LIB£ R. 
Quemadmodum autem Ungui latina &: gra;ca 
Teia linea, &; ipfa Lini herba communi nomine 
*iror Linum dicitur, ita apud nos Germanos 
Linumfiue in agro, fiue domi ad texturam. & te¬ 
lam apparatum commune nomen retinet fiaibs. 
Tametli nondefunt, qui Linum nondum euul- 
lum, Linum agrefte, & Linocalamum} contra 
vero telam ex Lino textam, Linum domefticum 
feu vrbanum vocitent. Belgse nominant Viariis, ’ 
Galli Lin, It. Lino , Hifp. Lino, Angli ft.tr , Bo- 
hemi Len, & vtHungari„ Arabes ieminis tan¬ 
tum meminere, vocantes illud Biasechichitcm, feu 
vt Serap. placet, Bazartchichen : Hebrah Piftah, 
Chaldtei Chifna: Exod.p. Onkeli: Grteci a lrvamp- 
n* & hnocunpyut : Germani flari) s Linfamen. 
A Lino varia ducuntur adagia, v.g. Unum lino 
conncttis , cuius duplicem apud Grtecos interpre¬ 
tes fenfum inueniri perhibet Hrafm. Roceroda- 
mus : Horum alter eft: infirmis infirma copulas, 
friuola friuolis. Alter:eadem non iifdem rationi¬ 
bus facis, aut dicis. Vitra Linum dixit Lucian us 
in Ioue redarguto, pro eo, quod eft extra decre¬ 
tum fatale. Eft & tertium prouerbium Candidum 
Linum lucri caufa ducis, quod in eum quadrat, qui 
1S * dotis caufa ducit vel deformem,vel anum. Eft& 
quartum: Qui canem alit externum prater Linum nihil 
habet, i.e. prseter funiculuni ei nihil fit reliqui. 
Qui beneficium collocat in ingratum,perdit ope¬ 
ram. Nam canis alienus relido fune, quo alliga* 
tur,priftinum dominum repetit. 
Theophrafto vifumfuit, Linum degener fa- 
£him, in Lolium abire. Noftrates coloni fibi vi- 
fum pernegant, aut auditum. 
Pinguiftimum,vt Columella ait,locum & mo- 
dice humidum pofeit. Aliqui, inquit Palladius 
macro folo fpiflum ferunt, atque ita alfequuntur, 
vt Linum fubtile nafcatur. Plinius fcnbit feri 
fabulofis,maxime vno fulco,nec magisfeftinare 
aliud, vrei eque agrum, & deteriorem ipfum fa¬ 
cere, quod & Virgiliiis in Georg.atteftatur; 
VritLini campum figes, vnt Auena, 
Vrunt Icthaoperftfa Papauera fomno. 
, Seritur linum Vere: Maio & Iunio meilfibus 
floret. Linum (inquit Crefcent.) defiderataerein 
temperatum, & terram folutam &: pinguem, & 
quanto pinguior fuerit, tanto ipiius ftuppa erit 
groflior, quantb vero macrior, tanto eius ftuppa 
fubtilior erit. Sed ex eo parum & breue in tali 
terra nafcetur. Huius autem feminatione terram 
fatis macrari & laedi creditur,ideoque auxilio li¬ 
taminis eget, fi tale femen recipere alfuefcit. fi¬ 
lus terra ante Hiemem debet arari, vt gleba; pro¬ 
pter gelu fequentis Hyemis in puluerem redu¬ 
cantur: deinde poft Hiemem, cum primum po- 
ti- terit,fecunda vicc arabitur, deinde afpergatur& 
ni - iterum aretur quinque vel fex vicibus,in tantum 
vt in puluerem redigatur, ita tamen quod prima 
viceprofundihs aretur, fecundi miniis profun¬ 
de, & fic femper profundatio vfque ad vicem vl- 
nmam minuatur: deinde a medio Aprilis vfque 
ad finem eius fatio ipfius eft optima, fatioque in 
fummo terra; fit miniis vno palmo , terra fu per 
lemen aratro reuoluta. 
Tres corbes huius feminis,vel parum plus fuf- 
ficiunt iugero, cui multum proderit fi talis ager 
expexetuf poftquam fuerit feminatus, quod fi ! 
tempus fuerit magna; ficcitatis,ei valde proderit, 
fi poterit irrigari. Poteft etiam feri ante Hye- 
mem in locis calidis , in quibus Linum natum 
frigore non luditur, & tunc melius prouenit in 
Tom.III. 
, . 45 * 
terra mediocriter cretofa, quam Rimis foluta nec 
eft necelfe quod fit pinguis, & quod vitra duas 
vices aretur , dummodo terra puiuerifetur, 
cum fuerit feminarum, melius eft quod cum 
expexe folummodo de quibufdam fpinis fado 
lemen operiatur, melius etiam eft quod homo 
vnus cum fune trahat expexem, quam boues, 
propeer nocumentum,6 c hoc eft cuilibet homini 
facile. 
Ha;c verba bis mundanda eft cum maximb 
fuiiucetui, uieoque exurpandum eft noxium an¬ 
tequam circa Linum inuoiuatur, licet per ipfum 
ambulando indatur cum magnum eft, & ide6 
mundatur, &. debet ante fe manibus aperire, & 
ire per eum optime eleuatis pannis. Sed ciim pri¬ 
ma v ice mundatur, quia tunc paruum eft, &; con¬ 
culcatum reieuatur, non inditur ambulando per 
eum. 
Golligiturautem ciim maturo colore Hauefcit* 
& eodem die ne rore tangatur, iub tedo pona¬ 
tur in fafeibus, demde malleolis ligneis excu¬ 
tiuntur femina,& lpium Linum ad maturandum 
in aqua ponitur, m qua quaruor vel quinque 
diebus, li putrida fit, ftetilfefufticiat j ii autem 
aqua non lic corrupta, vfqueadfeptem dies fta- 
re in eadem oportet, vt putrefiat caro herbaiis, &; 
cortex ex quo fit ftuppa. 
Erit autem fignum temperata; maturationi^ 
quando maceratur in aqua, cum tadu moilefeit, 
adeo quod omnem rigiditatem ahnleiit, cogno- 
fcitur etiam fi ex eo aliquid extrahatur de aqua 
& ficcatum probetur, fi caro herbaiis a ftuppa fa¬ 
cile ieparatur. Veruntamen li miniis, quam ex¬ 
pedit, maceretur, erit ftuppa fortior Se albior,ied 
non periede feparabitur caio herbaiis , eric 
durior adfiiandum. 
Deinde optime lauatur & in aqua excutitur., 
con cutitur malleolis ligneis, vt eius caro rumpa¬ 
tur, &c deinde adSolem calidum ponitur, dc cum 
fuerit calefadum in pannis calidis in domo fimul 
ponitur, tk. cum per aliquas horas lic fteterir, gra- 
molatur, hoc enim modo mundatur opuine, nec 
ftuppa rumpitur gramando, quod fieret li ftaum 
gramarenmr cum eleuarentur de Sole. Quodfi 
tempus fuerit humidum cum multis pannis ma- 
defadis ad ignem pnvparatur gramen , deinde 
1 patulis eius mundificatio completur, deinde pe- 
(ftinatur, & filatur. 
Lini femen, inquit Dioftorides, eandem vim 
habet,quam Foenumgraecum, difeutiens ac mol¬ 
liens omnem internam Sc externam inflamma- 
tionern, cum meile & oieo& modica aqua co- 
ftum : aut codo meile exceptum. Toliit macu¬ 
las folares crudum,&: varos cum nitro 6 c Ficubus 
impolitum.Cum lixiuio vero parondas.iuxtaau- 
resabfceilus,Sc duritias difcutit.Herpetas,& du¬ 
ritias difeutit. Herpetas, atque vkera, cum vi¬ 
no codum expurgat. Scabros quoque vngues 
remouct, cum pari Nafturtio & melie. Euucit BUm 
etiam ea quae in thorace ha;rent,cum meile ecieg- 
matis vice acceptum, & tulfes mitigat. Stimu¬ 
lat item ad venerem , fi mixtum melli &. Piperi 
plpcenr^ modo largius fumatur. Sed & deco- 
dum iyiius infunditur ad inteftinorum & vteri 
lcfiopcs. £cexu ementa educenda. Commodum 
efr cr;. mad infclliis, quemadmodum Fcenum- 
graecum,ad vteri inflammationes. 
Veloruqi ex Lino in nauibus vfumin mari,ve- 
lut admirar.sPlinius, decirri-noi i nbri prjnci- 
pio ait ; Atque vt a confeifis oidiaraur vtiii» 
