ios HISTORIA PLANTARVM. 
tidcm Pcnxp-. 1303. IccmPhlomidem Lychniti- 
dem clufij. 
C. Bauh.phyt. vocat Verbafcum z. fiue angu- 
ftx Saluia: foliis, dubitarquc an iit Verbafc. iiiu. 
foliis Salui* Diofcoridis ? Anagirchi aliquibus 
dici refert. 
•£ocus & Ad mi i iare icur Monfpclio Frontignan 
Tcmpiis. intcr f axav jai florentem Vere. Frater C. B.iuh. 
annotauit florere Maio &c lunio, ac dici Verbaf¬ 
cum Saluifoliurn , & Saluiam fpicatamin Hif- 
pania.Sata i GcfneroTiguriprouenit, & inva- 
fe Hyemedomi viruit : led iniuriaquadam po- 
ftea ante florem periit. Exit collibus , ficciori- 
bufque & petrolis locis, per vniuerfam Hifpa- 
niatn & Luiitaniam: obferuauerat Sc antea Glu 
fius in Narbonenfi Gallia. Semen fubrufum Vcr- 
bafco fylueflri Matchioli fcrefimilein vafculis 
Iulio profert. 
Aequiueca Salui* agreftis nomine donantur fcquentes 
Saluiz a- piant*: Scorodotis.Gallitrichumfiitiuum. Gal- 
greftis. Jitr.filucflrc. Mentha Sarracen. Stachys. Sta- 
chys Fuchlii. Stachys Matchioli. Cillus fccmi- 
na. Tuflibgo. Ruta muraria. Saluia fylueftris 
Tragi adulterina Lobclio quid ? 
HORMINVM EX VETERVM 
fcnccntia,& in genere. 
Cap. XCIV. 
F Rugum generi adnumerauit aliquot locis, de 
de piant.Hiftor. Tluophraftus Horminum, 
Theoph. qu6d Gaza Gemiualcm vertit. 
Camnulis. Diofcorides Hormiuum in genus frtiuum Sc fil- 
Ucflrc parcitur. Stnufm, inquit,herba cft Mar¬ 
rubio limilis : caule quadrangulo , femicubitalij 
circa quem eminentia: filiqms limiics prodeunt, 
ad radicem nutantes; in quibus femen diucnum 
includitur : nam in fylucftri rotundum, fuicumq; 
inucnitur: iu altero oblongum &c nigrum, cuius 
&vfus efl ad venerem ftimulandam cum vino 
poti. Purgandi autem cum meile oculorum al¬ 
bugines, eorumqiic vlcera, argemata Giascis vo¬ 
cata. Ex aqua cmplaftti modo impofiti tumores 
difeutiendi , & hirculos extrahendi. Quin & 
Vfus. ^ heib* ipfius eodem modo impolitae eadem 
prxftandi. Siheflre autem efticaciores habet vi¬ 
res : eamque ob caufam vnguentis mifcctur,mu- 
ftcodue prtefercim. Gleucino vocato. 
Plinius Hormini meminit &i Horminii : per 
Horminium,C*falpino authorc, intelligens Al- 
paramim filueftrem: vtrumque nomen inditum 
quia venerem ftimulant. De Hormino , inquit 
lib.zi.cap.vlri.ro, femine vt diximus Cymino ii- 
mile cft,& in reliquis Porro [ male. Scribendum 
erat Martuhio ] dodrantali altitudine. Duorum 
generum,alteri femen nigrius,&obkmgum.Hoc 
ad venerem ftimulandam, & ad oculorum ar 
gema,& albugines: alteri candidius lemen, Sc 
rotundius. Veroque rufo extrahuntur aculei ex 
corporc,pcr fe ilhco ex aqua. Folia ex aceto 
itnpofita, panos per fc, vel cum meile difcutiut: 
item furunculos prius quam capita faciant, om- 
ncfque acrimonias. Libro 18.cap.10. Thcoplma 
Ilum (equueus inter fruges numerat poft Eiyfimu 
& Sefamum. Qaanqua n ambigat inter fruges 
& medicamenta. Eiufdem natui.e (cum Eryii- 
mo) & Horminum , a Grxcis didltim, Cumino 
fimile*. feritur cum Sefama & Irione inter sfti- 
ua: nullum animal vefeitur virentibus. 
Galenus quoque inter fruges numerat lib.a- 
lim.i.Hormino,inquit,Ytuntur,torrentes, vt fa- G*ti\ 
lina fiat. Ammifcent iplis etiam mcl. fcjabet au¬ 
tem 111 fc alimentum,naturam mediam habens, , 
inter Eryiimum & Cuminum, tenuium eft par¬ 
tium, aterahendi detergendiq; potentiam habes. 
Plinium Hormi' o roli.i Porri cradidilT,Grc- 
corum nominum vicinitate deceptum , teftatur 
Matthiolus. Qui & aliud Hormini genus clTe 
falfo credidit, a i hcoph.Galeno, & Plinio inter 
fruges annumeratum. Hormini, inquit,de quo 
hic nobis fermo, memimlle Galenum in libris 
fimpl.mcd.non reperio, quamuiseius mentio¬ 
nem fecerit Paulus, qui tamen illa tantu m re¬ 
fert, qu* a Diofcoridc mutuatus cft.Hcec ille. Et 
verum quidem cft, tcftc Cornano , Plinium er¬ 
ra lfe, 3^'sVpro legcnte,& Porro pro Pra- 
lio, i.c.Marrub o, comierccntcm. Sed maior eft 
error cius &aliorum,qui tamen dc di aer fis pro- 
duut,altcrum Horminum cercale facientes: Sc 
alterum herbarum genus: quum Thcophraftus, 
Plinius, Galenus, Sc omnes veteres, vnum Hor¬ 
minum noucrint , de vno omnes prodiderint, 
quod tamen tum filucftrc,tum fatiuum fit: & hoc 
etiam inter alimenta retulerint. Et hinc , Diof- 
cordes, inquit Maranthu ,* Horminum latiuum 
& lilucftrc depingir: in nulla rc , quantum ad 
formam atiinet,libi inuiccm dilFeutire per hoc 
nobis fignificans : fed in fen ine folu.n d ft' ren- 
ciam ponit;liquidem in filu.ft i rotundum , ful- 
cuir.que i in altero nigrum & oblongum inueni- 
ri tradit. lam quis i.oa admirecur eos,qui duas 
plantas,floribus toliis,magnitudine,cauhbu(que 
inter fe multum diftantes,pro duabus Hormini 
fpecicbusdepinguCjCum D.io(c.nullam,nifi infe- 
minibus,ponat difcrepantpm. 
Cxterum, quod Matthiolus ftormini Gale¬ 
num infimplicium Pharmacorum numero mc- 
minillecum Cornario k aliisqnibufdam negac, 
id cumdodlionbns, vt Guillandino , Phorbion 
elFe iam olim Gefncro notante,didicilfe poterat. \ 
Si dubitat Paulum adeat , vtroque fub nomine 
eade.m verba referentem. d*» 
Quia porro non defunt , qui Gallitrichum 
Horminum Diofcoridis efle contendant, forte 
non abs rc fucrit,de vtraque fic differentem 
Turnerum audire.Diu,inquit, in ea hxfi opinio- ^ 
ne in qua etiam cft Racilius cum aliis ulcis, 
Horminum efle Gallitrichum , Earbaris Stlarca C ^ M \ 
di&um. Sed accuratius perpcnfa Diofcoridis 
deferiptione Hormini, deprehendi cum Sclarea 
nonconucnirc , nuper ctiain compcri ciiifdeni 
tflcfententixMatrhiolum. Itaque aliud Horm.i- I 
num exhibet ( h c nos duplex agnofeimus; 1.co¬ 
ma purpuro-violacca; tk alterum con a rubra, 
dc quibus mox agemus )fcd,pace eius fic didum, 
nimis ieiune deferipttim. ^edpratft. c veramque 
plantam ; d deferiptionem Diofcoridis expende¬ 
re. Sclarea in multis videtur a deferiptione 1 
di (crepa re , atque etiam in vno etiam iiormi- 
num Matthioli: folia Sclare* multum d fferunt 
magnitudine, nonnihil etiam forma , a foliis 
Marrubii. Caulem habre duos cubiros altum; ac j 
Hormini caulis cubitum femis altus cft: qu*in Jj 
caule Sclarcx apparent, furfum lpeiftant,in Hor¬ 
mino deorfum. Quare 'darea noftta Hormini 
deferiptioni non rcfponder. Diofcor;des'in 
fuo Hormino vnius ranrixm caulis meminir: at 
Hominum Matthioli,vt minimum feptem habet 
caules: quare cum Diofc.no oleat tales infignes 
notas prxtermittcrc.verifiimile eft,fi tot caules . « 
haberet 
