LIBER 
mi Jis pratis. Floret ver 6 fub finem Aprilis & to¬ 
to feie Maio. Habuit etiam in horto Clufius : in 
hortis tamenbreui euanefcir. 
Quantum ex guftu deprehendere licuit Clu- 
ho , iifdera facultatibus eile proditam collegit, 
quibus alia: Ptimulje Veris pollent. 
XXX. 
CORT VSA. 
Cat. CXXVI. 
r° 
ortufie fo¬ 
lia pedic il¬ 
lisi radice mox 
natis hxrent, 
fextantali quo- 
quouerfuslati- 
tudine,aut ma¬ 
iore , circum- 
fcriprioneque 
rotunda,xqua- 
biliratem in¬ 
tercipientibus 
profundiufcu- 
liscx: uris: cau¬ 
les nudi & e- 
nodes foliaceu 
in cacumine 
gerunt cahcnn 
ex quo feni aut 
plures prodcut 
pediculi , femfi- 
ciales, finguli 
forem vnum 
gerentes Auricula: vrfi floribus refpondentem, 
quinquepurpureis conflantem foliis,vmbilicum 
ob/identibus luteis apicibus ,e quo etiam ftylus 
longiufculus extra florem prominet: radix fub- 
eltc fibris numerofls contexta. 
Hanc in Pin. demum agnouiire videtur Cafp. 
Bauli.repones ea interSaniculas Alpinas,cogno- 
minanfqucSaniculam rotundifoliam t. fiue mo- 
tanam latifoliam laciniatam; Cortufam Matth. 
Caft. H. Lugd.& Camcrarij, Caryophyllatam 
Veronefiumfl. Saniculx VifinxLobelii in Adu, 
&■ Obi. p.} 97 . 1 c.Plant.p.t>oc). Saniculam mon¬ 
tanam Clufij Hift. alteram in Pann. Saniculam 
Alpinam Tabern.& Gcrardi. Duplex,inquit,fi¬ 
gura apud Clufium , Tabern.&Gerardum i. Sa- 
nicula montana Cluf Hift.Saniculaalpina Clufij 
II. Cortufa Mattfiioli, Cluf.Hift &rciir.poft.Sa- 
niculz alpinx icon verior , Tabern.Cortufa: ra- 
rior icon , Gerardo : In'figura Sanicuhe Clufij, 
qui fuse deferibit, maleauersaparte pundta af- 
perfafunt. Hxc ille. 
De Cortufa hxc feribit Matthiolus.Sed deCa- 
ryophyllatis ha&enus. Quarum gratiflimus odor 
aliam mihi plantam reuocauic in mentem non 
minoribus fortalTe viribusinfignitam. Cortufam 
hanc appellare libuit, quoda Cortufo Viro opti¬ 
mo primum hxc planta reperta fit. Prouenithxc 
foliis fere vitigineis, fed longe minoribus,fubro- 
tundis atque fubafperis, ftringenti quadantenus 
lapore,&longis nitentibus pediculis. Caules e- 
dit tenues,redos,foliis nullis refertos, fed qui itl 
cacumine magno naturae artificio flores gerant, 
extima parte purpureos, intima vero aureo ful¬ 
gore fplendentes,aurcifque flaminibus intus re¬ 
fertos. Radicibus nititur numerofls tenuibus ac 
prolixis.Eft etiam quq violaceosqiue caiidi- 
Tom. III, 
499 
dosfloresgerat, fed primafrequentior. Nafcitur 
locis vmbrolis nunquam i (ole illuftratis, cteca- Loci». 
Ceo 3 c albicancc folo. Nufquam haec planraab 
eius inuenrorcComifo vifaelt, praeterquam in 
agro Vicentino , in eo tantum tradu, quem 
vulgb appellant Valle-flagna. Tota plena durare- °d»r. 
cens eftgratiflimofpirat odore,melleis fauisfere V,[CS * 
fimili, led longe admodum gratiori ac vehemen- 
tiori. Sed in ficca euanefcir. Expertum eft valere 
hanc plantam ad mulcendum neruorum & arti¬ 
culorum cruciatus a quacunque caufa exortos. 
Namipfius floribus in amygdalino oleo recenter 
preflo & tofaceo.quod completum vocant, pari 
pondere commiftis.diu infolatis,fit ad hoc medi¬ 
camentum prqftantifTimum.vbi egelidum illina¬ 
tur Nec ambigo quin tota plantaadftringere ac 
roborare, & vulnera,vlcedique fanare valeat. Ea 
recentiores vnicurpora ad thoracis interna vul¬ 
nera.Quin &: eius (uccum,admifta^rugine.cuni- 
culofls jcontumacibulque vlceribus vtilirer inii* 
ciunr.Eadem olfadu fp in tus recreat, ty frigidum 
roborat cerebrum.Epota prodeft cafliacis.dyfen- 
tericisjfixmfiiarum profluuiis,& crueta expuen- 
tibus.ram intus fumpea quamfoiisiliita ente¬ 
rocelis auxilio eft. Temperamentum ei excalfa¬ 
ciens cxiccans, vt mariifefto fune indicio eius 
radices: quippe qua: guftu odorata:, adftringcn- 
tcfque deprehendantur. Quibus qualitatibus, 
non modo attenuare,difeutere, & adftringere 
valent, fed etiam roborare. 
AVRiCVLA VRSI FLOU.E LVTEO. 
Cap. CXXVII. 
^^quilm 
,rubra : foliis 
per terra fpar- 
fis, non paulo 
maiorib., pal¬ 
maribus, fex- 
ranrelatiprib. 
craflis.per ex¬ 
tremum rot fi¬ 
dis , modo le- 
uirer ferratis, 
modo mini- 
me,faporeno- 
nihil amaro: 
caules lefqui- 
pal mares, flo¬ 
res in cacumi¬ 
ne gerunt po¬ 
litu & figura 
Auricula: vrfi 
rubrq, fed co¬ 
lore luteo infignes:radi*craflitudine digitali,fi¬ 
bras longas multafquc e lateribus proferr. 
Non dubium eft.inquic Clufius,qui Auricul^ 
vrfi prime inferiptione pidtam Sc deferiptam ex¬ 
hibuit,quin ad Primularum clalfem referenda fle 
venufta h xc planta, adeo flmiles funt & forma, 
& temperamento. 
Matth.in Diofc.Saniculegenus Germanorum, seniculo* 
& aliquorum Herbariorum Auricula vrfl. Gefli. 
hort. Arthritica: genus alpinum , Sabaudis qui- 
bufdam Lunaria nominatum. £id hort.Lunaria 
arthritica. Item de Lunar.p.i?.& 14- v bi figura, 
herba lubana , Sabaudis di<fta. CircaBergamura 
ili Italia Folium moncanum:quibufdamm 6 ciuna 
