabica cognominant,& quq a Me(ue profer¬ 
tur, flore pr*lercim,pbftfolii 5 :lpica ex purpureo 
caerulea, odorata. 
Carteru:n,Ma{Iilicnfis pelagi Stoechadem pl*- 
rumque Arabica: vicem explere reflatus clt Mat- 
chipius. Scaechadcm,itiquic,oflicinaruni vulgus 
Scicados appellar. Nalcicur hccc non modo i.n 
Gallia ( vt Diolcorides lcribfic]cx aduerfo Maffi- 
li* in infulis, quas Scdeclvadas vocant: fcd & in 
Arabia,vndc cum aliis mcrcimoniis,qu* cx Alc- 
xandria aduchuntur , Venetias comportatur. 
Quapropter tam a Medicis, quam a Seplaliariis, 
indito ab Arabia cognomenco, hodie Arabica 
nuncupatur: etli Maihiienfis pelagi Sceeenas ple¬ 
rumque Arabica viccmcxple.tr. Prouenir pr*- 
tercain nonnullis Icalix locis , verum eacartcris 
in Ital/a pr*(lar.qu* ex Gargano Apuli* monte 
adUchitur : qu.mquam omnium probatiflima cfl 
peregrina , qu* ex Arabia defertur, hanc deinde 
lcquicur, qn* in S,.u;chadibiis infulis nalcicur,a 
quibus primum nomen adinucnir. 
Lobelius in Obf.p. 1:4. Icon. Planr.p.419.fub 
Stoechadis , flue Scichadis titulo , pingit C.lulii 
Sccechada breuioribus ligulis , velvt ipleait in 
in Obf.fummis cauliculis vr plurimum foliis lli- 
patis. In Obf.dida pag.in Ic. Planr.p.440. Sta-- 
chadcm nudis cauliculis lummis. Illam vocar 
H.Lugd.p.9i8.Sta-chadem Marchioli; Hanc,flo:- 
chad.capitulis foliatis,quam Clufius longioribus 
ligulis appellat. 
Compilator nonappofuic Stcechadis Arabi- 
c*,vr vocat,figuram.Gcrardus vero pro Stcecha- 
de ponit iconem a Tabcrnamontano pro Spica 
hortulana exhibitam, flore albo, lpfcmct autem 
quali duas confundat plantas,ticulum facic,Sccc- 
cnasjliuc tpica hortulana. 
C.Bauh. phyt. Stcechadis primae, flue purpu¬ 
rea: titulo, duoio procul intclligit Stcech.cauli- 
culis foliaris: fecundam fiquidem, ftcech.cauli- 
culis non foliatis appellar. 
& 2tc i%t; Gr*cis, Lac. Srcechas , Stce- 
chas, Sticas,Stichas,& vulgo officinarum Stce- 
chados& Stichados. Aido.Aftccbidos , Ajhtb.ru- 
djsy flue A (luchudes. Germanic-Stichae Fraut Sc 
0 t< 5 d?ft 6 Fraut. GaW.Stcechadjs.ltA.Srecbitdeikvi 
Srecit.HiCp.T-)tnani,C<wtucllj>CantucJfj , Tmtllo. 
Angl.frend; JSLaucnbcr. 
Sccechas vero nomen accepit ^ Sccechadibus 
ex aduerfo Maffili*(vt cx Matth.didum) litis 
Galli* infulis, in quibus prouenir. Sunt tamen 
qui exiftimene Stceffiadem redius Scachim quali 
(picam dici. 
Qui n congrue Amatus herbam fruticofam 
dicat, in vniuerfa Hifpania admodum frequen¬ 
tem , Luflcanique Rofmarinum appellent, non 
video. 
Herbarios in multis Germani* hortis Stcrcha- 
PLANTARVM. 
dem feminare, & magna cum, diligentia colere 
prodidit Fuchlius. In plurimis Hilpani* , Lufl- 
tani*,& Galli* Narbonenlis locis,Aprili, Maio, 
nonnunquam etiam Autumno florere fcripfic 
Glutius. Galenus Stcechada multam vbique ter- • 
rarum nalci dixit,Sed plurimam in Creca, & in¬ 
fulis Scaichadib 9 in Ibcricomari ficis. Stoecbades q 
vero infui a non e regione Maflili* , vt perperam 
fcripfic,annotante Lobclio ,Diofcorides [bidui i 
enim itinere licore inde abfunt;] Sede regione i 
Olbi* fit* funt, vulgo Uveres* oppidulo olim tam 1 
lauto, quam nobili, aquoecmm hodie infui* 
Sta-chadcs nomen retinent. Non folum vero 
Sraichadcs infulas, fcd etiam colles Narbon*, , 
alpcrofquc rradus Gallo-prouinci* tanto pfo- 
uentu Stcechadefca tere legimus, vt etiam cliba¬ 
nis calfaciendis fatis fuppetant. In quibufdam 
Itali* montibus quoque proucnire affirmauit an¬ 
tea Matthiolus , & Camerarius in monte S. Ju¬ 
liani,prope Pilam. Nobis Sta-chas Arabica in 
horto Ill.E.C.facafiepe prouenir, fed non tan¬ 
tum non floruit, fcd ncc Hiemem etiam repofi- 
ta pertulit. 
Stcechadis decodum, audorc Diofcoride* que- ^ 
admodum Hyflopi , ad pectoris vitia efficax y 
eft. Antidotis commodi mifcetur:[qu*foqium- 
tur,defunt in exemplari gr*co Baflhenfi. ] Libe- 1 
rac ab oftru6tionc,arcenuar,extcrgit,& corrobo¬ 
rat yifccra omni totum animantis habitum, i 
•Menfcs ciet potu,inquic Plinius* pedoris dolores 
lcuat. Antidotis quoque mifcctur. Ifchiadicos 
dolores & fpin* lcuat Stcechadis farina ex aqua 1 
mulfit pota. Dc Stcechadis viribus Galenus h*c 2 
prodidit. Stcechadis gultu quidem qualitas ama- e 
racft,& mediocriter llibadltringcns. Cactcrum, 
temperies compolica, nempe ex terrena dTentia 
frigida,exigun,vndefane adftringit: & extenuat 
altera terrena copiofiore,a qua amara cfl,& me¬ 
diocriter fubadltrmgcns : ob vtrorumque verb 
conuenientiam & coitum , obllrudione libera- i 
re, extenuare, extergere, roborareque tum vifce- : 
ra omnia, tum totum corpus ca pocclt. 
Mcfuesplurcs & inflgniorcs vires eidem affi- • 
gnat. Tenuat,inquit,tcrger,purgac,refoluit,ape- - 
rit hepatis ik lienis,& aliorum vifcerum obltru- - 
da,putredinem prohibet, omnes internas par- - 
rium inrcmperics,pr*fertim cum materia,corri- 
git: cerebrum,ljeruos,cor,& alia vifccra,partef- 1 
que omnes incernas vi parum adfttingentc robo- - 
rat. Purgar autem bilem arram , & pituitam e- ■ 
tiamex cerebro,neniis &fenfuum inltrumen- 1 
tis,ealqueparces roborat: omnibus frigidis af* ' 
fcdibus clt fulubris, foru,balneo,p0tu. Oleum 
quoque Stcechadis cerebrum & ncruos calfa- r 
cicndo,ccu vitam illis rclticuir. Syrupo,vcl alia 
forma Srcechas lumpca , quartanis & reliquis 
diuturnis febribus prefertimpituitofls fuccurrir. 
Calidis,ficci», biliolis, praelcrtim quibus multa 
bilis flaua in ventriculo redundat clt noxia, quia 
turbat ventriculum^ liciin,vomitura, ardorem¬ 
que inoleltum excitat : ac quoniam imbecillius 
purgat,ipfi additur pars lexca falis comrtaunis & 
talis gemma:: additur & Myrobobnus nigi*a,aut 
C*p«la,vt valentior eius fi ac Vacuati 0'irem Scil- 
la,pr*cipue in capitis affedibus. Eadem ferola- 
dis macerata,vel incoda fit potentiot: cum vi¬ 
no autem, rallis purgatis, fucco pomorum dub 
ciumcodainnocencior. oleum vetus Scccchade 0, 
& pauca fpica imbutum, elt magnarum virium. 
Pars Stcechadis potior flos , paucam decodio- D 
nem fuftinet,longiorem vero eius folia floribus 
igno- 
