LIBER XXXJit frj 
PVLMONARIA ITALORVM AD 
BuglolTum accedens* 
I Talortim Pulmofiiria dodrantali Sc maiore al¬ 
titudine herba ,radice nititur alba,fibro(a,Hel- 
lcbori, fed fibris rarioribus, & quibufdam craf 
fioribu: ,guftu admodum lento Sc vifcido: caulis 
®ngulofus,purpurafcens,hirfutus,vnus interdum 
lunc&ns.re- 
liquis primu 
germinanti¬ 
bus , aliis 
plures vt in 
Bugiollo: fi 
lut alia ftatim 
i radice ex¬ 
orta, confer¬ 
ta,per terram 
fparfa , aha 
caulem inae¬ 
quali fitu fi¬ 
ne pediculo 
aropletten- 
tia, oblonga, 
Vnciam lata, 
neruo medio 
per longum 
donata, in a* 
cuminatum 
mucronem 
delinentia, 
lanugine fu- 
p. i inf a que Sc in ambitu molli pubefcentia, at 
adul o vere folia infignc-rr. acquirunt magnitu 
dinem, prx;enim infima, quippe qux latitudine 
palmum fupetenc, longitudine ftdquipalmum, 
tener a que illa lanugine rig-Icente hilpida red- 
dunturjfuinmirari caulis inlident flofculi ex pedi 
culis fc-muncialibus Sc breuio ibus multi fimul 
iunfti,interdum reflexi caudam Icorpionis xmu 
lantes,V[ Echij,cx calycibus oblongis,ftriatis.hir- 
fiitis p colore modo pui purante, modo violaceo, 
alias mikto purpuro-vu.laceo, idquein vno eo 
demqueramo , in fex lacinias diuifi : in calvcis 
Fundo (uccedunt lemma quaterna , Buglofli fe¬ 
minibus fimilia. 
Cord.Hift.hb i.cap.ji.Pulmonariam Iralorum 
deferibit fine maciilif pro Symphyio lylu.cui ad- 
did.r figuram Gelnerus, ti v ulo Pulmonar.x Pli- 
Dlj, qc® placet. 
Tragds I1br.cap.79. Hiftor. geirm. vocat i^ein 
i n/alvvurtZi Symphytum lylucltre. 
i fil- Dubitat aurem, an fit Symphytum petrarum 
primum Dn->fi.oiidis:fed male,cum vt ipfemetfa¬ 
tetur , dclbriptio non conueniat. Miror prarterea 
apud Ttagum huiu figuram e fle politam capite 
77. libri didti i pio vvald OchjenTung^ Bugldfla 
fylueftri, quam poftea cap.79. Confolidam ma¬ 
iorem filueftrem iri lyluis prouementem vocat. 
Sed magis adhuc miror» hunc errorem necdum 
in Hift. Latinaefle animadue.fum& corre&um, 
fcd figuram sbtquc deferipeione conuementer 
corrdpondeacecap.77.p10 Buglofla fylueftri re- 
liquiflc, capite autem 79. pro Confolida tertia, 
feu Confolida maiore [minorem vocat inter no- 
menclatuias]filueftriaolq;imag'ne defcripfifle. 
An Loniceio lib.j. cap.154. vvalden Ockfen - 
zsmg, fpecies Buglofii lylueftris, quffe Grxcis Ly- 
copfis dicitur,quibufdam Germanis JcharpffOch- 
fenzung Sc fcbarpjfi(uogen:V 1 dendum an lit etiam 
Lonicero cap.158. Symphyiqm fyluejftre, quod 
Tragi verbis defccibic. 
Matthiol.in Diofcor. Pulmoniri*[ n ulmona- 
ria: alterius in poft.comment.cum magn.fig ] ti- 
tulo plantam i nobis delinearam exhibet, in H. 
Germ.cum addit. Camerarij fvbiBoh. Pltcuiit 
vocatur:,) Ircmquc Epit. ( vbi Ieal. nominatur 
Pulmonaria,Germanice Lugenkraut-,fUikertkl<nut i 
& klein vvalvvurtz., G II. herbe aux poulmons) 
etiam Pulmonariam alteram appellatCenfura 
vero 95. in Amatum, Pulmonariam feplafiorum, 
ibidemque negat efle Potamogeto» , id quod 
vult Amatus: dicens: Petamogeton, vt ego opi¬ 
nor, ea eft herba quam oftlcinx Pulmonariam 
appellat,eo forfan quia pulmonis vitiis opitule¬ 
tur: qu* folio conftac Betx hirfurx, nocis albis 
macul.to,& prope fontes Sc aquofos loces nafci- 
tur.vnde Fontlnilis nome traxit,de quaGal.lib.8. 'Fontinalis 
Haec ille.-Re&ius aurem Rob. Conft Pulmona¬ 
riam neibario.rum duplicem aic, hancq; alteram 
vocat Cirfij fiue Borraginis fpeciem.albicant bus 
notulis maculatam, locis opacis projenientem» 
non autem aquofis. Ita v< vel hinc appareat non 
admittendam Amati opinionem, apud quem po- simat»]noro 
fira Icon qux non eft plantx quam Potamoge- 
ron prxter rationem vocat. 
Turnerus Baccharin, Saluiam Hierofolymita- C *ccbarpt 
nam, Sc Pulmonaiiam Olficinarum vocat. Fra- 
Caftorins Iib.?.cap.8.de cont. Pulmonariam,Pul¬ 
monariam officinarum Sc Herbariorum Belgi¬ 
corum, Pulmonalem Latinorum, Picardorum 
Herbe de ca«r[Hctbam Cordis] Belgarum Onfev 
Brouvven Sfin, Gall. Herbe au lattt de nojlre Da- 
»j#,h.e.latine $.Mariae lac,qubd folia maculis al¬ 
bis plena appareant ac fi ladte confperfatflent» 
Lat.iu fol, Symphytum maculofum aut macula¬ 
tum. Non autem vocandum putat Symphytum 
fylueftrc, qubd & aliud fylueftre fna natura fit : 
redte etiam non parum diffc rre aic, a Pulmona¬ 
ria, de qua inter Mufci genera agemus. 
Lobehin Adueif. pag.x^z. Pulmonariam ma- Pulmonale 
culofam folio Borraginis.floribus primulx veris, ”>aeul»fa\ 
purpureis.-item pag.iii. Pulmonariam rccentio- 
rum, Britannicam putaram. In Obferu.pag.317. 
Maviilofam pulmonariam (ac ita etiam in Icon. 
P'anc. p.«86.) quam in horto Moutoni floribus 
albis variare tradit. 
Gifn.hort.de hac loquitur cum ait. Pulmona*- 
ria Plinij Irali> hodi^que vulgo fic dnffa.finc ma¬ 
culis apud nos reperitur. Illa vt r6 cuius Plinius 
meminit foliis maculofis, in Italia frcq'.entior, 
eft omnino Symphy o feu Coidolidx maiori di- 
cognata herba. In Caralogo pl.ipfi Auricula 
muris vt Sc Syluio dicitur. 
Pulmonarix maris & fceminx : hirfchmangolt 
manlem htrfibma”gole vvelbletn fuperflnam figu¬ 
ram habet Tab. qcx propter colorem tantCtnfi 
poli.a : tolerabile fuiffet fi maculofam Sc non 
maculofam pinxiflet. 
C.Bauhin. phyr. Symphytum 4. fiue maculo¬ 
fum, leu Pulmonaria latifolia. 
Pulmonariam (fiue Vt audio vocatam ^ Fuch- 
fio Buglolfum Teophrafti) Florentem vidi men- 
fe Februario inter Patauium Sc Balneum Apo- 
uenfe, ac inter idem Balneum & A. qua, necnon 
in horto Priuli PataUij obferuaui. Gcneuxpaf- 
fim florentem menlc Martio Sc Aprili. Bafilcte 
in horto D. Plateri. Lugduni au bois de la bonne 
AHemar.de. Montbclgardi non maculara freques 
in colle c regione pontis, florens Martio dc A- 
prili in horto E. C. Patauij florentem vidi Max-f 
tio in horto Irluitsrum : Ve^onx in hortoiD. 
Serrati Medici, Ferrari* in Monafterio S. Do¬ 
minici a I ‘Angeli, Sc Florenti* in hort' Ni olai 
fcicariciifis. Pulmonaxia, inquit Cluttus, 
