HISTORIAE PLANTARVM’ 
minorem infcribir>vt Sc Tabem, itemque Dod. 
gall.qni ndmam cognominit, Sc Lar.qui fecun¬ 
do- i.ira] ac Lobel.Sphacelum elle allerunt. Hic in 
Aducrf.Saluiam minorem pinnatam vocat.Cluf. 
Saluiam angitfti foliam. C.Bauh.phyt. Saluiam 
4. (a apud Matth.) Huc minorcm»& Saluiam no¬ 
bilem Brunfelfii in 4.p.iSo. Hanc autem ^ali¬ 
quando pinnatam eire,& aliquando non,vna fi¬ 
gura cxprclfit Tabcrnamontanus. Foliis vero 
nonnunquamcam rcpcriri Laucndul® concolo¬ 
ribus , feci latioribus Sc grauioris odoris j ra¬ 
rius etiam luteolis variare, Sc flore albo ellc mo¬ 
nuit C.Bauhinus. 
linguarum Germanice dicitur 0piK0albcy/ Crcu^ 
nomina, 0 albey/Hcm: £t>cl: & Creent ©albey: Belg. 
Cruya ©fluie,& 0rfcnd 0auic: Gall .Sange fru- 
che,Saiige menae : hA.Saluia minore : Angl.Utle 
^ . . , . 
Ha:c Saluia cft lignofior maiore, nec ita raci- 
Lo c uj le multiplicatur. Qualis pingitur a l uchho& 
Matthiolo Monfpclii proucnit. Gcneu® cum au¬ 
riculis,qui’ in in eo aflinitatem habet cum gal- 
lifcra Cretica. In Gallia: & Italia: quibus¬ 
dam locis ita abundat potiflimum in terra afpe- 
ra, vt ca calefiant clibani,Matthiolo authore.In 
campcllribus Hifpani® in Maflilienfi agro fpon- 
ranca occurrit,cum t amen in Germania non nili 
culta in hortis habeatur. 
Nos minorem hanc Saluiam cum Trago ma- 
ues ’ iori proferimus,& Lobclio diilentientes quidem, 
qui nullnminfaporc dilcrimenclFe ait ,cum ta¬ 
men eo fit magis amaro Sc aromatico ac acriori. 
De viribus in genere plura infra dicemus. 
SALVIA GALLIFERA CRETICA. 
SALVIA TENV1FOLIA. 
S Alviam 
foliis minus 
fpiflis , angu- 
ftioribusj item¬ 
que paruis au¬ 
riculis donata, 
mihi vero Bi- 
fantii in horto 
ClarilF.D.a Bel¬ 
le fonratnc a S. 
Mauritio de- 
monftratam,fic 
delcribit Clu- 
fius.Multos fta- 
tim k radice 
profert raniu- 
/oj,lignofos, ex 
fufeo fubruben- 
tes, quos alter¬ 
nis bina fem per 
exaduerfo am- 
biunt/^/4, lon¬ 
ge anguftiora,quam in vllo Salui® genere,in am- 
Syn m. 
bitu nonnihil interdum crcnata, feu crifpa: e 
quorum finu alii pufilli ramuli prodeunt:medius 
caulis in lpicam purpurcorun florum definit, nui 
lis intcrmixcisjfoliolis: radix dura, lignofa,in ra¬ 
mos diuarieata. Quo tempore floruerit ,& an 
femen retulerit, nihil Clufio a lac. Platcau, qui 
eius iconem viuis coloribus depidam ad ipfum 
mifitjfignificatum fuit. Ramis aliorum Salui® 
generum inftar,illampangi poife,putat Clufius. 
Clufius porro, qui nalcentem nonconfpexit,Sal- 
uiam Creticam anguftifoliam appellauit. C.Bau- 
h&.phyt.Saluiam tf.liue tenuiore folio,Camcra- 
rii Hifpanicam Sc Tabcrn.Indicam. 
T OTAdcnfovilloobfita canefcit , inferna 
potilfimum parce,tam caules lignofi quadra- c 11 
ti,qujhn fMa partimauriculaca, parcim mutila , 
cralfa , in mucronem obtufum delinentia : ob- 
feruauimus in iuuene planta ternas Sc quaternas 
pinnas ad iundlur.is pediculo fefcunciali gall® 
infident rotunda:, pilulis Querneis,.infolio na- 
fci folitis. 
Dodon. Lat. in fol. viderur non galliferam , 
fed tuberofam cognominare , itemque Matthio- 
lus. Anguillara epift. u. non tuberculum , fed 
frudum appellandum ccnfct.Clufius eam Salui® 
Crctic® non pomifer® titulo donauit. Lobcl. in 
Adu. Salui® cocci fer® fiue baccatae Cretcnfis:lc. 
Planr.p.554.&: H.Lugd.p.SSi.vbi figura qu® non 
placet,Salui® haccifcr® Cretcnfis. Tabern. Sol¬ 
ui® cum gallis. C.Bauh.phyt. Salui® 5. [ 3.apud 
Matth.] liucbaccifcr®,a lo. Bauhino communi- 
Gat®.Crcuit enim mihi Montbclgardi in horto 
lll.E.C.Wirrembergicq. 
Foliorum & ramorum Salui® decodum , in- yjj 
quit Diofcorides , poru vrinam ducit, menfes Sc n ^ 
foetus erftrahit,paftinac® marinx idibus auxilia¬ 
tur,capillos denigrat.Vulneribus herba vciliscft, 
fanguinemque compcfcic, cetra vlcera purgat. 
Pudendorum pruritus foliorum Sc ramorum de- 
co&um , cum vino, fi eo abluantur, fedat. NeT 
cio quid humani Plinio acciderit,qui Elelifpha- 
con Lentis fylucftris genus fecit: Et rurfus, alte¬ 
rum eius genus tale, quale omnino Diofc. deferi- 
bit. Verba cius fupra adfcripfimus. Eft fyluoc' 
liris Sc Elclifphacos dida, &c. Alterius gene¬ 
ris folia cum ramis decoquuntur. Menfes ciet 
Sc vrinas, Sc pallinac® marin® idus fanat. Tor¬ 
porem autem obducit perculfo loco. Bibitur cum 
Abfinthio ad dyfenteriam. Cum vino eadem 
commorantes menfes trahit, abundantes fiftic 
decodo eius poto. Per fc impolita herba, vul¬ 
nerum fanguinem cohibcr. Sanat Sc Icrpcntium 
morfus. Er fi in vino decoquatur , pruritus te- 
ftium fedat. Et mox, quali alia fit Veterum, Sc 
alia fui temporis Herbariorum Elelilphacos , 
fubdit: Nollri qui nunc luntherbarii Saluia me- 
th® fimili appolita partus emortuos extrahunt! 
item vermes aurium , vlcerumque; Ad mulie¬ 
bre profluuium compLfccndum,& procurandum 
conceptum eius vfum commendat ^Etius : Hol- 
lerius ad fanguinis (putum , quod minime pro¬ 
bamus, alii ad Lac augendum ea vtuntur. 
Cxcerum, virofadcpeftilcnscamaximecen- 
feturelle, qu® foliorum pinnas, vcluticarbun- 
culacaspr® fe fert, ellque toto habitu, nedum 
foliis, recorrida, emaciata, Sc languidula. Poli 
hanc fumme pcriculofam Sc noxiam , adhuc ctia 
viridem Sc bene habitiiaram , cllc coniicit I0I1. 
SchwabFeldkirchenlis Rhxtus, qu® cccmitcria. 
incolit, qubd non raro in iis, non ram fre-quen- 
tes quam prxgrandcs Srvirofos bufones often- 
deru ,vt loco cadauerum corruptioni dicato & 
generationi bufonum, lerpcntum, omnifquc ge¬ 
neris vermium, infedorumque obnoxio. Eli ii- 
quidem vt Philofophorum norunr filii, corrup¬ 
tio, unius, alterius generatio. 
In cuius etiam venit probationem notus ille 
duorum amantiu lugubris cafus qui ambo cum 
in horto eflent labiis leuiter affrida Saluia fubi- 
rb occubuerunt, vnde lo. Boccatio occafio hunc 
feribendi verfum. 
Cur 
