47° HISTORIA P 
dkamque cercuifias macerabar,eamque propina¬ 
bar. Ec aquam eius exftillatam, adhibebat lotio¬ 
ne & fotu exterius per linimenra.Poftea illa her¬ 
ba ego multis modis ad hunc aff :Aum feliciter 
vfus lum. Succus fequenter illitus expeditius 
id facit, qua aqua. Herba tufa appolita medetur. 
Noui, qui fanarunt, quos nimium profluuium 
fere confecerat.vc hydropis periculum adefle vi¬ 
deretur , exhibi' a huius herba: aqua deltillaca: 
fed quia acris eft admodum, libencius vtor her¬ 
ba jfta,vt ante dixi, ceceuilia, vel etiam vino fuo 
loco, macerata. In pila tufa: radices incoquun¬ 
tur oleo,eiulque clb ad tumentes & dolentes li£ 
morrholies vius. Flores quidam,alij herbam 
commifccnt oui vitello, coquunt, & in placentu- 
la mane edunt. Huic herba ego ad bamorrboidum vi 
tium mirabilem efficaciam tribuo. Nam natuta: cha- 
radt jiem in radice, cum exuberantibus hzmor- 
rhoidibus habet. Sed illud diligentius exam.na¬ 
bunt peun,quomodo verifimilc iit,aquam Chc- 
lldonij minoris acie.n admodum elie , quando¬ 
quidem hxcplanta 3 ttfte Matthiolo omnino acri¬ 
monia: expers iit. 
. ANTARVM 
quo Latini fcrlptoris, deficiente Grxcorum, auf 
ftocitate fe tueretur. Non videtur autem ipfi efie ^ 
integtum hoc Diofcoridis caput. Chamzpeu- rljj[S 
cen autem potius, quamChamadeucen , Valerij 
Cordi exemplo quoque legendum exili,mat, vt 
qui ita in emendatioribus qilibuldam Diofcori¬ 
dis codicibus feriptum repenlTc (ealTctic.Huc & 
illud accedit, quod cum herbam hanc Diofcori- 
des ixo^xapoteffe ptoficeatur.ei minus apte con- 
uenit appellatio: quippe qua: indubi- 
canrcr humilem Populum defig iet: Populi vero 
alba folia alrrinfecus incana laiiug-n velliri, ne¬ 
dum conlpici.vnicuique cor (lec. 
Qua: Plinius de Chamaileuce fcriplit, ea Hift. 
Lugd.de Chamxleucc Diofcoridis inre'ligi polfe 
haud cenlec.fed potius fecundiim alios,qua: is de 
Chama:peucefctipfit,adDiofcoridisChanii'leu- 
cen perlinere contendit. Sunt tamen qut bte- 
ucmapud Dioicoride Chamzleucesdeictiptio- 
nem iu totum rejiciendam fem iunr , & Galeni 
Chamarleucen diucrfam aBechio llatuunr. Qui¬ 
dam enim elTcBechion(inquii Plin.lib.rd.c.C.JdC 
alio nomine Chamatleuccn putant, &c. 
Amatus de Chamxleuce fetibens , ait Latine 
CHaM/ELEVCE ET CHAMxEPEVCE 
cx veteribus* 
Cap. CXI. 
M Alc & infeliciter cum Clumatleuces plan- 
x hiltoria ex multo tepore a&um eft. Vix 
finienumii en , m ^ g rJBC i* Diolcotidis codicibus duu falcem 
conco[(ies [(.periuntur. Nam Chamxleucen a 
lius tradandam in hoc capite ptoponinalius pro 
ea Chamxpcucen habet: in altis nullum eft hoc 
caput: in quibufdamcum BuglolTomifcetur. E. 
prxtcr id alti breuiffime rem m hunc modum 
abfoltiunt: Chamapeuce[*«(»«i»di«:alij atawaj 
>aS'*n ] lumborum doloribus propitiae», fi trita 
exaqua bibatui.Qu longius eius htftotiam refe¬ 
runt , illa qua: liquuntur ad finem vfqueex Aid. 
codicis nothis cum Satraceno ad|icittnt.Eft autem 
hetba totavliidis,hetbacelve coloris, foliolis,ra 
mnhf jlte incuttus.fioribus tofaceis. 
Galenus 6c Paulus xaav/ad. " itidem mentio- 
P U„. in{tr nem faciunt.Ac Plinius fcoTimGhamatleuces & 
Chamtlt*■ Chama:peuces meminit: & Chamzpeucae qui- 
ctn fr jgmeadem tribuit,qua: Diofcoridis Chamarleu- 
miptuctndt- cjp Chamarieucen vero eam elfc cradic.qua: al o 
no * mjnc Fatranum f eu Favfugium , alis Bechion 
nominetur : vti reuera & inter Bechij fynonyma 
in Diofcoridis nothis vox illa repetitur. 
Pori6,q ndin tamconfufo intelleAu, & rei 
inconftantia reddendum ellct,Marcellus diu du- 
bitauit : Accedit tandem anxio Plinius,rnonuit- 
q einanclpui Chamsepcticen potius legendum 
eUe,quam Chamseleocen : quoniam quod Dio 
fcorides ait tioi&i o * $voca.^ h/xo^l , a> uSal. htia. 
Plinius dixerit Iamborum & fpinzdojp 
ribus propria eft,eodem rei fenfu & verborum 
du&u. Vetifimilequc e(l ex h ; s qua: Plinius ea 
demDiofcoridireddidit.h- ncChamarpeuccnle 
gifle,& hanc fui (Te eius aetate capitis huius le Am¬ 
nem. Chama^euces enim al x vi es & aliaremi 
diaiuntjdcfcrhfitque PliniusChamipeucen La¬ 
ricis folio* Sui pendit a- imo Maricilrm tamen 
A>ineta& Aerius, qui, nullibi iraCta»aCham«r- 
peuce,Chamaei:u endcictibunt. Vnuctr, e 
pto comperto conft.tucre aliquid audeat. Mul¬ 
tis enim , iifdemqut magius indiciis cVauAori- 
bus pugnatur, iique in tama varietate id elegit, 
dici Chama:peucei]:prormfcue legi caput hoc de 
Ghamadeuce,vel Chamxpeucc,Pliniumtame vt 
differ entium meminilTc.Sed qua:roex Amato[in- 
quit Turn.]ex quo veteri feriptore,legatur caput Am 
hoede Chamacleuce,promi(cuede Chamarieuce 
& Chamtepeuct ? Quod fi nullus veterum id fa- 
cir.quis tandem ex rcccntioribus ita legit,qui Pli¬ 
nio non debeat cedere,Chamxleucen & Chamq- 
peucen didinguenti.&c. 
Nunc reliquum eft,vc Chama:leuces 8c Cha- JE q 
mspeuccs asquiuocationes inquiramus.Chamx- 
ieuce igitur Cordo eadem elt herba cum Bechio, 
id eft, Tuffilagine. Chamxleuce etiam dicitur 
Petafites,CacfaIpino. Caltha paluftris, Turnero. 
Hedera terreft. Trago. Rofm.fiIuert r e, Cordo. 
Anthirrhinum, Cxfalpino. Pinus Mugho, Do- 
donxo. Camphor. Monfpelienhum, Lobelioin 
Adueif Mufcus terrcftrii.fedperperamCordo. 
Chama:pitys. Rofmar.filu.Gefneto. Eiicaaheu 
Matth. Afparag.marinusClulio. 
CALTH A palvstris. 
Cap. CXIf. 
M TnoriChe. Dc 
lidonia fu 
milis, per omnia 
tamen maior, 
minus rubent 
huius coliculi: 
item peo- 
fundiore circa 
pediculum finu 
conftanr, & pur¬ 
pureis maculis 
•, eft etiam 
ilia differentia, 
qu6d minoris 
Chelidonia: co¬ 
liculi fine ra¬ 
mulis nafcantur: 
hoc vero circa 
fingula in coli¬ 
culo folia binos 
emittit ramu¬ 
los , cdm in mi¬ 
nere 
