-e& 
HISTORIA PLANTARVM 
hyoscyami vetervm in 
genere. 
C*t. MI- 
Kytfcytmi 
tria gtntr. 
Vires Scy¬ 
fus 
Variat Dio 
fcortd.ltB • 
Plinio gmt- 
ra quatuor. 
n Yofcyaraus frutex eft cautis tffl 1,t ' ns " 
H fos[Onb.«xx«!r,] filia lata, o blon g a *^'“ ' 
fa, nigra, hirfuta: fecundaro y etb ■taalem.anrr 
nua quali ferte flons prodeunt [ ?°° 
floribus fed filiquis ifta tribu. debere cenfu . 
Sarracen .1 tanquam Punicorum cytint , fcutulis 
feptt feminum plenis, ceu Papauens. Trni pot¬ 
io funteius genera, inquit Dtofcorldes. Vnum 
fiquidem flores profert pene purpureos , lolia 
Smilaci proxima, fenlen nigrum,ac cycinos pra:- 
duros & fpinolos: alterum flores habet luteos, 
folia 8c filiqnas molliores,tenetiorelue,& 1C- 
men fubflauum.Irionis femini fimile. Ambo in- 
faniam gignunt 8c fopotem , ideoq; vix in com¬ 
munem vlum recipiuntur. Tertium genus quod 
mitiflimum eft , adtoque ad medicinam vnle, 
pingue,raolle,& lanuginofum : candidis floribus 
ac femine. In maritimis ruderibufque nafcitur. 
Albo itaque vtendum eft.- idque fi delit, Ha- 
■ uum vfuepari opotter. Nigrum enim ceu deter- 
rimum improbatur. Recenti femini , foliis cau- 
libufque tufis (uccus exprimitur, qui ad Solem 
exficcatut. Vfus autem eius ad annum duntaxat 
prorogatur quia facile corruptionem fentic. Eli¬ 
citur Sc feparatim fucetis ex femine, cum inaruit 
affusa aqua calida,tufo & expreflo.Eft autem ex¬ 
pretius eiufroodi fuccus liquore feu ladtco ciul- 
dem fucco prreftantiot, lenicndifque doloribus 
accommodatior. Ipfa verb herba virens con- 
tufa, farina e Tritico trimeftn addita in palhl 
los conformatur & reconditur [ in antiquo Lac. 
codice lrgilowapm» Aii» S «i)j.«V,hoc efl,la¬ 
tina Sefaroi aut Rutae. Ald.«Wp *> 
Porro prius fucci genus, & quod e ficco le- 
mine exprimitur, collyriis fenfum doloris aufe¬ 
rentibus veiliter inferuntur: prolunt & contra 
acres calidafque fluxiones, aurium dolores ac 
vulua: mala. Cura farina autem polentauc,con¬ 
tra oculorum,pedum caeterot umque partium in¬ 
flammationes. Semen eadem prsftar.prseterca- 
que adtuflim, dcftillationero.oculorum fluxio- 
nes, dolorcfqne efficax, iremque contra fluorem 
muliebrem,al.alq; fanguinis eruptiones, fi oboli 
pondete cum Papauetis (emine ex aqua multa 
bibatur. Subuenir & podagris,tefllbus inflam¬ 
matis , mammifque * partu tumentious. Deni¬ 
que & aliis cataplaimatis , qu* doloribus leua- 
mrntum p.ieftan:, vtiliter admittetur. Quin & 
in pafttllos digella folia medicamentis omol 
bus dolores fedantiblls tuin per fe, tum etiam ex 
polenta vtiliter imponuntur. Ac recentia lo¬ 
lia [additur in vet. cod. Lac.xei <t.] illlta,ad miti¬ 
gandos omnis generis dolores apprimi funt ido¬ 
nea. Eadem terna, quatetnave cum vino pota, 
febres cpialas depellunt. Coda veto olerum m- 
ftar, & tryblij menfuia efitata, mediocrem men- 
tls alienationem faciunt. Aiunt &: idem efficere 
fl cui in colo vicus fentienti infundantur. Ce¬ 
terum, radice in aceto decofta dentes vtiliter in 
dolore colluuntur. 
Plinius quacuor recenfet genera, cum tamen 
fecundum & quartum vnum & idem tint. 
Breunis fic Galenus. Hyofcyamus, cui femen 
atrum eft, mfaniam ac fopotem adfert: is cui fe¬ 
men mediocriter flanum eft , propinquam ei fa¬ 
cultatem habet, Veium vttique fugiendi iunt, 
vt inutiles ac deleterij. Ctererum cuius femen 
ac flos candidus eft, ad fanationes maxime ido- ■ 
netis eft» ex tectio quodammodo otdine refiige- 
rantium. 
Hyofcyami epoti nox* auxiliatur aqua mul • Hyofcya* 
fa copiose data , au&orc Diofcoride, lacqj,prac- »p»h n 
fertim afininum: fi defit,caprilium,vel bubulcu, ,4, 
vel aridarum Ficuum decodtum. Faciunt etiam 
ad id nuclei pinei: item Vrtic* femen , Intubus 
erraticus»Sinapi, Nafturtium, C*pa, Allium, 6 c 
hxc fingula cum vino fumuntur. Poftea fineudi 
quiefeere, quemadmodum qui vinum biberunt» ,, 
vt excoquant.Et hifce Diofcorides remediis con- pttres ;( 
tra Hyofcyami maleficium pugnauic. Et fanc taxantte ; 
nofi maledamnauerit aliquis naturam eius, qua 
adeo humanae menti noxia, vt in furorem homi¬ 
nes agat. Nec minus etiam demirabitar Gentes, 
quae non tam inultis, quim honeftis^appellatio- 
nibus optabilem ignaris & admiraoilem fece¬ 
rint plantam, quee alioquin ob eam, quam dixi¬ 
mus caufam, ableganda vitra Sauromatas fuerat 
& glacialem Oceanum, vt alfiofis locis illic na- 
fcens ante maturum femen tota aliquando peri¬ 
ret. Nifi forte contra vota haec noftra intulerit 
aliquis tam grauem noxam non minore bono 
eam rependere» optandamque in otbc noftro 
plantam qu* tam efficaci remedio contra dolo¬ 
res , quibus tota aliquando perit vita, hominis 
pugnet. Nec quia menti noceat, ideb doloris li“ 
nimcnta,qua: habet,abiicienda. Parum fapienter 
enim quia malo coniuruftum fit bonum ex altero 
vtrumque damnatur: cum liceat diftraftis in di* 
uerfa contrariis malo prudenter carere > bono 
autem faeliciter vti. Quod in Apollinari herba 
prxfertim faciendum,quam Grteci voaKvtuiov,hoc 
eft,_/««w Fabam ideo vocauerunc,quod,vtin hi- 
ftoria fua retulit Helianus.paftu eius conuellan- 
tur furs prasfenti mortis periculo, nifi copiosa 
aqua ftatim fe foris & intus proluerint. Alij. vt 
fit in defiderio falutis,& fuauiore voluptatis lc n- 
fu , cum ope eius i dolore ad indolentiam quafi 
diuino quodam beneficio reftituti fuifient, non 
amplius Hyofcyamum i fuibus , fed i loue Dyo- 
fcyamum («Aoo nua [/er, hoc eft, Iouis Fabam] dixe¬ 
runt. Eadem nominis ratione illi etiam vfi funt, 
qui a medicinae audtore Deo Apolline, Apolli¬ 
narem herbam, & Pythonion eam dixerunt. Fue¬ 
runt contrii qui i malefi. io eius Emmanes ^id eft, 
furialem, fiue in inisniam & furorem agentem 
cam nominauerint, Sc i lomno, quem facir.Hy- 
pnoiicon: Supetftitiosc 3C incertis nominibus, 
alij Adamantem , alij Adamenion, alij Atomon, 
alij Auginon , alij Dithyren bion dixerunt. Py¬ 
thagoras & Ofthaucs Xyltona vocauerunt: Zo- 
roaftre5 Typhonion : Latini lrifanamac Denta¬ 
riam [ pro his forte male Tiag. Inananoenta- 
rjam:] P.opheise Rhapoticuni.rEgyptij Saphtho.- 
Hetrufci Fabulum vel Fabnloniam : Galli Beli— 
nuntiam: DsciDicliam. Apulcio dicitur etiam 
Augmon, Altercuium,Caliculari',Ginga,Reme- 
nia,St Ligea. Serapioni Ber.gi, Auerrhi ElfoC. 
Matthreus Sylua icus plura alia Hyofcyamo no¬ 
mina tribmt.videlicet, Dens caballinus,equinus, 
Catiilago. rapienfes Mediros Hyofcyamum , 
Herbam pinulam, aliofq re Canicularem & Ca- 
niculatam appellare tritis eft facobus Manlius. 
Sunt denique & inter Latinos (criprores, qui 
Symphoniacam herbam etiam vocauerint, Pal- J 
ladius fcilicet Odlobri meule cap.ia.8c Apuleius, 
inquit Marcellus,nonnullarum illarum nomen¬ 
clationum rationem teddeus. 
Catteiura 
