LiBER XXX. 
tem& naturx lufum. 
Prtinellam vocatTragus, eirifque, aliquotre- 
cenfct & defcnbit fpecies. C.Bauh.phyt. vocat 
C ' confolidara mediam Q5.& apud Matth.jfiuc cae¬ 
ruleam pratcfjfem , Confol. mediam Brunfclf. 
fol.p.95. Tom.r. Rlupf.14. 5 cin 4.p.i5j.cxruleam 
vel priorem Tragi line icone , Chamxciffon fpi- 
catam Plinij, eiufdemqiie A lonymon aliorum : 
flore communiter cxrulco,aequando albo,cine- 
rco:foliis vel foluinleuiter inciiis.vel finuatis,la¬ 
tioribus , anguftioribus : ItemConfolidam me¬ 
diam tertiam flue purpuream praten(cm;Brunel- 
lam purpuream vel 4. Tragi, Confol. med. purp. 
Ftfchfij. Confolidam mediam i.e. Symphytum, 
inquit,in Adu.Lobel. Chirurgi vocarunt,fcu So- 
lidaginem & Bugulam. Is vero in Obfqrm&Ic. 
Piant. Prtinellam & Herbam facrarri Cordi vo¬ 
cat. 
Dod.gall. 5 c lat.i i fol.pingit &c deferibit iub Bu- 
gula. Inter appellatas, ait, Solidagincsfiue don- 
iolidas a recentioribus numeratur: Confolida 
mediaaqnibufdam horum dicitur, officinisno- 
flratibus Bugula. Rueliius Buglum nominari a 
Gallis refert. Sunt qui c*iftiment Symphytiil- 
lud genus c fle, quod a Dio Icon de 7H7gcuay cogno¬ 
minatur. Verilm hi non parum falluntur. Sym¬ 
phytum fiquidem petrarum ramulos tenues ha¬ 
bet Origani fimiles: capitula vero vcluti Thymi, 
& totum lignofum&odoratum eft, at talis qui¬ 
dem non efl Bugula,qua: neclignofa,necodora¬ 
ta, & caules promit differentes ab Origani,& ca¬ 
pitula nequaquam habet Thymi «inula. Hxc 
Dodonxus , qui cius duntaxat Bugtflx meminit, 
qux floribus efl: cxruleis. 
Haud flatuendum ccnfet etiam MattHiolus 
Symphytum pctrxum eam eire herbam,cuiusfo¬ 
lia atiersa parce purpurafcunc , qua: ab Herbariis 
vulgo Confolida media nuncupatur,ab aliquibus 
vero Laurentina, & k Sencnfibus Morandula. 
Cxtcrtim, re&ius forte Prunellam a Germanis 
dici polle putat a foliorum colore,indi&am Grx- 
cis (k Mauritanis.Is olim in prior.comm.conten- 
tus fuit fola figura miniis exadfca,fed in poft.edit. 
breucm addidicdeiineattonem , in qua non me¬ 
minit faporis, nec clematum, qux noftrxdux fi¬ 
gura: vnius planta; expiimunt,quarum vnafuffe- 
ciffec,fi non planta: huius lufumaliquem natura: 
ob oculos ponerent, 
d - . Camerarius etiam ad fiam Hift. germ. 5 :Epir. 
Matthioli longe diuerfam pofuit iconem fine 
clematibus : Quin & Tabern.huius Confolida; 
medix duas effigies dedit,' quarum prima flore 
cxrulco, fine climatibus non placet : fecunda, 
quam priori fimilcm ait, fed foliis maioribus,hir- 
lutioribus, miniis feriatis, Vcrbafco maiori fi mi¬ 
libus, an bona fit, tciudicem exfpedamus. 
Quam cum aliis, etiam Fuchf. Cafi. Durantes 
& Thalius Confohdam mediam dicunt, Lonic. 
Prunellam & Symphytum medium vocat, An- 
guill.epift.ij.Artcticam Pandemarum , H.Lugd. 
p.1305). ChamxcifTum quorundam, Cxfalp.Cha- 
mxcifli alterum genus, Gefn.in cat.pl. Verbena¬ 
cam fupinam,Herbam facram,& ii&Com W: Ger- 
man. (Buntjel / #nlben (Bufitscll/ Belg. @eni* 
n- jjroen/ 3 nijroen/ Galli Gonfolide,q\ndim Buglc 
moyenne'. Qucrcetanus in Sclopct.ConJyre moyenne, 
& cum nonnullis Sophi e : Itali, vt ance diximus, 
Morandola, Confolida Mez>z,ana, 5 c Herba , Lo- 
rcnz,a & Laurentina : Boh. ©ualuyf proflre- 
btiy. 
Tom. III. 
1 Saxofis, non Mjfo qob^jtie hiimidiorib. pratis: 
f apricis & apertis vineis, quam opacis locis gigni- Focus £ 
tur : tran flata ad hortos luxuriat : compluribu tem P US - 
regionibus familiaris, Aprili , fed copiosa Maio 
ac poftcnds florens. Parauij virentem memini 
in quodam horto lanuario ; Oafilex in vinei s 
prope Moutets ad monte flore pu rpyreo O&o- 
bn: Montbelgardi flore albo in herto Illurt.E.C. 
Aquam Prunellx feribit Tragus ( fic enim Bu- Vires 5! 
gulam vocat, vni curri caquxalhs vulcoBnl- vius, 
nelladicitur:)internis corporisaffetSionibusmt- 
deri, doloHfquc ex calida intemperie profeftos 
fedare: eadem omnia ra 
nunueterata quam rece- 
tia vulnera mundari & Lnari comode poffe, m 
vnne tum quando ardor liue inflammatio aliqua 
illis ac cc fleri t. Ea n de m hodie ardori gulx &exul- 
cerationi oris, Luciumque vitijs,quam Germani 
biC bvcuhe appellanr,duntaxat adhiberi remedio 
lancpixilantiffimo, fi gargarizctur,adie&o pau¬ 
xillo mellis rofiti : flores,vel folia, vino,vcl ifiel- 
le decocta (pro ratiore agricudinis ) oris & fau¬ 
cium comrrcmoratis vitijs fubuenire. Harc ille 
tam dc PrunelJa vulgb' didh, qu^m dc- Bngula,de 
qua feimo , coniuniSim. Luihfius vero priuatini 
Bugulx has vires attnbuii: Vnlr.cra glutinar,fan- 
guinis grumos cx cafu, vel corufiomb. coadosin 
corpore difiicit & difToluit,prxfens remed um efl: 
apheis 5 c vlcciibus in ore fcrpcntjbus , deco- 
6tum huriis tumoribus illitum, cos diffipat ! vfus 
etiam cius ad intertrigines, & ad vlccra pudedo- 
iu & inteflinoiu exulcerationes prodcfi.At m at- 
t hi olus, t amet fi ncc hanc, necPiuncliamrccen~ 
ti ori bus didlam, veteribus fiue Grxcis,fiuc Mau- 
ritanis cognitamfuifle exiffimet,eas tamen refert 
mirum in modum cxiftitniri vtilcs difruptis , fra- * 
61 i r quc internis, & externis corporis partibus: 
idcirco v t ili ter dari potandas ab alto deuolutis, 
ac etiam iis,qui interna inteflirave vulnera acce¬ 
perint : namque illa , mirifice fanare tradidere 
nonnulli, qui rerum experimenta profitentur, 
Cqnfclidarq mediam vocatam potu fanguinis 
grumos in ventriculo , vel in alia corporis parte 
concretos difiicerc & difloluerc : illita vero folia, 
vel eorum fuccum efficax medicamentum effc 
praedicant vlceribus in ere manantibus exeden- 
tibufquc, ac etiam teflium,pudendorumque vi¬ 
rilium 5 c muliebtium. Addit Camerarius con- 
tra idterum prodefre, 5 c infar&us iecoris & lienis 
expedire , vrinas mouere , fuccum ad aphthas & 
putrefcentiaoris vlceravfurpaniquibusfubfcri- 
bitLouclius, nifi qubd regio morbo & ifteroni- 
gro mederi docet,vcfica fellea,hepate & liene ab 
obftrutffione liberis. Camerario tamen adfts- 
pnlatur Dodon&us ad iocinorisJanguores feriberw 
mederi, nam prxterquam qubd obflrudiones a- 
periat, vifcera etiam lpfa roborare. Calidi ve*- 
rb temperamenti admodum exigui particeps 
eft : reficcat manifefle cum nonnulla ad/hi- 
6Hone. Qrisre commendatur 2d difrupta , fra- 
da , conuulfa, cxlaquc : idcircb & potionibus 
vulnerariis additur, in quibus tanta eius facul¬ 
tas commendatur , vt fanguinem concretum re- 
foluerc ac difeutere valear. Rueliius tandem in 
Gallia vulgb dici refert , eum vulnerario Medi¬ 
co, aut Chirurgi opera non egere, qui Bugulam 
& Saniculam habuerit: nec enim ftimpum 
tantummodo vulneribus mederi, 
fed &c ipfisforis 
impofi tam. 
+ .* 
* . 
A a a 2 
