LIBER XXX. 
SiDERxTIS VVLGARIS HIRSVTA. 
Cap. XXXVIII. 
E X lignofa 
radice cau¬ 
les emittit pe¬ 
dales & bipe¬ 
dales , quadra¬ 
tos, htf.uos, 
ex albido viro¬ 
re fLuefceccs: 
ad quorum ge¬ 
nicula folia ex¬ 
eunt aduerfa, 
r.’g >fi hirfuta, 
vnciali.aut (cx- 
t^RUli longi- 
tt!dine,fcmun- 
da circiter la- 
Ca, iri ambitu 
crenata/ pore 
cxflccantc & 
adftri rigente 
cum calore ali¬ 
quo i flores 
verticillat' genicula ample&utur, galeri dilati, cx 
albid.) lutei labro (anguineis pun&is guttato,ex 
calycul.shi: fucis,in quinque mucronata Tegmen¬ 
ta abeuntibus: relinquunt poftf c finguli flores 
quaterna femina. 
Cludus de fu a dicit,f dia grauiccr odorata,gu 
Fuchiius S dereribdem r. infcribens.pro Chame- 
P iC X vtuntur. Fuihflo in eo adijcrfatur Matiluo- 
lus,icuiusd contia ita: partib.in adu. Lob. Vo- 
cabulo, inquit,quod ferro faucfatis partib. rpem 
promiiceict, nobilitor nt primi mortales com- 
plures plantas, Sideritidefq 1 , vocarunt,potius vi¬ 
rium conflmiles effedtiones fequuti , qusbn vlI- 
tuum affi '.itates,gene rica; ve differentias. Quare 
Sidericidem hanc Pleradiam ,flue Feiruminatri¬ 
cem Herculeam,dodfci Barbari illam mulco expe-> 
rimento compertam & vocatamTo trahii,fiue Iu- 
djicam clle far xerunt: ron modb propte r vires 
efticaciflimas, &: piar e Htr uleaS, It d etism qui?, 
quam proxime delineationem Diolcondis , fi 
qua: alia , reprxlcntat. Quo magis doet peritis 
6 c cand.dis plantarum aibitris,Commf Macorem 
Sencnfem eb fecuiitatis ignauxpre g r-lTum , vc 
cun quartam cfTet, vel It dicis ludiis Iudaica 
herba, fe nefeire quereretur, quam Icite.vr seper 
omnia Rudlius & exeo Fuchfiwsexprefliiretaa- 
menin vtrumqueinfcitixcalumniam impegerit, 
&(en(u (ludio plane deprauato ptau urr< e triuio 
cap tari t. Huicque heibx de fua d fle pulla., fibi 
m lias,vt (emper ladfat,nec tamen n fi mutilede- 
fcriptas,ahis luffccent,fc. Marrubium aquaticum 
vulgi. Hxc Lohel.m Aduerf. vbi plantam mi- 
fuis felici pi&ui£ cxprcfli.,Eandem imaginemm LdeLniK 
Ic. Piant, p.si^.pro S.deritide flue Ferruruiratri- 
ct ,& Sider.tidc Hcr< ulea Diofc.Cordo,Clufio Sc 
Herbariis dedit: I remque ib:dem aliam pro Te- 
trahrn Herbarioium pinxir. Is autem m Qbf. 
p. 182.pro T< trah t Adu4rlaricrnin,flue Heraclea 
Sidcritide Diofcoridis Coidi & Clufij , aut pr- 
ftils amaricantis & acriufculi: flores galeatos ali- , Sidentid.s vulgaris figura, ponit iconem Clufij 
quantulum ,candidos, odoratos, hiatum, flue ri- Si 4 cjitidisHifpar.icx, quafi putariteandem cum 
€tum fanguineis notis confperfum habentes : fe 
menin pentagonis vafcuhsinxquale , nigrum. 
Lob.fledefcriiSit. Virgultis pedalibusdam fur- 
vulgari Fuehfiana. Libro cc;am Iconum , plan- 
tx, quam exhibuerat pro vulgari hac Sideritide, 
tuuiuiu iam fcr:ptum adaptauit,ibio'cmqueico- 
rcft.s iam depr.:ffii,qujdratMuriutculis,cerni», nem Clufij i vulgari non (eparauit Et hic occa- 
autquaternis, verticllliscrcbribasdonatis.pun- 1 fio vt Lobrl.j deferiptionem noflri fubieceri- 
mus : Clufij autem Sidefitis Hifpanici capite 
proprio. r 
Sed& H Lugd.primam Diofcoridis Sideritim 
Tctrahic tlTe pronunciat. Ait autem inter extera» 
Matdiiolus Rucliium & Fuchfium erroris infi- 
nudat, quod priimm S:deri'idem dixerim her- tAtur ' 
bam die, qua: hodie noftns herbariis & officinis 
barbaro nomine Tetrahit,aliis ht rba Iudaica no- 
- '™nuur. At periti&«xercicatiHerbarii, tum 
Euch.Ro-fl.& LodcIius: Sider.heracleam Dio- Ruclho, Fuchlioque artate fuperiores, turn infe- 
fcor. Tabem. S dertidem primam Futhf. Si- riores multis ratiombu-. indu&i Tetrahit flue lu- 
deritim i.Diofcorid s Turn. Sideritim Fudifij daicam herbam, primam, flue Heracleam Sideri- 
tidem e fle cenfuerurt: &c. E dem verb hiftoria 
gentibus , flbribus albicantibus cx d luta purpu¬ 
ra. luxta quos & fubtcr.fialiafuntlongiora, an- 
guftiora, incana, & vt totus caulis, fcabra, &cri- 
fja, ambitu lacir-iato, vt Chamxdrys, r.liquando 
laciniofa diuifura obfcurius apparet in quibuf- 
dam f diis , quxcanfn fuit, vt D.ofcoridesum 
quern.-e frondi, iam S duia: & Murubio contu¬ 
lerit. Radix lignofa Marrubij, minus fibrofa. 
Sideritim appella 1 . Ruelfus: Sider.HeracIeam 
Cord. in H fl. & Camer. Hort. S ; dcr.tim i Do 
donsi [gall.] Fiuhlij Hort. Lnfit. & Thaiius. 
Sideritim i. Fuchfi j Gcfn. h<oit. Siderit m i.Mar- 
rubij folio in cat.pl. Sider.i florib.albis de coli, 
ftirp. Sideritim vulgarem Camer.in Hift.gerin. 
& Epie. Matthioli. Sidcricidem quartam Lonic. 
Sideritim Pannonicam fpicato flore Cluf in Pan- 
fion.Hift. Sid.i, vulgarem inHift. poft. Sid. 
2.flue vulgarem hirfutam C.Bauh.phy t. Aliqui 
veram Achilleam cognominant. S d&Alylfon 
Galeni vocat Prefburger. Recentiores Herba- 
rij & officinx nonnullx Iuddcam herbam,& Tc- 
trahil aut Tetrahit baibaro nomine inlcribunt: 
Germani ftumbFrAUC.i.e. h ubam vulnerariam,& 
gIiefefrAiir,h.e.Artuu.9,& calli efie- 
<e dcTcrrait, Fuchl. Si Lob.Hung. Tiz*tosjiu, h.e. 
Nobilem herbam. Migna officinarum pars, ac 
nonnulli recentiorum proChamaepity veterum 'J 
offendunt, ea iue noo fine errare,vt bene docet u 
Tom,lil- 
huiusplantx duas proponit figurasp.mp. Vnani 
quidem habet hoc titulo : Tetrahit,Herba Tudai-' 
ca,Sideritis primaFuchflo: alteri titulum fecit, 
Tetrahit,Sideritis Heraclea Diofcoridis. Et hanc 
Cluflus & Lobelius quoque piiffam dederunt, 
qux meo i.udirio eiufdem plantxcum Sideritide 
prima Fuchfij : nec meminit H ftoria duarum 
diferepantium Herbariorum Diofcoridis Tetra¬ 
hit. 
Camerarius in Epit. &Hift.germ.Matth.aitfe 
appofuilTe Sidcritidem vulgarem , propter vires 
celebrem, tamen glabram & (erratis foliis pir xir, 
qus non refnondere videtur vulgari , fcd po¬ 
tius noftrx Sidericidi cruciatx , de qua paul<i 
poft- 
MonCpclij florentem obferuaui raenfc Iunio, ^oc* 8t 
ac etiam Qeneux & Bafilcx quiiturMoucets, &: Tempus, 
intsr porum emeream & lapideam, circa caftd» 
