LIBER 
ApuJeio Hirundinina, aliis etiam Herba lucis. 
Herba im peti gi naria, Herba hirundinis: offic. 
Celidonium, & Celidonia, etiam vulgo in He- 
truria.Acab imperitis, prasfertim Chymiftis,qui 
multorum ftukitia Poetas facile imitantur,quod 
grxci nominis vim ignorent, quodlatincnil a- 
liudquam Hirundinariam fignilicat, Cal: donum 
corrupte nominatur. Serap.de fimpl. cap- ij 6 . 
Kauroih, Curcuma, & Chelmwnthorna : Bellnnenfi 
dnUdumum & Munium : GlolTbgrapho Aniccnae 
/ilgarduene, Ilaurccb, Hattroc, Clnltdomon , & Memi- 
rcfis : Apud Auic.cap. 1.79. Cauchum , Aluardacbalc, 
Aluardachule, & Aixardabune. Germ. 0 cfyeUtt>rfV 
jScf^flfraut /0cf)iud(bcnfrauf / 
grWti'@PllWiImcfciiDC^iL'Ul\';Gall. EfcUre 
ou F.fcUire (quod caligantibus oculis aciem* idedi 
rcftituac.) c helidoine,ScFehugne: Ital. Chelidonia 
maggiore, Herba donna, & Cedrogna: Hifp. Chelido¬ 
nia, Tertia de lat golondnna» aut golondrinbas , Celi- 
dutn.i , & Celidutnha : Angi. virfontHIK : Boh. 
<£c;:Pom>& liclbonwfwcffft '• Hun g- C^na» 
Lobel.indagandum proponit, num fit Virga 
tin&orum Auicennx? Eli Alberro Magno Her¬ 
ba quarta, a Chaldaeis Aqnilaris di6ta quod tem¬ 
pore quo Aquila:fiios nidos faciunt, nalcarur, 
i Grxcis Valis, £ Lar. Chelidonia. 
Locis gignitur incultis, in vepribus, propter 
fepes. inter extera herbarum vicia, inter rudera, 
in ferobium ripis,in vetuftis citius,quam in apri 
cis. Toto anno vitet: ab Aprili menfe in multam 
iEftatem floret, filiqux interea perficiuntur , fe¬ 
minaque maturantur. 
Vires quas tribuunt Chelidonio fuo Diofc. 
Plin.Galen . ik Actius,itemq; fabula per Celfum 1 
reie&am, videre licet ante. Radix Chclidonij j 
maioris, quantum eius manus capere poflir,pur¬ 
gata,in fcxtario[quem Germani \S'in Mbmajj 
exponunt] rofacei -icetidecodla, ita vt deinceps 
percolctur,deco6l6quc adjiciatur theariaex Vn- 
cia cum dimidia.cyatbique vulgaris menfura ex¬ 
hibita, Apelle correptos (atteftan te id certa expe¬ 
rientia,! nquit Trag.)liberabit,fipoftquam bibe¬ 
runt in leftum fe compofuerinc, & fudauerint. 
Aqua eius diflillata oculis indita: claritatem iis 
adfert,maculas eorum rubras emendat, ficut& 
faciei fi inde colluantur: eodem modo anthra¬ 
ces peftilentes fanat- feroii humoris ad articulos 
vulneratos decurrentis fluxum fiftit, quem Ger¬ 
mani Ac l ua diftilaca P ei ' 
aliquot dies pota, obftru&os meatus hepatis ad¬ 
aperit morboque regio medetur. Herba cum ra¬ 
dice rufaacvmbilico [cum oleochamxmxlino 
fcruefa&a] impofita torminibus &: vteri dolori¬ 
bus opitulatur. Eius puluis vlccra &c vulnera 
purgat, fanatque infpcrfus. Chelidoniam tri¬ 
tam cum axungia verrucas ablumere lefctt 
Rondelctius.LobeJ. rarius intro fumendam ccn- 
fet fed commodius foris vtendam ad impetigi¬ 
nes 8 c pfouas puerorum, necnon metallorum 
chymicas medicationes.Succus Chelidonie [in¬ 
quit Patacelf.] colore fuo imponit oculis, ac 
ii dotatum effiet auro: verum Chymiftx,qui ani¬ 
mam vel quintam effientiam, vnde coagulantem 
ac permutantem tinduram efficerent, venati 
funt, nihil prxrer fatuum errorem affccuti funt. | 
Chyiruffix[addit Match ] Coeli donum appelli- j 
tant, qua nominis prxftantia freti, ex hac herba ; 
'quandamquintam ellentiam ficti prxdicnnt,non 
modo fuis vanisalchymicis imaginationibus ac- j 
T-uu. IU. 
XXX. 
commodatifllmam, fed ad tuendam etiam !. 
tatem hominum , morbolque quam 
profligandos vrilcm. Herba in calceis c 
tali nudis pedibus teratur, idcricos fanare cre- 
ditur:eadem menfium abundantiam fiftic, mam¬ 
mis mulierum admota. Succus cauis dentibus 
inditus eos frangit & eiicit. Hanc herbam , fi 
Alberto credimus, fi quis cura corde talpa; ha¬ 
buerit deuincet omnes hoftes, omnes caufas, & 
omnes lires amouebit. Etfiprxdida ponantur 
fiipcr caput infirmi,fi debet mori flatim cantabit 
alta voce,fi 116, lachrymabit. Sed mittamus ani¬ 
les fabulas,vndeque digreffi fumus, redeamus, 
Succusadoculorum maculas, argemas,nubecu- 
las, & cicatrices plurimum commendatur. Ve¬ 
rum eum acerrimus fit, adhibendus noneft,nifi 
iis additis, qua;cius acrimoniam retundunt, cu- 
iufmodidicitur efle lac muliebre. 
CHEL 1 DON 1 VM FOLIO LAC 1 NIATO. 
Q Vi vulga¬ 
rius illud 
Chelidonium 
maius nouic, 
facile oblatam 
hanc cius va¬ 
rietate ddeet: 
extera fimilia, 
folia minora, 
cocinnius ere- 
briufque inci- 
fa :florum iride 
folia aliquib 0 
incifurisfedta, 
&c veluti fint- 
briata.acccde- 
tia ad flores 
plantx , qua: 
quibufdam di¬ 
citur Cuminii 
iiliquofum & 
Hipxcoum 
Clufij. 
Dicitur Spreng. horr. Chelidonia maior foliis 
& floribusincifis: Cluf. Hift poft.Chelidonium 
maius laciniato flore,fiue maius multifido folio. 
C. Bauh.apud Macth. Chelid.maius alterum:Ei- 
dem in phyt. &Pin. Chelidonium 2. fiue maius 
foliis quernis. 
Vidi primo Heidelbergx in horro Sprengeri 
fponte naram. Ex feminibus ab illo oblatis a 
pluribus annis Montbelgardi coluimus in hor¬ 
to. Ill.E.C. vbi ex deciduo femine quotannis re¬ 
pullulat. 
AQVlLEGIA IN GENERE. 
Cap. CXVII. 
A Quilcgiafnbjicimus, cum quibufuaChe- 
lidoniafilueflris dicatur, & foliis aliquo- 
modbconueniat,nifi quod fine paulo rotundio¬ 
ra & molliora. Videtur autem dicta quali Aqui¬ 
lina, ob florum mucrones aduncos, vc funt aqui¬ 
lini vngues. Veteribulnefuerit nota, ambigitur. 
Coftxus quidem & Aldroandus Porlion j Defide- 
rinm Gazas,] veterum,Theophralt 1 icil. elle con¬ 
tendunt: Cx&lpinus vero eiuldcm Tkeoph. 
lafionem credit: Dalcchampxo contra apud A* 
Dcfcriptio. 
S/noa,' 
locus. 
Dcfciiotio. 
