/ 
LIBER XXX. 
quit Diofc.)focminisa partu non purgatis exhi- 
: betur: ciet quoque menfes nucis grxcx magnitu¬ 
dine pota: ventris etiam doloribus in vino bibita 
auxiliatur. Prodeft arquacis,& iis qui renum auc 
veficx cruciatibus infeftancur. Eadem dcco&a 
in vinopotaquealuum fiftir. Seminisautemgra- 
nula decem, duodecimve rubentia in vino nigro 
& auitero pota, fanguinolentum fluorem mulie¬ 
brem [pS v ipuSpcy dixit, ad differentiam 7« 
Enimuerbp(/c>wrec/Kac(etiamipfl Diofcoridipro 
coloris varietate duplex fuit, aliushoc eft, 
albus, alius eci; 0 />o?,i.e.riibens. Hunc porro Sarac. 
cum Scribonio Largo fluorem fanguinolentum 
vertii: Plinius rubentes menfes reddidit] fiilunt: 
ftomachicifque,qui erofiones ventriculi fenriunt, 
comefta opitulantur. Quin & a puerulis pota c- 
ficatave initia calculi ex/munr. Qua: vero nigra 
fune grana/uppreffionib 9 no 6 turms,quas ephial- 
cas [incuborum fuffocatiouibus, Faunorum in 
quiete ludibriis,Plin.]vocant,vuluxque ftrar.gu- 
lationibus , ac vteri doloribus, numero quinde¬ 
cim, in aqua mulfa auc vino pota auxiliantur.Cx- 
terum [hxcGoupylus in antiquo vtroqne co¬ 
dice fini capitis ari (cripta repetit,qua: Aid. codex 
ad noiha teiecir] nafeitur Pxonia in alti (limis 
montibus,coruriique verticibus. 
Ad eadem commendat libri 2f.cap.ij.& libri 
i7.c.io. Plinius: Sc ad melancholiam', & contra 
ferpetues. 
Ex authoritate Galeni, Radix Pxonix menfes 
cit, ex mulfa Amygdala: quantitate pota. Expur¬ 
gat enam iecur obltru&um & renes. Sed hic ef¬ 
ficere nata eft, qua acris & fubamaraeft,qua vero 
quiddam etiam adftri&orium obtinet .fluxiones 
ventrisflftic. Oportet autem tuncinaufterorum 
vinorum quopiam cam deco&am bibere. Elto- 
mnino refkcacoria vehementer, vt non defpeta- 
uerimeam ex collo pueris lufpenfam, merito co¬ 
mitialem mor bum fanare. Equidemvidi,inqnir, 
puellum quandoque odto toris menfibus morbo 
comitiali liberum , ex eo quo geftabat radicem 
tempore. Vbi autem forte fortuna quod a collo 
fufpenfum erat, decidifler, protinus morbo cor¬ 
reptus eftnurfulque fufpenfo in illius locum alio, 
inculpate poftea ic habuit. Vifum vero eft mihi 
fatius e fle de nuo id certioris experientix gratia 
detrahere : id quum feciffem, ac puer iterum ef- 
fet conuulfus, magnam ac recentem radicis par¬ 
tem ex collo eius fufpendimus: ac deinceps pror¬ 
ium ianus effe&us eflpuer,nec poftea conuul¬ 
fus. Sic fuccus Cyrenaicus Columellam phle¬ 
gmone affe&am iuuat: Sic Nigella fricfta ac odo¬ 
rata dcftillationes & grauedines dcficcat. c/fddit 
Lf.nln.lmnm lib. 8 .cap.j. de occulr.nat. miraculis: 
Pxonia Galeno no minus decantata, quam Braf- 
flea Catoni,non folum a quilirate elemenrari, 
fcd totius fubftancix vi ac proprietate fpecifica 
hunc motbum[cpilepfiam.]expugnar.Pueros au¬ 
tem in quibus vis morbi minus valida , etiam a 
collo gellara hoc motbo collapfos erigit. Difcu- 
tit enim.confumitque humorem pituirofum, qui 
huius mofbi eftfeminarium. Intus vero exhibi¬ 
ta? eius baccx etiam in adultis efficacius id prx- 
ftanc. Siquidem flatuofum,imbutumq.ie veneno 
humorem abforbent.ac corpus ad temperamen 
tum calidiu$,ficciufqj perducunt. Hoc autem fe¬ 
men prxftaniiflimum nonnulli afferunt, quod a 
Pxonix,quam mafculi nomine defignant, prima 
foetura emergit : Diu enimftolones, h.e. inutiles 
frutices,cnlmoique effoetos ac femiqe deftitacos 
ptofert.Vbi vero perfe&e adolcuic,filiquis dehi- 
Tom. 111 . 
fcentibuSjh-nc baccas atro colore politas,hinc a- 
cinos, coccineo, fragrant i q; rubore nitidos,ofic- 
dunr,nigricans femen in vlum re(cruandum,non 
tamen ea vanitate ,ac fuperftitione, v fcquentis 
anni femen credatur inefficax, cum Edecimo par¬ 
tu etiam qui emerfit fanis, prxfentaneam vim 
habeat, modo ne cariofus fit 8 c euanidus.In con- 
feflo eft (inquit Montuus lib. 1. cap. 8. Halofeos MontUfit 
febrium) Pxonix radicem de collo pendentem, 
epilepfiam arcere, quod manifeftauit denus mi¬ 
nime omnium mendax. Egoque fubinde expertus 
fum ad fonticos & lunaticos plurimum valere. 
Pxoniam mafculam’ infantium collo fubnexam, 
comitialem morbum fanare , ve;iffimum efte 
compenc Fcrnelius. Quin& Apollonius Mena- 
benus libello de Alce cap.7. Pxonix maris radi¬ 
cem decrefceme Luna collc&am, & recentem 
collo appenfam,puerum epilepticum, illico far.i- 
tari rcftituiffe,nonnullis experimentis iri Suecia 
vidit; Fceminam aut/:m hocprxftarenon folerc, 
multorum experimento compertum efte tefta- 
tur.Nonnulli Sole Leonem occupante, die irem 
& hora folaribus,decrefcenre etiam Luna colli¬ 
gendam pneipiunt. Bifariam eiufmodi fanatio 
concingere potcft,vel deficcationc, vel e rotius 
fubftantix proprietate. Cxteium , quacunque 
tandettrratione ifta contingant , fucceffus huius 
fpeftuftramur ( vciba funt Iulij Alexandrini k 
Neuftain in filis Galeni dc fimplicium medie, fa- 
culr.librum notis)hodie. Vel igitur tam efficax 
non eft noftra hxc Pxonia,quam aliarum fortaf- 
se regionum aliquarum : vel leuiora erant illius 
temporis mala hxc , quam noftri huius fint, ob 
immutatam in deteriusjfort£ vitftus rationem. 
Quam ego afferre hoc loco caulam non dubito, 
quum videam eiufdem rationis allatam a Galeno 
alibi iuper aliis morbis quibufdam, Hippocratici 
tempotis vitftus rationem mulc6 magis commen¬ 
dante quam fui. 
Mirari fubit Tragum,illam cx Plinio fabulam 
deLemutibus & Faunis , quafi planca hxc mali- Trtgusnoi/i' 
gnis fpiritibus aduerferur,approbare, & non po- tUT - 
tius ex Diofcoridcad ephialtas, quinio ibus na¬ 
turalis eft,facere,feribere. 
Fuchfius Pceonix radicem tribuit leuiter ad- 
ftringente,cum quadam dulcedine. Si vero pluf- 
culum dentibus mandatur, acrimoniam quam ¬ 
piam fubamaram percipi air, in radice prxfertim 
noftratis Paonix, quam fceminam efte dicit. 
Paonix vero in vniueifum temperamentum te- Tmptram} 
nuium efte partium , exiccatorium, haud tamen 
infigniter calidum,(ed aut fymmetrum, aut paulo 1 
calidius. 
Aquam ftillatitiam ficparat "Wirc.Empiricus: 
Poeoniam floribus abundantem eruit, in tenues 
particulas confcindir.in cantharo bene obturato 
ite lutaro in cellam frigidam fupra fundum repo- 
nir,ib;que per quatuordecim dies relinquit, ac 
poftdiltillat. Hanc autem aquam caput valde im- Caput\mid 
becillc corroborate affirmat,fi xger,quum in ftu- ciRi. 
phis fucrir,aut caput Iauerit,ftiHatitium liquorem 
tepefa&om capiti affuderir,mantique a parre an¬ 
teriore ad pofleriorem dedu< 5 ta,affricaiit. Idem 
quum ab Epilepfia timer,arreptas Poeonix radl- 
ccsabluir, in renues rotulas confcindic, quarum 
drachmas duas in vino albo macerat, de eo per 
biduum bibit,& epoto aliud affundic.Altero quo- 
que die nonasimmittit radices, per quacuorde- 
cim dies crefccnte Luna in continuando. Si de¬ 
mum libi valde metuat, mane per biduum aut 
triduum ipfius radicis duas aut tres rotulas co* 
