LIBER XXVIII- 
Germ.tVHffci' -?tnt>orM/ Wcylier - 3 nborn: Gall. 
i Marrubin aquatique : Angi. Wtttcr [jorejiounb: 
Hung.DiJi pdycrcyc. 
Marrubium aquaticum Tragi floret Baulea: 
pl ad ripam fluminis Birfc intra vrbem lunio & 
[i Oitobri. Montbelgardi fponte Augufto locis 
;| humidis. In Silefia viget & floret, referente 
:! Schvvenckfeldiojteftiuis menflbus ad riuulorurn 
■j margines defectis folias , ac ferobium extremi- 
1 tates aquas habentes: rigari etenim pottulac: in 
i! aridis autem non prouemr. 
Cxtcriim, refrigerandi , atque vnd valide ad¬ 
it ftringendi facultatem habere videtur : & non- 
t nullis fuccus eius colore tingere nigro creditur, 
I quod indagandum proponimus. 
ALYSSVM IN GENERE, VETERIBVS, 
ScNeotoricis. 
Cap. CXIV. 
V Ariacltapud anciores AlyiTihiftoria. Et 
quidem ex Diofcoridis fententia zmos.i 
cft frutex paruus (Ruell. addit vnicau- 
lis:) lubalpcra folia habens, rotunda, circa qua: 
ftudus.duplicis fcuti Eguraiinquo femcnefta- 
liquantulilmlatum. Nalcitur inmontanis&a- 
fperis locis. Eius decodtum fmgultus , qui fine 
febre funt.potu foluit: idem cfficit.fi quis eam, 
aut teneat, aut naribus odorandam admoueat . 
at cum meile trita lentigines Sc maculas Solares 
[vitia cutis in facie] emendat. Contufain edu¬ 
lio rabiei canis mederi putatur. Sed & in domo 
lufpenfa falutaris clfe creditur, tum hominibus, 
tum aliis animalibus,ne fafeino Udantur. Quin 
& purpureo linteo, feupuniceo panniculo ai- 
li»aca,pecorum morbos abigit. 
°Ab hoc, vt quidam opinantur, AlylTum Plinii 
diferepat: is namque videtur Rubiam minorem 
AlylTum facere. .. . r 
A Diofcotideo alienum quoque cltAetu Alyl- 
fum quod Heracleam Sideritidcm effe ftatuerc 
videtur. Aegineta libri 5. capite ij. cum Ac¬ 
tio de AlylTo conformia fcripfit. Ab illis veto 
omnibus circa Alyfli hiftoriam diflentic Galenus 
Ex cuius verbis palam eft, AlylTum ab eo ex Al- 
clepiadedefcriptum, potius primam, quiun vlti- 
mamSideritim referre. 
Sine porro frutex fit ille Diofcoridis exiguus, 
hadlenus non fatis cognitus : Siuc alicuius plan¬ 
ta: (qua: eam habeat proprietatem, qualem ex 
Afclcpiade voluit effe Praflii Ipcciem Galenus : 
SidcritidiSjHeracleam fc. Paulus, ait Paecius de 
venen. Sc Antid.) cognomen Alyflon, fic tamen 
dicitur 1 proprietate fanandi morfus canis rabi¬ 
di Et l«c Etymologia potius AlylTo conucmt, 
quira Mclanthio.quod Arabes a graca voce «a. 
V» xv«v,fic didtum teftantur. 
Cum igitur varia admodum fit de Alyllo au¬ 
ra thorum fententia , cumque eius hiftona tam va¬ 
tia, incertaque habeatur, difficile quidem fuerit 
aflerete, quienam planta AlylTum legitimum,aut 
Diofcoridis,aut Plinii, aut Actii,aut Galem.vo- 
cati poflit & debeat. Magnus enim numerus 
plantarum occurrit, qusc pro AlylTo a rei herba¬ 
ria: ftudiofis paflim Sc certarim oftenduncur, m- 
, culcanturque. Quas licet Matthiolus,quod for- 
• taffis carum nullam legitimum AlylTum referic 
crediderit, potius fupprimcndas.quam declara- 
dasexidimarit. Nos tamen contra eas hic no¬ 
minandas ,Scfuo quoque loco pingendas, tuli- 
Tom. 111 - 
ufque pertra&andas efle, confulcum duximus. 
Illud nobis (altem indicaffetfciolus, quodnara 
Alyihim illud foret a Galeno ex Afclcpiade re- 
praTentatum : quodnam Sc illud, cuius meminit 
Aetius: fiquidem ambohxc in Italia prouenire 
non amplius inficiatur. Cur bonus ille vir aliis 
diiudicandum relinquit, quid Rucllius per Can- 
nabin rufticam, quam iple Diofcoridis AlylTum 
effe purat, aut (altem ad ipfum propius accede¬ 
re air, intellexerit, !& tamen carpitJ Cur non 
Criftam galli pronunciauit? 
Caeteriun Alyfii nomine fequentes apud Au- Aequiuoct 
thores donantur plantje. Alline fol.ferrato hir- 
futiorc. Vcronica. Vcron. pratenlis ferpilli- 
fol. Alyifonfiliqualata , Scc. Alyllum An- 
guillara:. Thlafpi minus. Thlafpi maritimu. 
Chnopodium quorundain Origani facie. A- 
lylfon Galeni. Moluca afpcrior. Moluca. Car¬ 
diaca. Ladan, fcgetumfi!. albo. Lad. leget, fl. 
purpureo. Syderitis glabra. Syder. Alylfon 
Columna:. Sidcritidi affinis. ScLuea. Be¬ 
tonica. Confolida media. Cortus annuus 
Ledi folio. Cynoglolla topiaria fone Plinii. 
CynoglolPc pulchra Ipecics. Aparine. Rubia 
minor. Aiyltbn Plinii, Scc. Gallium fecun¬ 
dum Tragi. Rubiis affinis Afperula Dodonam 
Rubia canulcaclarior. Rubia parua fl.carrulco. 
Geranium Robertianum. Lilium Martagon. 
Lilialis. Cyanus. Alyllbn Cytifi facie. Pe¬ 
riclymenum. Numularia. 
STACHYS VETERIBVS ET IN GENERE. 
S Tachys Dio(coridi frutex eft Marrubio fimi- 
lis, Sed longior ( qua: vox in Cirateua decft, 
Anguill.J folia ferens plura,fed rara [eutt* 
Crateua legit: $uK\d.et* Anguill. ] hirluta, dura, 
odorata, incana: virgas ab vna radice plures. 
Marrubio candidiores. Nafcicur in montibus Sc 
afperis. Vim fiabet excalfadoriam Sc acrem. 
Vnde [odw qu* vox in aliquibus omittitur: ] fo¬ 
liorum decodbimi potum uicnfcs Sc fecundas da- 
cic. . . 
Plinius I.24. cap.15.de Stachyde Lacon-cd lo- 
quutus cft. Ea quoque,inquit, qua: Stacfiys vo¬ 
catur, Porrillmilitudincm habet, longioribus 
foliis,pluribufque Sc odoris ineundi , coioriique pij r} , UJ 
in luteum inclinati: pellit menftcua. Scd&hic p/*/. 
vocum vicinitate deceptus Plinius , 'spJ.mt pro 
■tb^J.oiov agnouic. Non enin Porri limilitudincm 
habet Staphys,(ed Marrubii, vt Diofcorides di¬ 
xit 
Quin Sc Galenus quoque Marrubio limilerrt Tempera, 
fruticem Stachyn elfc dixit,guftu acrem Sc ama¬ 
rum,qui tertii ordinis lit calefacientium, vnne- 
ritbnon folum menfes moneat, & fecundas cn- 
ciat,fed etiam abortus procreet. 
Stachydis nomine donat* funt (equCntes plan- Aequiuoc4i 
tse quatum quidem nobis conftat. Scachys ru- 
chlii. Scach. Cordi. Stach.candidior Sc minor 
Matthioli. Stach. Lufitan. Pfeudonardus qux 
Spica vulgo. Sideritis fpinofa. Scorodotis to- 
mentofa Cretica. Scorod folio Saluiar. Stcr- 
chas. Galiopfis lutea glucinofa. Galiopl.fcfi- 
cidaanguftifolia. 
R 
STACHYS FVCHSII. 
Cap. CXVI. 
Ediuiuam Stachydis mdicem numeroi* 
fibra vbertim circumquaque produS* C 9 - 
Kk , 
