n 
LIBER X XX- 
4 “ 
SCROPHVLARIA VVLGARIS 
ik major. 
Cap. XXXI. 
ipcio. 
FS 
resex hiiTatispediculis, ! caulycibus quinque-fo 
liis infident,Antirrhini minimi,hiantis oris inftar 
habentes, fuprerua lacinia intus atro-purpurca, 
extrii nonnihil virefeente , lateralibus duabus 
cum infima extrorfum reflexa magis ex viridi 
pallefcentibus, prominulo e ri&u ftilo virente, 
alce reconditis tortuofis flaminibus cum apici¬ 
bus ochreis. 
Paflim Scophulariam vocant , cognomento 
maiorem, ad differentiam minoris, qua: Fabarola 
& Chelidonium minus quoq; nuncupatur. Ap¬ 
pellant verb & Millemorbiam,Ficariam, Ferra¬ 
riam & Caftrangulam: Germani 23 raimttturi 3 / 
©ftumurt^/ScuftjurK/^ci^warRenfraut/^fct^ 
lourijcn fraut/ & ffrof? fctgiu&rQeniratjt: Belgx 
jjroot fpeeufruyte ftecufruyt & ^clnicruyt: Gal¬ 
li ScapuUire : Ital. Scrufolaria : Angli tVfttcrbcto- 
rtyc /brounc rourf ; Hung. Scrofularum appel¬ 
lant CorofjJuFfui: «fefete, bojjajh.e. nigrum 1 
Ebulum. 
Radix in empta fculpta figura minus placet: 
tubera enim inxqualia ftrumofa non fatis expri¬ 
mit. 
Fuchf Cordus, &Dod.gall. itemque Gefn. in 
cat. pl. Scrophulariam hic a nobis traditam pro 
Galeopfide demonftrant, & deferibunr. Quo¬ 
rum fententiam reprobant Matth. &Dod. lat.in 
fol.In Scrophulana vulgari grauem odorem,quo 
Galeopfim praeditam elie volunt, fruflril defide- 
rantes: Vnde odoratus fenfum cos [ prxfertim 
vero Matthiolum] perdidifle facile quis credi¬ 
derit. 
Galeopfim efle non polle dicimus,inquit Ma- 
rantha , qubd prxter alia, tota planta fastidi & 
grauis fit odoris, licet omninb nullam contritio¬ 
nis violentiam fitperpefTa; Gileopfos autem fo¬ 
lia non nifi trita odorem grauem reddant. 
Cxcutiunt Sc illi,qui cum Trago Ocymaflrum 
faciunt. Nec minfts aberrant qui cum Rob. 
Conitanr. Clymenum Plinij e fle contendunt. 
Quidam herbam Chryfippeam Plinij elfe pu¬ 
tant, qux cum Ficis ftruinis medetur-Sedin tanta 
verborum Plinij breuitate , quod concludam 
Tom. III, 
.-v , , o-- '««ni wujjpftiKe 
tliidjtfcjjM, 1.8. Solanum ri g rum ; imptopri-u- 
m«n=nec delunt qui Warmfr«nt/ho ; eft. Vermis 
herbam, aut Vermiculate vocitent, (eclqiiamob 
caulam,nondum oatet. Gefn.in cat.phcur Agn- 
palmam cognommarit,haud video. Geneue vo¬ 
cant Vberbc tln ficgc,h parte eui remedio eil. Sum¬ 
mo enim emolumento radice vtuotur, in ha:- 
morroidibus abigendis. 
Cartcrum , Matth. palfi u in comm. Tuis, Hift. SynotiJ 
Epie,etiam cum add.Camerarij, Lac. & 
Dod. lac. infol. vocant Scrophulariam: Brun- 
fclf. Caft.Dur. Gein.quadi. Lon. Turn. I o- 
bel.in Adu. Obi. p.ajip. Icon.Plant. p. 5J; . Thal. 
Camer. & Tahern.Scrophulariam maiorem: H. 
Lugd.pag.Scroph.maioremMatthioli : C.B.uih. 
phyt. Scrophulariam i. [i. apud Matth.] iiue no. 
dofam foetidam. Gefn. horc. Scrofulatiam ma¬ 
iorem : Item , Clymenum nodos ceu fcropbulas 
in radice bibens, & Clymenum marem : Cx- 
falp. Scrofularum maiorem recentiorum Medi¬ 
corum. GdeopfimFuch/.Cord.& Dodon.galfi 
( hemque Gefner. in cat. pl. Galeopfim minorem 
Fuchf.in Icon. 
| ScrophuIr.ri.im vulgarem maiorem obferuaui Locus * 
. Bafilex Oclobri ad fluuium Birfe extra Sc intra ccm P Us * 
j vrbem: item florentem extra porcam Bafilex mi- 
virentia : flo- i noris Ktcmertfjor, menfe Iunio: Geneuxpaf- 
fim: Lugduni quoque, & in Italia inter Vero¬ 
nam & Caftelfranc. Secus agrorum margines, in 
ferobibus ficcis non raro prouenir, acinfyluis. 
Inlio ac Augufto cum flore viget d , femen inde 
mature Icit. 
"'Oetidi o- 
doris rota 
eft. Radix o- 
bliqne agitur, 
alba , crafliu- 
fcula, & tube¬ 
ribus inatqua- 
Iibus ftrumo- 
la: caulis fir¬ 
mus , rc&us, 
quadratus,ca- 
uus, purpura- 
fcens , ad bi¬ 
nos cubitos 
excrcfcitjin a- 
las diuifusi fo¬ 
lia G^lcopfis, 
maiora,acuta, 
ferrata/x cau¬ 
lis geniculis 
aduerfa, atro 
Cxtcrum, quamuis fatis fit, Scrophulariam Vires 
non cfleGaleopfim-.ea tamen viribus poliet non vfUS ' 
contemnendis , namque cius radix ftrumas 
hxmorrhoidas fanat. In quem vfum radix effodi¬ 
tur autumnali tempore, & repurgata tunditur 
cum recenti buciro, operculatoque fictili in vli- 
ginofo loco reponitur, vbi dimittitur per quin¬ 
decim dies. Deinde lento igne butyrum illud li¬ 
quefit, & percolatum afleruatur, quo prxdidi 
morbi itemque fcabies, vtili/Iime illinuntur, re¬ 
ferente Matthiolo, Solenandro conf.raed.20.fe- 
d:on.4.& Dodonxo. Scrophularia radicem ha¬ 
bet tubetofam (inquit Porta phyt. lib.5. cap.23. 
vbi figura) vlcenbus flrumofis caucrnofis, carci¬ 
nomati , aut depafccntibus fideratis, fatis opor- 
tunam: tuberculis item ab humore frigido gla¬ 
ciatis emolliendo opitulantem, Facultate autem 
calida 3 c ficca eft,& propterea deficcat, extenuat, 
difcutit,abfteigit: eft enim guftu amara,# fubti- 
hum partium. Et hinc ad duros glandularum tu¬ 
mores quos Grxci %/puAr , Latini ftrumas, & 
vulgo Scrofulas appellant , & hxmorrhoidum 
cum dolore tumores prodellefertur. Nonnul- ^ u P er ft ,rf & 
li vel collo appenfam, vel alias geftatam ad fa- 
nitatem conferre temere prxdicanr. Siccx radi¬ 
cis puluis impolitus hxmorrhoidas ficcat: Idem 
drachmx pondere potus, lumbricos ventris pel¬ 
lit. Aqua e radicibus diftillata,faciei ruborem illi¬ 
ta tollit; 
Q 
SCROPHVLARIA MAXIMA 
radice fibrofa. 
Cap. XXXII. 
Vadratis caulibus ad cubitos aliquot al¬ 
tis excrcfcit: per quod foiia Scrophulariw 
Zz 
