ilin. not. 
Galeo. 
Suehf. refu¬ 
tatur. 
^quiucca. 
481 HISTORIA 
cap. 8. Animalia quoque inuenire herbas 5 in pri- 
mifque Chelidoniam.Hac enim hirundines ocu¬ 
lis pullorum in nido reftituunt vifum, vt quidam 
volunc ( hoc ridec Celf. lib. 6 . Ariftoteles vero 
cap.6,lib.4- deorru animalium caufTam reddit: 
nempe eos renafei fi pungantur ac euellantur, 
cum adhuc fiunt,non autem vbi perfe&i fuerint) 
etiam erutis oculis. Genera eius duo : Maior 
fruticofa caule, folio Paftinaca erratica: amplio 
re,ipfa altitudie duum cubitorum. Color albi- 
cans,flos latens. Minori folia Fledera rotundio¬ 
ra, minus candida. Succus Croci mordax,femen 
Papaueris.Florent aduentu hirundinuimdifeeflu 
marcefcunt. Florentibus fuccus exprimicurj-Sc in 
areo vale cum meile Attico leniter cinere feruc- 
tidecoquitur,fingulari remedio contracdigines 
oculorum. Vtuntur& per fefuccoin collyriis, 
qua Chelidonia appellantur ab ea. Et htc de 
duplici Chelidoniae genere Plinius , qux cum in- 
uicem commifceat, atque confundat, alibi de iis 
agere non placuit , licet figura multum diffe¬ 
rant. 
Galeno 8. fimpl.med. Chelidonium extergen¬ 
tis admodum & calidx facultatis eft,fed Sc fuccus 
eius ad acuendum vifum commodus eft, vtique 
in quibus cratium quiddam in pupillis colligi¬ 
tur digeftione atque difculTione indigens. Vfi 
fiint radice eius quidam ad auriginem ab ob- 
ftrudtione jecoris proficifcentem , in vino eam 
albo potui exhibentes. Similiter man£a confert 
dentium doloribus. Porro , Chelidonium mi¬ 
nus , cum acrius fit maiore, celeriter illitum cu¬ 
tem exulccratjvnguefquefcabros exterit. Suc¬ 
cus eius per nares purgat , vtpote admodum 
acer. Itaque haec herba quarti ordinis fuerit 
(calfacientium incipientis. Majus autem Che¬ 
lidonium tertii eft ordinis) abloluti iam, idque 
tum in calfaciendo,tum in ficcando. A‘etius,qui 
eundem vfum Chelidonio magno adferibit, ex- 
terforiam& calidam vim abunde polfidere ait. 
Chelidonii nominis appellationem quod at¬ 
tinet , duplicem eius rationem cum Diofc. tradit 
Marcellus .-reliquas vero dicit non fatis certum 
habere intellc&um. Fuchfius Chelidonio auem 
hirundinem nomen indiditie perhibet,vel quod 
primum hanc inuenerit, vel quod eius aduentu 
floreat,difcelTuve commarcefcat, id quod de mi¬ 
nore vere dici putat. Sed Chelidonium minus 
longe ante difcelTum hirundinum marcefcit. Di- 
&um vero feribit Dodonsus Chelidonium ma¬ 
ius non quod aduentu xtXtfcvuv , i.e.hirundinum 
proueniat, aut abeuntibus illis pereat, cum toto 
annoreperiatur , fedquia excacatis pullis hac 
herba matres reftituere vifum in opinione fit. 
Hanc tamen opinionem ceu vanam & a veritare 
alienam , authoreCelfo , tanquam fabulam , ad 
g racas ablegat calendas. 
Chelidonii nomine fequentes planta paflim 
ab authoribus donantur : Chelid.maius. Chel. 
fol.laciniato. Cucurma,de qua lib ij>. Fumaria 
Split. Fumaria bulbofa. Aquilegia. Clyme¬ 
num. 
Chelidonium verbminus, Scrophularis mi¬ 
nori, vnanimis fere authorum confenfus, com¬ 
petere ait. Chelidonium minus dicitur etiam 
de Geranio batrachoide.qu^m bene autem faci¬ 
le iudicabunt le&ores. Necmelius Chelidonii 
fpeciem minorem Geranium Robertianum efle 
contendunt. Gefn. inafer. Diofc. Chelidonion 
micron Furnariam appellari refert. Scrophula- 
riam flore pleno Camer.hort.cognomiaatChe- 
PLANTARVM 
lidonium minus flore pleno. Chelidonium mi¬ 
nus paluftre Cordi, eft nobis Caltha aquatica. 
Lonic. in Diofc. lib. 2. cap. 167. Ranunculum Sc 
Chelidoniam turpi errore confundit. Chelido¬ 
nium dici de Anagallide oftenduntex Diofcori- 
deTragus,Lonic.& Gefnerus. Idem Gefnerus in 
afeript. Diofc. refert dici Chelidonion de Vite 
alba,fiue Bryonia de qua libro 15. Sunt Chelido¬ 
nia: Ficus «a* iTtc #*/<?<)>>jo/,A ttica: fcilicet quae 
&c Chelidones vocantur: Pollux. Commendan¬ 
tur e se dem ab Athenao lib. 14. De purpureis 
Chelidoniis Columella inter Ficus. Nouiflima 
fub Hieme maturatur Chelidonia Ficus,inquit 
Plinius. Eas Grammatici quidam k Chelidoniis 
populis in Britannia didtas coniiciunt, nefeio 
quam re< 5 tc. 
CHELI DONIA. 
Cap. CXVI. 
P Aflim in Dc ^ 
parietinis 
& maceriis 
occurrit Che¬ 
lidonium ma¬ 
ius , cuius ra¬ 
dix minimo 
digito craf- 
fior , fibrofa 
rubra,rubrum 
croceumve 
fuccum, vc& 
folia caulef- 
que fundit: a* 
liquot caules 
producit, te¬ 
retes , hirfu- 
tos , propter 
radicem 3 c 
genicula tu¬ 
bero fos,vt in 
ea planta qua 
Noli me tangere vocant, rufium mordacemque 
in ingratum illum fuccum fra&os remittentes: 
folia cum Aquilegis foliis limilitudinem aliqua 
habent, vtcunque tamen maiora,longiora [ Lo- 
bel. ait tota facie ad Plinianum Capnum,vel A- 
quilegiam, comparatam, foliis csfiisjnumero- 
queplura , adcoftam ex interuallisadnexa, vc 
plurimum fcna,feptimo alam claudente: Angu¬ 
laria folia Quercinorum amulam diuifuram ha¬ 
bent , Trago tenera, colore herbaceo , altera 
vero parte ex cafio viridi. Flores crocei qua- 
tuor foliis conftant, multifque flaminibus con¬ 
coloribus :filiqua oblonga femen continent: Tra¬ 
go filiqus oblonga ceu corniculati Papaueris 
femen pallidum recludunt: folia , caules,& flo¬ 
res croceum ftillant lac, in primis radix , qua 
&ipfa aureo plane praditaeft colore ,fucco fi- 
mili, lento, guftu amaro , grauiflimique odoris: 
Lobel- fucco croceo fuluiore, virofiore quiin 
Papaueris cornuti. 
Xt*/«Tw/or niya Gracies : Latinis , vc Ruell. s y non 
Trago, Fuchf. Cordo in Diofcorid. & Hiftor. 
Matth. Lac. Caft. Dod. Lob. Adu. Obf. & lc. g uarur 
Piant. Gefn. hort. Cafalp. Thal. Tabern. & 
Gerardo, Chelidonium maius : Brunfell. Che¬ 
lidonia. Anguill.Chelidoniainaiot:Turn.Hirudi- 
naria:Lob.Adv.Hirudinaria maior.C.Bauh.phyt* 
CheJid.i.fiue m*i%vulg. in Pin. & Cluf.in Hift. 
Apulei® 
