«& Z 
• * 
«i HIS TORI v£ 
Camerarius, cui Solanum maius dicitur, Bel¬ 
lam donnam Italis vocari air, quod fucco illius 
mulieres faciem decorent. Clufius vero qui So¬ 
lanum lethale & Bellam donnam infcribit, non 
inepte Theophrafti Mandragoras efle quofdam 
cenfuifle fufpicatur. Id autem duorum generum 
«fle teftatur. Vnum amplioribus foliis,brcuiore 
pediculo pendentibusjflore maiore. A Iterum mi¬ 
noribus foliis & magis atris, longiorcque pedi¬ 
culo fultis, minore flore. 
Dicitur C.Bauh. phyt. Solanum 4. fiuc bacca 
nigra Ccrafi fimili. Solanum Diofcoridis, fruftu 
vucx fpecie, Sc Solanum fru&u nigro Theophra¬ 
fti, Cacabulum Plinij,quod alij Scrumum appel¬ 
lant, grarcc Strychnon. Eidempin. Solanum bac- 
ciferum 4.fiue/^2A.*vo)c/p6t(r©-.‘ Solanum hortenfc 
nigrum Tragi, Mandragoi aThcophrafti Dodon. 
gall. Ang.Guilland. Morion Fuchf. Icon. Lon. 
tertia fpecies Cordi in Diofc. Solanum maius 
Matth. Caft. Casfalp. & Camerarij. Solanum 
fomniferum Fuchf. Turn. Lob. ob(. p.154. Icon. 
Piant, p.z6j. H .Lugd. p.»7ir. Solanum lethale 
Dodon. &c Cluf.hift. Solanum fyluaticum Gefn. 
hort. Sylueftre liue lethaleThalij» Sc Bella don- 
na Cluf.pann. 
icon. ». Tragus, Dodomgall.Sc Fuchfius pingunt efli- 
gien) fecundo loco pofitam quam Solani fomni- 
fici alterius Matthiolirjtulodeferibit H.Lugd. 
s ohtn.hort. p.1720. Hoc Solanum,inquit Tragui,apud Dio- 
Diofeond. fcoridem rpvxvos y.mrcuat , i. e. Solanum hortenfe 
Solanum Utiuum,vel mgtum vocatur. AlijScu- 
bulum,alij Allelo, Adrilmurum, & Cacubalum 
appellant. Sunt qui radicem huius Solani pro 
Mandragora vendant, eft enim Narcotica radix. 
Ceruo dtji- Idem libj.cap.z-f.Solanum hortenfe Ceruum 
Atratum. mag o deftderio inquirere didici- Hoc mirari 
fnbit Colere hanc ftirpem eo(d m plerumque Ci¬ 
nis cum Sambuco fllueftri [racemofa,] occupare. 
Hacce ceruus vuicc diledatur , foliaeiusnon 
baccas decerpens, vnde inreftigi poteft , frudus 
kolcc frigidioris efle qualitatis, ac feris, ne dum 
aliis iumenfis Sc hominibus» miniis falutares, id 
quod natura bcftias docet. Prteterca, quod non 
minus admiratione dignum cenfto , obferuaui 
ceruum folurn foliis huius planta vefei, non au 
tem ceruam , nifi ea prrguans fuerit, & ceruum 
in vtero geftauerit,tum enim Sc ipfa huius ftirpis 
defiderio renetur, & illius folia deguftare foler, 
aliis nunquam. Solanum hoc hortenfc, vt obi¬ 
ter dicam , Mandragora mihi videtur , quam 
Mandras- Theoph.lib.6.cap.z.defcrib:i;. Id autem frigidae 
Thtophrajl. natut2E e (f e judico, ita quidem vt pro Sambuco 
fllueftri [rofea] li illa defit, vfurpari queat, Ve¬ 
rum ctiimvero quia Solanum hoc fuibus con¬ 
ferre aduerfus ardentes febres docui, quemad¬ 
modum &tci veritas habet, nonnulli in malam 
interpretantur partem, quod iumentorum & pe¬ 
corum , &c quo pado morbis illorum fubuenire 
pofljraus»mentionem faciam. At fuibus (ua quo¬ 
que remedia a Deo ptopofiu funt. Praeterea vi¬ 
deo Catonem, Varronem, & Columellam reme- 
rr.edia quibus pecotum morbis mederi conue- 
niat , quam diligentiflimc defcripfifle. Diffimu- 
landum vero non eft , baccas Solani hortenfis 
fomnum inducere, quod ipfe tribus aut quatuor 
ex eo genere deguftatis acinis expertus fum. Ad¬ 
monendi funt ergo omnes vt a nimio eorum vfu 
abftineanr. 
Solan. forn- Fuchfius Solanum fomniferum intitulat, ab 
ni/ fuchf. effedu , vt ait. Efle tamen quiSolatrum dormi¬ 
torium, vel marinum dicant, quod rupibus non 
PLANTARVM. 
longe mari inueniatur.* gall. Morellemarite. 'A- 
liqui Solanum hortenfe non fine maximo erro¬ 
re elFe putinc, plurimumque fuibus conferre,ac 
eafdcm a lethalibus morbis praferuare afle- 
runt.Ego tamen non laboro magnopere quomo¬ 
do fuibus [hic fuggillatur Tragus] fuccurrat,fed 
quid In homine poflit magis confidero, quum 
conflet plaeraquc aliis animantibus efle cibum, 
qua; homini venenum funt. Experientii vero co¬ 
gnitum eft, geminos pueros ftatim ex c/u acino¬ 
rum huius generis Solani mortuos efle.Quod fa- 
ne exemplum mcmouet,vt (omniferum efle cre¬ 
dam , potiflimum cum in vniucrfum fere illi de- 
feriptio quadrer, vno hoc dempto, quod femen 
non habet in (vliquis croceum. Sunt autem notae 
quredam in hortenfis etiam delineatione,qua; il¬ 
li non conucniunr. Neque enim exilis eft frutex, 
fed propemodum arbotefccns: neque etiam flo¬ 
rem candidum , fed fpadiceum obtinet. 
A Fuchfio dillentit Matthiolus, nec eam plan¬ 
tam quam Herbariorum vulgus Solatrum ma¬ 
ius nominat, Veneri vero vulgo Herba bella don- 
na , Solanum fomnificum Dioicoridis efle exifti- 
mar. Siquidem id facie diftet , & fru&um non 
proferat in folliculis croceum, tametfi eius bacca; 
largius fumpta; interficiant,(fadlo inexpugnabili 
fomno.vt quandoque acciderit pueris,qui diferi- 
minis ignari eas Vure vice deuorarunr)& viribus 
i i (dem , qiiibus Solanum fomniferum, polleant. 
Et hinc fadtum eft pra;teren,vt eandem vlla Man- Mandra 
dragorte fpecie comprehendi pofle negarit, fed negat. 
Solani quintam fpeciem efle antiquis incogni- Flich f' 
tam putarir. 
Ceterum, cum Matthiolus, Solanum maitis, 
fua: gentis hominibus Bella donna appellatum, Matt.tr 1 
Strychni generibus annumerat, aeque antiquis 
feriptoribus , filent io omiflum decernit, Theo- 
phraftum fibi nunquam Ltftum , clare exponit. 
Ille fi Mandragor.ini eiusantoris, differre i Bella 
donna oflenderir concedet Guilandinus fanc le- 
rftu ipfi Theophraftum,fed minime intelle&um. 
Porro autem in Solani fomniferi agnitione , vel 
ipfum , vel certe Diofcoridcm falli necefle ait. 
Etenim quod ille exprefla icouc proponat plan¬ 
tam, & floribus, 3 c radicibus candidis paruifque 
conftantemjcontri quod Diofcoridi defcribatur, 
flores habeat magnos, rubrofque, radice item 
pra;gratidi, ruffaqne viuat. In Solano denique 
manico Matthiolum fuam ignorantiam arcufa- 
re teftatur, quod qu<aei notum non fir,protinus 
ab omnibus in Italia ignorari falso definiar. Gui- 
landtno fubfcnbet Apollo. 
Porrb,Sol..num manicum,quod fecundo loco 
pitftum proponimus,C-Bauh.in phyc.non agno- 
uic. Collocauit autem id in pin. loco quinto, 
vocans Solanum fomniferum baccift ium,Sola¬ 
num fomniferum alterum Matth. Gefn. horr. 
H.Lugd. pag.lyzo. & Camera- i/, Solani lcthalis 
aliud genus Dodonaei , Solanum fomniferum 
Lonic. & Solanum de Hierico Caftoris. Sola¬ 
num autem eius nonum in phytopinace , fiuc 
fomniferum alterum Vvieri Camerarij horr. 
Ditmarfis & Vvcftphalis contra morbum die 
V'areri, magni exiftimatum , a Bella donna Italo¬ 
rum non feparo. 
Buchananus lib.7. fuzehift. Scoticae exponit, 
quo patfto huius Solani fucco vina & ceruifiatn 
Scoti infecerint, vnde D^noshoftes (uosita de¬ 
mentarunt , & in profundum fomnum induxe¬ 
runt, vt eorum Ducem Senonem cum toto exer¬ 
citu deleuerint. 
fi 
Girca 
