LobtVj l*p- 
[Hi. 
Tragus U‘ 
prth. 
Vfus. 
A e 6 HISTORIA 
o$p.vobiter raprninifle,& Luteam appellafle tra- 
dir.Vitruuium vero lib 7.Luteum:fed Virgilium 
in Bucolicis Ecloga 4. Lutum nominaffei 
Ipfe fcd in pratts aries 'tam fttaue rubenti 
Murice , tam croceo mutabit vellera Luto. 
A Luto autem luteus color & Lutea dicun- 
cuLweluti a Croco crocea,& k purpura purpurea. 
Belgce hanc vulgo von\V>-' nuncupant. 
Marcetl. Virgilius Vitruuii libri 7. locum in¬ 
ferius allegandum omnino mutilumadducit,exi- 
llimans eandem cum Ifatide Lutum, fiue Lu¬ 
teum herbam elle, atque ea caeruleum tingi: in 
quo a vero recedit : Differt fiquidem Lutum 
herba ab Ifatide , 8 c nequaquam carruleo, fed lu¬ 
teo,aut viridi colore,vc dicemus, inficit. 
Lobelius,qui in Icon, piant, p. 35$. & Obf. p. 
I90.[vbi Gallobelgis Germanis, quod 
nomen tamen non conuenit,?lcfci*pfVt)HCll vo¬ 
cari ait. ] Luteolam pingit, & in Aduerf.tertiam 
Glafti fpeciem re<ftc conftitui pofle putat. Sed 
qux Luteola: cum Glafto intercedit limilitudo? 
Camerarius in Horr. vocat Luteam Plinij, 8 c 
yifj.oiw Grxcorum modernorum. Ad Epit.Mat- 
thiol. eiufdemqueHift.germ.pofuitfiguram.que 
arridet, cui adlcribic 0 tcrc.rtf tff,Pfeudo-Stru- 
rhium jaut Lanariam nominant , led non con- 
ueniteum Theophrafti lib.6.c:.p.3.deHift-plant. 
Struthio,nec etiam cum Plini;: quidamThcria- 
cariam vocant : vt rc<fte annotat Matthiolus. 
Prxterea Struthion non e fle ac multo minus 
Ptarmipen manifeftius eft qua vt referri debeat: 
Folia liquide m huius magnitudine Olee folia fu- 
perant : at Ptarmice i Diofcoride, & Struthion 
a Theophralto Olax fimilia folia habere tra¬ 
duntur. 
Tragus lib. 1. cap. 118. haud ue<fte Antirrhini 
nomine pingit ac defcribit:vndc Thalio dicitur 
Antirrhinum Tragi. Alij Phyteuma elle con¬ 
tendunt. Herbarum icones Egenolphi p.tfg.in 
edit. Lonic. in Diofcor. vocant Catanan- 
cen. 
Sed & Tabem.in Ic.infcribitCatanancen,Ar- 
copodiu &Leureoid 
Errant(inquit in HilL)qui Antirrhinum volunt: 
A folo Diolcoride& Plinio deferibitur & gra;ce 
dicitur xa&vuyy.ii . Aawausm , aliis louis radius, 
Datifca & Crepula . Virrimio Luteum, Plinio 
Lutea ,& lib,27.cap.8.Caranance,Herbariis Lu¬ 
teola,Vnguis miluinus,&: Vnguimiluia: It. Vnge 
de Gatto herba. Hifp. & Port. Vnheu de Gatoyerua t 
Sclauon. 'vfatCPhitfa. Anglicc Ncnvcbc- 
Bafilex copiose floret menfe lunio : Monf- 
pelij & Lugduni Maio : Gcneuxvirec Ianuario. 
In Belgio magna copia 9 tamet(i aliis etiam plerif- 
que locis Gallix&r Anglie ruderibus &fimilibus 
occurrat,Lobelius.Seritur pinguiac reftibili gle¬ 
ba , pluribus in Belgio locis nafeitur, & fponte 
non modo in Belgio,verum & in Pannonia, Bo- 
hemia, tum & alibi. Maio menfe floret: femen 
deinde adfert: pofteacolledta herba ficcatur in 
vfum tin<ftoriiim>Dodona:us. 
Hoc apud nos Mediomatrices(inquitTragus ) 
non nifl linamentis letftorum luteo colore tin¬ 
gendis vfurpatur ,«Sc fi quid indico, calidx&hu- 
midse temperatura eft. In exterioribus tantum 
corporis partibus vfum fuum hodie habet. Et 
paulo pojl: Muliercula hanc herbam iiue ficcafit, 
fiue recens, in aqua cum alumine decoquunt, 
tingendis linamentis. Magno vfui & emolu¬ 
mento, Lobelio in Adv.aflencience, eft Luteola, 
PLANT ARVM, 
recentioribus tantum cognita, ad colorem fuluu 
aureiimve pannis conciliandum valde expetita, 
prafertimin Belgio,vbi magna copia. Inficiun- 
tur[pergit Dodon.] hac Luto herba panni lanei, 
aliaque ex lana opera, & lines telse colore luteo 
& virenti: luteo quidem candida, & nullo alio 
prius imbuta : virenti vero caruleoancc cin<fta: 
Nam Luti herba: color caeruleo fuperindu&us 
viridem efficit : ld quod & Vitruuius cognitum 
habuit lib-7.de architetft.cap.14. Qui no poliunt 
ait,Chryfocolla propter caritatem vti,herba qutj 
Luteum [ aut potius Lutum] appellatur,caruleu 
inficiunt, 8 c vtunturviridiffimocolore. Came¬ 
rario apud Matthiolum referente, aduerfus ve¬ 
nena & morfus venenatos praeftantiffima credi¬ 
tur , inde quibufdam Theriacaria ditfta: verum 
nihil certi habet, cum eius nullum fecerit peri¬ 
culum,acer radicis fapor arguit calfaccre,rarefa- 
cere,diffipare ,aperire, vrinas &fudorcs citare. 
Lanarum porro infetftoribus vsus magni eflfe te- 
ftatur quotidiana praxis : rudes enim & albas 
cum alumine decoda, colore luceo cingit :caru- 
leas autem viridi, idque magis minufve intenfi^, 
quo faturatior dilutiorue fuerit color caruleus. 
Ita panni bicolores vno eodemque tempore, 
vnoeodemque decotfto ex eadem cortina extra¬ 
huntur. 
LVTEA MAXIMA CRETICA HONORII 
Belli. 
Cap. CV. 
L Vteam Cre¬ 
ticam maxi¬ 
mam i Cl. D. 
Honorio Bello, 
virorum in arte 
medica , cuius 
nominem Can- 
dia clarus excel- 
litMedicus,tum 
in omnibus dif- 
ciplinis, potiffi- 
mum vero in 
ftudio Botanico 
verfatus , cum 
aliis multis cre¬ 
ticis ad nos mi- 
fit,adiun(fta hac 
deferiptione, in 
data ad nos epi- 
ftola. Lutea Cre¬ 
tica maxima : 
planta pulcher¬ 
rima eft: neminique cognita : ea namque vni- 
co tantum loco inuenitur, qui vocatur op^ocref- 
u* tertio ab vrbe Cydonia lapide inter montes. 
Nafeitur in aquis & locis humentibus : ibienim 
riuulus quidam e fonte fcatuxit, qui per angu- 
ftam vallem difeurrit in quo inuenitur , 
etiam iuxtaeius ripas : an alibi nafcatur, igno¬ 
ro. Radicem maximam profert , lignofam, in 
mulcas diuifam, crafTo & lento cortice veftitam. 
Stolones plutes ab vna radice nafcuntur,brachiali 
craffitudine, qui ad quinque, fex,atque eciamad 
decem vfque cubita attolluntur, qui Hieme ex- 
ficcantur. F olta fert magna, pinnata, ex multis 
foliis magnis conflantia,longis, ferratis, vt Can¬ 
nabis, alcerno politu hasrentia,fine tamen ordi¬ 
ne certo, flores minimi ex viridi pallefcunr. 
Trunci 
Dcfc 
