HISTORIA 
Tragus duas habet figuras, non tamen duas, 
fed vnam hanc Vrticam denotantes, Vrticarum 
vrentium vulgarium inferiptione: prior floren¬ 
tem Sc vigentem,pofterior vero iam declinantem 
deflorefeentemque demonftrat: non eft itaque 
verum,quod quidam ineptiunt, cum duas figu¬ 
ras folo foliorum, nunc fpadiceorum, nunc ni¬ 
griorum, colore variantes exhibuifle. Ipfemet 
enim duas has Vrticas, quas magnas Sc vrentes 
appellat, vnius generis eife fcripfic. 
Eius fruftra duas figuras expreflit Tragus vt- 
pote folo colore diiFerentes : quod non monuit 
Frater,nec forte animaduertit. An etiam haec fit 
Diofc.altera illa a&\i 9», quam Cniphen vocant, 
c. B*ub. Romani verb Vrticam mollem, minuto femine 
not. ffruftu, Aid.] non aequeafpera,vt vult frater,aliis 
diiudicandum relinquimus.Fuchfius refert eam 
le nunquam videre potuilTe: noftram autem Vr¬ 
tica: maioris titulo pingit, ac paffim in Germa¬ 
nis dumetis ac fepibus gigni feribit. Lobel. in 
Adu.Obf.pag.281. 8c Ic. Piant, pag.521. appellan¬ 
dam duxit Vrticam filueftrem alperiorem, flue 
Vrticam communem,fiue maiorem, aut Vrticam 
fceminam.Pro Vrtica pingitur ab Apollinari:pro 
Vrt.maioreaBrunfelf. Sc Dod.gall. ad differen¬ 
tiam minoris: pro Vrtica vrentealtera aDod.Iat. 
infol. qui vulgo foeminam cognominari refert. 
Germanis dicitur Gentem Nejfd.^cmein brennend Nef¬ 
fit ygrofz. Nejfel ,gros brennend Nejfel , Sc hejtter Nejfel: 
Belg. Groote Neten : Gall. Ortte commune : Angi. 
Nertel. 
locus 5c Exit locus incultis:frequentiorautem eft iux- 
tempus. tr f e p eSj dumos, veterefquc parietes fponte: naf- 
citur quandoque etiam negleftim in hortis, 
odiofa nimis fuo reptatu,& viuida radice.Viget 
prasfertim diftate: femen Iulio 8c Augufto matu¬ 
rum legi poteft. 
VRTICA MINOR 
T Ota eft haec 
minor : ne¬ 
que enim pari 
altitudine vn- 
quam exfurgit, 
neque folia Vr¬ 
ticae maioris 
molem alfe- 
quuntur : vren- 
tior tamen eft, 
folio atrouiren- 
te Sc rotundato 
fere: flores race- 
mofi, albi: radix 
non diffimilis, 
nifi quod mi¬ 
nor. 
Falso maio¬ 
ris Vrticae ti¬ 
tulo donatur a 
Trago, id quod 
ex fequentibus 
cius verbis colligere quilibet poteft. Tertia 
vulgaris Vrtica, inquit, quam heyrer Nejfel , hoc 
eft, caufticam, fiue ardentiorem Vrticam,Ger¬ 
mani dicunt , admodum exiguas quantitatis 
eft, raro enim ad altitudinem trium palmo¬ 
rum aflurgit, caulis eius rotundus , radix bre- 
liior,folia anguftiora, femen vero maius, Vrtica 
PLANTARVM 
eft alfiofa, hyemis impatiens: quare Angulis an¬ 
nis, ex femine deciduo repullulafcit, hortorum 
; omnium lingularis peftis. H<ec ille. Tu vero ex 
his colliges, tertiam hanc fuam vulgarerw Vrti^ 
cam, minorem inferibi debere, pnefertim qu®d 
rar6 ad altitudinem trium palmorum alfurgat, 
prior vero colore foliorum ludens ad trium cu¬ 
bicorum altitudinem excrefcat. 
Fufch. Cord. Tabem. Dod. gall. & JLob.inSym 
Adv. (vbi tamen Sc Caniam Plinij acriorem vo- cun» 
cat) itemque Brunfelf. Vrticam minorem appel- niiu 
lant. Lobel. in Obf. pag.512. Vrticam minorem 1111 ® 
acriorem : H.Lugd.pag.1244.. Vrticam 3. Mat- 
thioli: C. Bauh. phyt. Vrt.3. flue vrentem mino¬ 
rem. Dod. lat. infol. Vrticam vrentem mini¬ 
mam,& Vrt. vrentem tertiam: Tragus Vrticam 
maiorem inferibie, fed falso, vtex deferiptione 
conftac.Germani Heyter Nejfel: Belgae tieyte Netelen : 
vtrique a mordaci eius contaftu appellant. Illi 
etiam Haber Nejfelen ,quod nimirum in Auenanaf- 
ci multum amet. Galli Ortiegrejle. Sitne autem 
haec, quam Plinius Caniam nominat, vel potius 
prior, ftudiofi obferuent: Eft in filueftri, inquit, 
quae Cania, acrior, caule quoque mordaci, fim¬ 
briatis foliis. 
Vrtica haec minor annua qua n quam a maioris Locv 
natalibus haud abhorreat,tamen & ad hortos,& c:in l 
humidiora arua defeendit: eodem tempore quo 
illa & viget Sc floret, Sc etiam alibi, vt Gcneuae, 
citius. 
Quaelibet vrentium Vrticarum innatam mali- virci 
tiam infinitis commodis Sc vtilitatibus penfat. • * 
VtriufquefVrticae afperioris,&mitioris) enim^ 
folia impolita cum fale canis morfus fanant, in¬ 
quit Diofcorides,gagraenas, carcinomata,ac for- 
dida vlcera, Sc cacoethe: item luxata, tubercula, 
parotidas,panos,abfceffus. Eadem lienofis cum 
cerato imponuntur. Faciunt Sc ad fanguinis e 
naribus eruptiones folia cum fucco trita indita. 
Menfes cienttrita cum Myrrha fubdita. Vterum 
prolapfum reftituunt folia recentia admota. Se¬ 
men ex paflo potum ad venetem concitat , & 
vterum aperit. Idem cum meile delimftum Or¬ 
thopnoeas, pleuritidi Sc peripneumoniae prodeft. 
Educit Sc qutfc in thorace habent. Admifcetur 
quoque erodentibus medicamentis : at folia 
cum conchis cofta aluumemolliunt, vrinas mo- 
I uent, inflationes difeutiunt, verum cum ptifana 
j coda,quae in thorace hserent,educit. Decodtum 
' foliorum cum modica Myrrha menfes mouet. 
Succus gargarizatus vuluam inflammatam repri¬ 
mit [male exprimit vertit Ruellius.] 
Plinius Vrticae vires 8c vfum medicumexpo- Plinii 
nit plane ex Diofcoridis fententia, fed fufiiis, vt 
Diofcoridi intelligendo non parum lucis adfe- 
rat. Vrtica,inquit,quid efle inuifius poteft? At 
illa praeter oleum, quod in jFgypto ex ea fit, vel 
plurimis fcatet remediis, 8cc. 
Galenus euidentius Sc vires Sceffeftus Vrtica Galn 
tradit, tanquam devno genere loquens. Vrtjcte 
herba: Sc femen 8c folia [nam haec pptiflimum 
funtvfui] admodum digerentis funt facultatis, 
adeo vt Sc phymata, Sc parotidas fanent. Sed Sc 
quiddamflattuofum obtinent, quo Sc venerem 
extimulent, maxime fi cum paffo femen bibatur. 
Porro quod non vehementer excalfaciat , fed 
j multum tenuium fit partium, teftimonio eft 
| craflorum vifeoforumque humorum ex pettorc, 
i pulmoneque eduftio , tum quod partes quas 
! contigerit,pruriant. Porro flatuofum eius, cu- 
j jus eife particeps difta eft , dum concoquitur, 
nafcitun 
Dcfcripc. 
