491. HISTORIA 
ratibus, quaeque non folum terras omnes, re¬ 
rum etiam maria repleuere, feritur, ac dici ne¬ 
que inter fruges , neque inter hortenfi» poteit 
Linum. Sed in qua non occurrit vitae parte . 
qudove mir ac ulu maius, herbam elfe quae admo¬ 
neat ffigyptum Italia? herbam effe quae Gades 
Herculis columnas feptimo die Oftiam aderat, 
& citeriorem Hifpaniam quanto , Prouinciam 
Narbonenfem ;ertio , Africam altero. Audax 
vita, fcelerumVena, aliquid fer.vtc ventos 
$rocellafque recipiat : 8c parum efte flufiibus 
tolis vehi. Denique tam paruo femine nafci, 
«uo d orbem terrarum vitro citroque portet, tam 
cracili auena, tam non alte a terra tolli : ne- 
f ue d viribus fuis nefti, fed palfum , tufum- 
que, & in mollitiem lana coaflum, lniuria natu- 
rs ac fumma audacia, & qub peruenire nulla 
execratio fufficit, contra inuentorem didum fuo 
loco inebis. Cui non fatis fuit hommem.n ter¬ 
ra morimifi perierit &c infcpultus. At nos priore 
libro imbresSe flatus cauendos, frugum causa 
fru ftufque praemonebamus, ecce feritur hominis 
manu, metitur eiufdem hominis ingemo quod 
ventos in mari optet. Ptatereavtfciamusfauifle 
canas nihil gignitur facilius: vt fentiamus no¬ 
lente id fieri natura, vrit agrum, detenoremque 
iofum facit. Hac Plinius. 
'tiSutti P At quanta cenfendaefl velorum ex Lino vti- 
litas Ld reliquum Lini vfum per omnem vi¬ 
tam conferatur? Hoc loti detergemur, hoc 
fordidi defricamur. Ex hoc fafta velle to- 
um corpus extrinfecus ad cutem integente 
omnes interdiu vellimur : nodullragulis inde 
faais incubamus ac integimur. Rufticanagens 
vtriufquefexus pallia, 5ctunicasexipfogeftat.be 
mundus muliebris magna ex parte ex hoc con¬ 
flat. Sed omnes has neceflanas vitae, vtilitates 
facile fuperat Linum chartarum dono. Hae ex 
ipfo penitus detrito 8 c nullius amplius vflft. reu- 
culo fiunt, tot hodie vbique officinis, vt multa 
hominum millia ex praeparandi chaitas opera, 
-m papyraceis,vt vocant,molend.nis.fe nutriant. 
His chartis 5 c literarum notis,omnes bona artes, 
leges, totaPhilofophia, 5 c vita pie acrede de¬ 
genda rationes excipiuntur, habentur .confe 
uantur.His chartis hanc materiam medicam, & 
totius fere natura plantas defcnptas commen¬ 
damus orbi. Harum vtilitatem vix animo quis 
concipere pofiit, nedum pro dignitate explicare, 
quantumuis longa inflituta oratione. _ . 
c ,,,„ M ^ Verum Galenus i. de Alim. Quidam, inquit, 
vtuntur femine Lini tollo , velut obfomo cum 
Garo Vtuntur etiam meile ammixto. Aliqui 
etiam panibus infpergunt. Sedflomacho incom¬ 
modum eft, &*grc concoquitur, & modicum 
alimentum corpori praben Ad ventris autem 
egeftionem neque laudari , neque vituperari 
meretur. Exiguum tamen quid habet de ciend, 
vrinam facultate, id quod magis mamfeflum ht, 
vbi tolium editur. Tunc autem Gflit quodam¬ 
modo magis aluum. Idem 7. fimpl. Semen Lini,fi 
editur, flatuofum eft, etiamfi toftum fuerit. Ita 
fuperflua humiditate refertum eft. Calidum eft, 
ordine primo: verum inter humiditatem 8 c lic- 
citatem medium obtinet. Pinius hb.20. cap. 22. 
feminis Lini vfum medicum longius delcnbit, 
& multa Diofcoridis declarat. 
, Linum, apud Tragum, communi Medicorum 
cZum confenfu calidum & humidumeffe traditur. Se- 
^ hu. men autem tufum ac in puluereim redaftum ad- 
piiAum. jc^o jjjodico meUiSjbl Piperis, ita vt edegm» ex 
PLANTARVM 
his fiat, & per diem quantitate Nucis mofchatx 
fumpeum, tuflim mitigat & venerem ftimulat. 
Qui internis inflammationibus infeftantur, his 
femen Lini aqua decottum,admixto meile,in po¬ 
tu exhiberi poteft, & foris emplaftri inftar impo¬ 
ni, quae medicina plurimum prodeft, &c quofuis 
finit dolores. Ad emolliendas vulu^ & interaneo- 
1 rum propter lentam humiditatem obftru&iones, 
in'colica etiam paflione prodeft,corpus oleo Lini 
inungere, aut femen decoftum calidum foris im¬ 
ponere,aut ex iure feminis deco&i Sc oleo clyfte- 
res iniicere,prout vnicuique vifum fuerit. Semeil 
Lini, necnon oleum eius illitu & impolitum am- 
1 buftis conducit. Quantopere porrb flatuofum 8c 
| rccrementitia humiditate plenum femen Lini fit, 
I paucis ab hinc annis Middelburgi in Zelandiis 
animaduerti potuit, cum propter frumenti alia- 
rumque frugum inopiam, plerique ex ciuibus 
pane & cibis ex hoc cottis vcfcerentur. Diftcnta 
enim his valde cito hypochondria fuerunt, & 
facies aliteque partes tumidas fa&as,quorum non 
paucificaffefti, etiam mortui funt. Neque enim 
aliundehcecfymptomata, quam exrecrementi- 
tia feminis humiditate, qtire flatulentiam parit. 
Oleum quod ex femine eius exprimitur, mul¬ 
tiplicem vfum habet, nec enim a pi&oribus, aut 
ftatuariis, aliifve artificibus expetitur foliim, vel 
j ad lucernas tantum vtile eft, fed etiam medico 
vfui feruit. Nam & duritias orhnes mollit: ner- 
| uorum tenfiones contra&ionefque laxat,dolores 
j illitum fopit. Sunt etiam qui bibendum exhi¬ 
beant lateris aut coli dolore laborantibus, verum 
recens fit oportet, rancidum enim fattum & nau- 
feam excitat,& plus,quam par eft,calefacit. 
LINVM SILVESTRE, SATIVVM 
plane referens. 
L inum filueftre, fatiuum plane refert forma, 
nifi quod caules habet &. folliculos crallio- 
res, & maiores, & in fummo furculis multis bra- 
chiatos.Et maxima inter haec duo Linigensrain 
eo confiftit differentia, quod folliculi fvlueftris 
Lini calore Solis non aperiuntur, perinde vt al¬ 
terius , nam quamprimum exficcati Sole fuerint, 
excutere femen vt aliarum frugum oportet;, au- 
thore Trago, qui Linum 2. & hlueftre vocat: C. 
Bauh.phyt. Linum z.fiue alterum folliculi^ craf- 
fioribus. 
'I1UU3. 
Apud Mediomatrices hoc fylueftriLinoad- Lneus 
uencante ffiftatc integri agri conferuntur, 8cin- Tcmp 
ucnirur etiam quandoque inter fegeres Auena. 
LINVM SILVESTRE ANCVSTIFOLIVM, 
flore quafi cinereo, capitulis magnis. 
Cap. LXXV. 
M iram in Lino filueftri confpici varietatem 
fatis ex ClufiiHifpani.carum , Pannonica- L ""i 
iumque (lirpium hilloria patet: Cum verb Li- 
num filueftre dicit,Linatiam non intelligit, qua ^ 
aliquibus etiam hoc nomine appellatur , fed 
plantam floribus Lini fimilibus, eodemque mo¬ 
do fugacibus, nonnunquam etiam Lini folia ha¬ 
bentem. 
Linum igitur filueftre anguflifolium flore ci- Dffi 
nereo, Lino filueftri anguftifolioalbo cum pur¬ 
pureis Lineis omnino iimile eft Mulilulmm & 
foliorum 
