LIBER 
bfum mas vocarit, vt annotarunt C. Bauhin. & 
Schvvenckf.non mihi conftar. • 
Lycopfyn tandem Cardiacam vocat Anguill. 
cpift.u. Aliam demum efle Cardiacam a JSal- 
lote perhibet Fuchfius. 
Quo igitur nomine herba hsec a Veteribus fit 
Ium appellata,adhuc fub indice lis eft. Herbarii no- 
ftra: itatis vulgo Cardiacam appellare collicue¬ 
runt haud dubie quod cordis palpitationi, quam 
multi perperam appellant,mirifice con¬ 
ferre videatur:Germ.l)tri 30 cfpcety (jmstfcfpan/ 
Sc ^cr^Fiaut: Schvvcnckf. nonnullis ttolffeto^ 
\p. pc vocari ait, i.e. Patamlupinam. Belg fiemv 
Q\)tfp&n : Galli Agripaulme ,tcltibus Fuchf Dod. 
t*!- & Lob. Qua autem ratione Agria palma dica¬ 
tur, haud fcit glofiator Fuchf.in imprelFLugdu- 
nenfi, nifi forte a rudi foliorum fillura tanquafti 
in digitos i qua, fcd pcrfe&iore, Ricinus vulgo 
etiam Palma Chrilli nuncupatur. Angli fcttor* 
Ijerroortc: Boh.frbccmiF: Hung.^iufiu. 
Pallim ruderibus, lapidofis,ac aliis incultis &C 
afperis gaudet: iuxta lepes & veteres muros lub- 
inde inuenitur: in hortis nimis facile calefcit. 
A Iunio in multum vfque Autumnum viget, & 
floribus (praifertim lulio ) abundat, femenque 
perficit. Caules Hieme intercidunt: radix vi- 
uax eft, Dodon. Prouenit etiam in pagorum a- 
reis,iuxta lcmitas,& prope vrbium moenia, vt e- 
tiam Bafilca? vidi florentem Ottobri. 
l v* Fuchfiuseitamaritudineinfigni lumptoargu- 
mento, calidam ftatuit in fecundo ordine & lic¬ 
eam in tertio : re<ftc a recentioribus feriptum, 
contra cordis palpitationem, conuulfioncra , & 
refolutioncin conducere : pofle enim cum amara 
fit herba,fua caliditatc & ficcitate crallos humo¬ 
res , qui in venis & aliis partibus, neruofis po- 
tiflimum, funt, incidere, extenuare, &difcuterc: 
hac etiam ratione morbo comitiali conferre, v- 
rinas mouere, & menftrua educere, aliafque fa¬ 
cultates , quas Galenus lib. 4. de fimpl. med.fa- 
cult.cap.17. amaris tribuit, obtinere. Hifce lub- 
feribit Matthiolus, addens eam in puluerem c6- 
tritam , & cochlearis mcnluracx vinohauftam, 
t. difficile parientibus mirum in modum opitulari: 
obftru&iones aperire, quas caufla frigida indu¬ 
xerit : pedtus a pituita detergere, & lumbricos 
necare. Cum expurgandi, adftringcndi quoque 
facultatem habee, inquit Dodonteus. Ad cordis 
affe&us a nonnullis commcndarur>& tantum va¬ 
lere exiftimatur, vt ab efte&ii nomen inuenille 
putetur. Fertur &conuulfis ac quoque refolutis 
mederi,obftrudioncsvifcerumapcrire : ventris 
tineas ac lumbricos interimete,&: puluerem her¬ 
bae cum vino exhibitum, non modo vrinam & 
& menfes euocarc, fed & difficulter parientibus 
prodelle. Ad cruenta eadem quoque laudatur. 
Medetur & quibufda boum morbis, ac irufticis 
cade caufa fubinde expetitur. 
GALIOPSIS VETF.RIBVS. 
Cap. CXVIII. 
G Aliopfis, quam authoreDiofcoride, aliqui 
_-r 1 —.^IUU.UHUt) ailLjUl 
-^jJGaleobdolon vocant,frucex ) eft to¬ 
tus cum caule & foliis, fimilis Vrtica:: fcd folia 
laruiora funt, & dum teruntur valde grauem o- 
dorem reddunt: flores tenues (x t W ) purpura- 
XXVIII. i21 
carcinomata ,-ftrumas, parotidss.panos. Verum 
cum aceto bis in die imponere oporccc, & cata- 
plaiina tepidum facere. Sed & dccoftum ipiius 
vtiliter in fomentum affunditur. Facit etiam ad 
nomas.gangrinas & putredines, cum fale impo- 
bra. Diofcoridis verba habet Plinius. Paulus 
vires eius ex Diofcoridc quoque habuir. Gale¬ 
nus veto Galiopfios mcncidncm non fecit. 
Galeopfis inter nothas, aliis Galephos.Acgy- 
ptiis Aethiopis, Romanis vero Vrtica Labeo di- “ 
cicur. 
GrsecislW, 4 «-vel & r e A lnffh 
Dtcirur aurem Galiopfis.fi cum i fcribacur.a flo¬ 
rum effigie galeata, quodeiusflores Galea;afpc- 
•ftum referant. At quoniam inufitacum fuit 
o ricis praefertim veteribus,Latina nomina cum 
Graecis componere, potilis per „fcnben- 
dum crit,vt& multa exemplarii habent, &: Pli¬ 
nius ira legendu teftatur,qui Galcoplin nominat, 
a florum figura muftela: faciem & ri&um qua- 
dantenus exprimente. Id quod etiam videtur 
innueret jAKsoliJbMs nomen i.e.muftelx foetida:: 
quo quamam flr herba indicatur, nulla videlicet 
deferiptioni aptiorc.quam oaleoplis fiuc vrtica r , r 
fa-adamortua, Corn.Cordo.Trago, Fuchf.Mat- ,n7 r ,L 
thioLH.Lugd.Cluflo & Schvvenclcf.autorjbus. fandu. 
Hanc tamen opinionem tanquam falfam re- 
probauit Marantha. Odor, inquit, qui in 
Galeopfis deferiptioneproponitur,niir nonnul- Multorum 
lis confideratis intalligatur: eius co<Aiitionem ° f,mr Z’ 
impedit. Et hinc colligitur error (qtmd eorum 
pace dixerim) volentium aaleopfin clHt, quam 
vulgoVrricam fcetidam appellant.inter alias no¬ 
tas eius herba; graueolentiam in medium affe- 
renrcs: non enim animaduerccrunc °raueolcn- 
tiam oaleopfidis foliis Diofc. affigiiaflc , fi te¬ 
rantur : non aurem integris: at in Vrtica fcetida, 
etiamfi non confricentur,grauiflimum longius 
emittuntodorsm. Huic fubfcribit Clufius, cui 
nullus reeontiorum fatisfacit in icone Galeopfis 
hiftoriiaddta: nam vel Lamii genus aliquod, 
vel Scrophulariam vulgarem eos lubftincre per., 
hibet, cfim ad illarum nullam Diofcoridis de- 
feripeio aptari poffit. 
Nos Galeopfis nomine fequentes denomina- 
uimus plantas, quarum quinam fit legitima,iu- Aequiuoti 
dicium penes leporem relinquimus : Galeopfis 
fiue Vrtica iners flore purpuuafcente maior folio 
maculato &non maculato. Galeopfis line vr¬ 
tica iners floribus albis. Galeopfis fiuc Vrtica 
luteoflotc. Galeopfis fiue V rtica iners folio & 
flore minore. Galeopfis fiue Vrtica iners mi¬ 
nor folio caulem ambiente. Galeoofis fiuc Vr¬ 
tica iners magna fatidiffima. Galeopfis fiue 
Vrtica fatua incana reptilis. Galeopfis fiue Vr¬ 
tica fatua maxima flore magno rubro. Galeop- 
li fcetitliflimat affinis. Galcopf.fl. paruoatto- 
purpureo. Galcopfi anguftifolia fcetida. Ga- 
leopf. lutea vifeida Dal. Sctophularia maior. / 
Scroph. maxima. Scroph. j.Dod. Pulegium. 
GALEOPSIS SIVE VRTICA INERS 
flore purpurafeente maiore, folio 
non maculato. 
Caf. CXIX. 
R Adite nititur hic Galeopfis fibrosi nume- 
rosa, repente, perenni, ex qua caules plures Defcripti« 
icentes ’ 
cayias,acdomorumareasvbique. Vimhabent diceSri '^.coneam p„rpure„mo. 
folia,fuscus,caulis,&femen,diflipandiduritias, diocaule internodiis longioribus:"Trabem 
1 K k , 
