Tempwa. 
5*6 HISTORIA 
culis infignita , copiese multis Pannonis & Au- 
ftri* filuis (ponte nafcitur. Repetitur & in col¬ 
libus vmbrofis , opacis locis, & riguis tra&ibus. 
Et in Bohemia quidem foliis haud maculatis: 
In hortis facile adolefcit. Primo vere erumpit: 
mox florifera eft: pereunt Autumno folia, radix 
perennat. 
Hanc herbam licet in medicina non habere 
peculiarem vfum, ni fi quod in cibis & placentis 
«c otiis verbafculorum modo , quibus tempera¬ 
mentum accedat, vfurpetur, in Hift. gall.fcripfe- 
lit Dodonsus. In Hift.tamen latina ait. Caste- 
rum facultate hoc Symphycum priori refponde- 
ret,fi radix huius vifeofa: Verhm quandoquidem 
dura ac lignofa , ficcior huius qualitas Sc magis 
adfttingens. Foliorum in oleribus vfus eft. pu¬ 
tantur vero & ad pulmonis vicia ac vlcera huius 
quoque radices conferre, & idem quod maioris 
Symphyti polle. Superat autem in Symphyti 
radice frigida temperies, fed tamen exigua adeft 
humidicas vifeofa, ac glutinans : H*c nequa¬ 
quam pruritum excitat, nec guftu acris aut mor¬ 
dax, fcd clto/Q- fine exqualis, & qualitatis gufta- 
bihs expers ; tantum abeft vc cum Scillae acri vi- 
fciditate huius humidiras lenta ac glutinofa con¬ 
ferri queat. Folia pruritum excitare poirunt,non 
caliditate aut acrimonia , fed afpcritace fua, vc 
iam fcripfimus, minhs tamen quim Vrtic*. Ad 
multa radix veilis eft ; vulnera & er.terocelas 
recentes impofica fanat: ad fanguinis Cum tuflj 
fpueationem ac profufionem, & contra pulmo¬ 
nis vlcera multum prodeft. paratur in hunc vfum 
& ex ea Serapium, quod fanguinis fluores fiftit: 
recentia pulmonis vlcera confolidat: tuffim fe- 
dat: febriam calores contempcrat:humorum de¬ 
fluentium acrimoniam retundit ; deferiptio h*c 
eft. Radicum Symphyti maioris vncias duas, 
dulcis radicis vnciam vnam , foliorum cuflilagi- 
nis vna cum radicibus manipulos duos, nucleo 
sum nucum pinearum fefquiunciam, Zizipha 
ao.feftiinis malu* drachmis duas,capitum papa- 
ueris drachmam vnam , fi3t decodfcio in aqua 
quantum faris eft ad libram vnam : Colato ad¬ 
dantur (acchari & mellis albiflimorum Ungulo¬ 
rum vrici* fex , & flat Serapium perfe&c deco- 
ftum. Eadem quoque radix renum vlcera etiam 
diuturna cauat,(Sc profluentem ex hisfanguinem 
fiffcit:tum & tuperfluentes quoque muliebres pur- 
g tiones lupprimit , fi vel dccodtum eius biba¬ 
tur, vel ipfa Cum faccharo j aut meile condita, 
lingulis continuis aliquot diebus aflumatur. Ad 
omnium quoque reliquorum vifcerum,ac inter¬ 
narum partium l*fioues, & ad rupta vnicc com¬ 
mendatur. Tanta amem confolidandi huius vis 
eft,vt vni cum carnibus crudis in partes concifis 
codta, eas fimul cogat ac vniat. Aduerlus etiam 
fedis inflammationes conducit, & nimium pto- 
fluentes harmorroides impofita reprimit. Huic 
piant* tei herbari^ periti non contemnendas vi¬ 
res tribuunt, ad pulmonis vlcera fananda. Qua 
in re, itemque- in fanguinis reiedlione mirabili 
fucceflu le esm exhibuifle mihi (inquit Mattio. ) 
frepius retulit Julianus a Maroftica Teruifienfis 
medicus: Idem in Epie. Camerarijaddit, Cohi¬ 
bet, confolidat, fiecat, abftergit, ptaefertur ad 
pulmonis cum vlcera , tumcartcras infl&iones, 
&c ad fanguinis reie&iones: Datur totius plan-" 
t* decodtum ad fupra feripta , magno auxilio, 
cum faccharo pluribus dicbus.-ldem cum maiori 
quoque fucceflu pr*ftat foliorum fuccus potus. 
Pulmonari* maculof* Lobelij folia iufculis mu- 
liercul* mifcent,aut tufa ex ouis in placenta du- 
PLANTARVM. 
I eunt, adque pulmonis rflvdus &cordfs vires 
1 conferre praedicant. Fallax admodum experi- 
metum, vt nobis videtur.de Pulmonaria viflgars 
herba(quam intelligat non monftrat)tale adlcri- 
bit Io. Agrie. Vulg. Pulmonibus, irrquit, egregie 
opitulatur,& robur ipforum conferuat,ixaugct- 
que. Quemadmodum experiri licet in pulmone 
animalis deco&o cum hac hei ba, & non marce- 
fcente, neque eliquato,quanquam igni aliquan- 
diu fuppofito,& quantum fatis eft accenfe. 
PVLMONARI A ANGVSTIFOLIA 
C*ruleo flotc. 
: Dcfcrif. 
I J Vic folia 
L funt an- 
gufta Sc villis 
obfita,Buglof- 
fi filu.Echiiue 
aut Anchuf* 
foliis non ab- 
fimilia , mol¬ 
liora tamen , 
neque tam af- 
pero villo hir- 
futa, nullo pe¬ 
diculo praedi¬ 
ca j fed media 
caulem ample- 
dtentia , qui 
paulatim fuc- 
crefcens, an~ 
gulofus dc his¬ 
pidus , interdii 
nonnihil pur- 
purafeens, in 
pedalem tandem altitudinem excrefcit, in culus 
fjftigio multi pentagoni caliculi,in quinque pur- 
purafeentes lacinias diuifi, & fubhirlutinafcun- 
tur, continentes oblongos, concauos flores , Bu- 
glofli hortenfis , aut Pulmonari* vulgaris flori¬ 
bus forma fimiles, qui per oras in quinque orbis, 
culares feic lacinias diuifi,colore,antc qua ape¬ 
riantur,ex purpura rubete, deinde quando expli¬ 
cati funt, c*ruleo adeo eleganti nitent, vt (Ben- 
rianell* vernq floris venuftacem fi non fuperare, 
attamen proxime *mulari videantur, odore au¬ 
tem nullo grati:ij maturi decidunt integri,quem¬ 
admodum Buglofli hortenfis & fimilium flores 
atque caliculu inanem cum ftilo, «Scquatuory?- 
rnuium rudimento relinquunt, quod maturitate 
nigrum euadit, Echij aut Buglofli vulgaris femi¬ 
ni refpondcns. Adnafcuncur deindefecundum 
caulis pedem, alia hirfuta folia angufta, palmaris 
aut amplioris longitudinis, Echij aut Anchuf* 
foliis latiora, mollioraque, inter qu* (licet ficca 
fint)fublequentc vere prodit caulis luis venuftis 
floribus onuftus: radix crafiis carnofifque fibris 
pr*ditaeft,vt Pulmonaria maculofo folio,initio 
candicantibus, deinde vetuftate foris nigricanti¬ 
bus, dulci fapore. 
Clufio in Pannon. dicitur Pulmonariax. [ia 
hift.poft.] fiueanguftifoliac*ruleo flore. Taber. 
icon.& hift.Pulmonaria i.anguftifolia. C.Bauh. 
phyr.p3g.501. Symphytum 5. fiue Pulmonaria 
anguftifoli-a : flore antequam aperiatur ex pur¬ 
pura rubente, explicato eleganter carrnleo. 
Nafcitur pallim per Pannoniam & Auftriam Locus 5! 
inferiorem in montanis & c*duis filuis. Exilit Tcmpuf 
nouo vere, florumque congeftorum thyrfum fere 
ante folia promit, diutiflimeque floret. 
PVLMO- 
