LIBER 
i tare,fed sb omnibus tribusdiuerfam e fle reflan¬ 
tur Comatius* & Tragus. 
Pinxir Botan. Hxr.EgenoIphi p.ior. Fraxinel- 
lam fub infcriptfone Stcuthij iiiueftris, 
&0pcnrf;cf mnt. 
Dorfthenium ncfciuifTcquid fcMbtrer, id de- 
monftrarcviderur,quod iuxta nomen Didtamni, 
•Jtpttmnv & tv.iMM pofueric 
Frax nellam,& ab altera partePolygonatuin: ex 
de/criprione, quam habet, apparet cum nomina 
praedicta confundere. Si prxtcrea catuimus,vt i- 
ipfe ait, germana Di&amno, quis docuit ipfum 
tempus colligendi addiftillatlonem ? In Geima- 
nia, Gallia, Sc Ital a, non prouenir vera (eu ge - 
mana Di<fl<tmnus,qna:diftillaripoffic. 
Apud Hieron. Brunfchvveig in edit, anni 1^05. 
male Polygonatum pingitur fub his nominibus, 
ttKlfjtt)im^cf / grtece Bacis aut Diptamus,gcrm. 
•©jptU IV/ **** ttJClfjitWi? nomine falfo 
u\u‘f; ®rpfamA ( ipaMin ; y^&cfr fumtnrtbi/vel 
potiusftimtof 5 vt habet impicflio anniij^o-iq 
qua melius Fraxinella exprimitur.Qu ; n & Apol- 
hnatis in vna 1 diiionc Polygonatum,& in altera 
Fiaxlnellam pictam propofuir. 
An natrix Plinij Anguillarx? 
Diflramm s potatus eft Brunfclfio. Diflam- 
nus vulgatis dicitur Trago, Gefner.horr.(cui & 
Fraxinella Italorum,&:Rurpcdij Channcmclia, 
h.e.Fraxinus pumila,& Tragium Coldenbergij.) 
Camcr.Lonlc. [cui & Paeonia mafcula ] & Ofii 
cinis. Diflamnus noftra Cordo in Dlofc. Di- 
«ftamnus albus Matth. Lac, Ca:f.& Caftori Di- 
ptamnum album Bello. Tragium Dodor.gall. 
Tragium Creticum, Guil.theone. Polcmonium 
Tabem. Fraxinella Cordo hift. Dod.lar. H.ft. 
Lugd. p. 872..Clui. Pan.p.j4.& Hift.Ger.&Eylt. 
In Italia; ac Germania: montibus ac collibus 
lutofo ac faxofo reperitu folio. Illius paflim in 
Pannonicis filuis, faldbufquc V/ennenfibus in- 
ueniuntur duo genera. Apud litigas horrenfis 
eft.Floret Iuniotpoft femen proit mr. 
lildcm cum vulgari Paeonia pollere viribus, 
Tragi authoiitate concludimus. Venenis omni¬ 
bus aduerfatur. Radix,inquit Matthiolus, cuius 
vfus eft,amara cfl: valetaduerfus venena, & ve¬ 
llendorum animalium jdtus. Necat interaneo¬ 
rum vermes drachmae pondere haufta:datur con¬ 
tra frigidos vteri morbos, nam & menfes & vri- 
nas mouet,partusadiuuat,fecudas & emortuum 
foetum educit, tum fuppofita.tum cum Pulegio 
fuffita.tum ex vino meraco duarum drachmarum 
pondete pota.Valet quoque ad alui torliones,& 
ad ejiciendos renum calculos. Additur quoque 
vtiliter in potionibus internorum vulnerum. 
Datur comitialibus,& in aliis cerebri affe&ibus. 
Prxilat contra pcftilentiz contagia,quoquo mo¬ 
do fumatur. In fummaad mula radix vtilis eft: 
S.liqux & flores conta&u pruritum faciunt.& in 
calidioribus regionibus cutem exulcerant. Do¬ 
donaeo radix excalfacit & ficcat ordine fecundo, 
digerentis , attenuantis & aperientis eft; faculta¬ 
tis: confecte tk ftomachis & anhclofis fertur, & 
aduerfus lcihalia medicamenta antidotis vtiliter 
pcrmifceii. 
PR1MVLA VcRIS ODORATA FLORE 
IuLeo fimplici. 
Cap. CXXV. 
Rimula Veris hxcce odorata e radice mo¬ 
dice crafla , inaequali, rubente, faporc fub. 
Tom. III 
xxx. 
4 9 5 
aftringente ,odore fuaui,aromatico , fibris ajbis 
longis donata : folia p r o fe r t per terram fparfa, ob¬ 
longa,fubrotunda, rugofa inflar Betonica:, fid 
maiora: in quorum medio caulis furi igitur palma¬ 
ris aut dodrantalis, vnus pluiefve, Ituirer hir fu¬ 
cus,teres.foliis nudus, in cuius faftigio flores qui¬ 
ni, fej tenfiaur etiam duodeni ex oblongis caly¬ 
cibus in viridi flauis,lutei, odorati, fimpiices , in 
quinque lacinias diuifi, vel multiplices aliquan¬ 
do , in quorum medio apices crocci, ac flylus 
viridis: quibus marcefoentibus fuccedunt femina, 
qux Tabornarmcmano parua & nigra dicun¬ 
tur. 
Ruellio efl Arthritica prior, a floribus primo ^ thritic a 
Vce flarim emicantib s.^fFiJms Piimula Veris p ic ' R * eU - 
didh,Ruri Cuculi brachula aut Primiuerii. Lu- ^ ll br4 ' 
ie.v V ola: genus quoddam is eflc credidit, tufpi- 
C2iu; I e eft dfc Violam Tufcnlanam, nnodca viola Tufc - 
ciuii coelum filcr,& tempus ferensr, exitu Hiemis 
necdum exadtis frigoribus, erumpat, & v. pri¬ 
ma vernas texa: corollas, ita confdtim fugax e- 
uanefcens , v: in medium Ver vix decorem 
luum prorc.grt : Vita ei compliuimum men- 
fliua, nec tcmeie ad fummuiti fefquimcnfcm 
excedir. Neodefunt qu; PhlomiJrs coronarias 
cfle contendant, fcd notx iam memoratae non 
confentuinr. 
Brimfelfuis multa fubinde apud antores de Herha Tam 
Paralyfi herba [ ficenim votaecom. 1. Rhapf. g. J i^' s Br nnfclf 
fe veftigsffe iaClat , & plurima cum Herbariis J 
comulille, verum ncc qmequam comperifle, 
q: odadftomachumfecerirfuum. Nomen igno¬ 
tum Veteribus ait, & Barbaros ram iofcite,ram 
ineprd,confufat:-.cque omnia mifcuiffe, vt maius 
etiam negotium fecerint,&c. 
Quod in Diofcoride& Plinio, Herba paraly- 
fis nomen habeat, Trago non conflat. An ver6 
Britannica fit Plinij,aut Bcitanich Amcennicdo- 
6 lioribus difeutiendum relinqmt, ab illis enim 
erudiri de veritatecupit. Apud Phrifium Cheli- 
din, Taxifilon: Opipcram,Chelidium,& Germa¬ 
nica voce h.e. Quadragefimalem 
florem nominari referr. 
Ec.quamuisfintqui putent, vt Ruellio, Fnch- 
fio, &c recentioium aliis placer, hanc \ulgaris 
notitiae plantam,qua: in quibufdani Biacha cu¬ 
culi , ofli ;ims Primula veris , Germanis Clauis 
fandi Petri appellatur, eflc Diofcoridis Phlomi- 
dem, eoium tamen fententia: hau 'quaquam ad- 
ftipulandum cenfet Matthiolus: Siquidem huic 
folia non infunthiif.ua, nec etiam rotunda, fed 
rugofa & oblonga. Addendum putat quod flo¬ 
rum, quos ha:c proferat , nufquam meminerit 
Diofcoridcs, neque e Veteribus alius. Id quod, 
eius quidem iudicio , filentio inuoluendnm non 
fuerat. Matthiolus eadem hxc de Primula Veris 
caulifcra, pallido flore inodoro intelligic, quam 
inftadefcribemus. 
Sed cum in eostnuehitur*qui inrer Verbafci, Math. ui 
fpecies numerant duas illas plantas ( Primulam darguitttr» 
Veiis odoratam & inodoramjccJore florum dif- 
feientes,qux prima;omnium Vere florem: qute- 
que Hc bx paralyfis vulgo vocantur : non re¬ 
fla reprthcnfionf [ vt Maranihr videtur jvrirur, 
dum inquit, fi Verbafci dlent fpecies, eius flores 
ellent omnino £ Diofcoride defcripii, quamuis 
[vr Marantha: in hac re fenrentiam proflramus] 
in aliis notis eorum placitum non ex omni paste 
acceptandum exiftimer. 
Neoterici prima Phlomidum genera Diofco¬ 
ridis, cenfcnt eam herbam (inquit Spieg. lfig 
Ii i 2 
