Diofc. 
HISTORIA 
Tormentillam ■ vulgo nomen SaniculactraxilTc 
i mita fanandi vi, indcque potionibus vulnera¬ 
ti js addi. {-Hchfio noti clt firoplicis nacurx» guftu 
id indicante adflringic timui Sc amata cft > vc 
hoc nomine calfd&oiiam & exficcatoriam e e 
nulli dubium fic. Sacuitur autem calida & licti 
ordine fecundo. Herba: fuccum vulneratis m 
potu mirifice conferre , experientia Compertum 
cft. Tumores quoque reprimere decodtam her¬ 
bam impofitam, auc eius fuccum illitum tam in 
homine , quam in pecoribus conflat. Neque 
enim aliud pnefciitiuseft auxilium, cum ad fau¬ 
ces, vel pulmones vitium decubuit. Ec in fum- 
ma omnia quae Symphyton prasftat etiam Sani- 
cula. PotifTimum vero fanguinis fputo, dyfente- 
rias, renumque vicijs medetur. Nos contr^,non 
omnibus renum vitijs conuenire putamus, fed 
duntaxac exhiberi pofle , vbi aliqua vena in re¬ 
nibus rupta , vel in diabrte , vel in vlceribus , fi 
vires habet Symphyti, vt Fuchfius quoque per- 
hiber. Internis &c excernis vulneribus, inquit 
Lobel.fanguinis eruptionibus,vlceribus»dyfen- 
terijs 5 ruptis & vulfis auxiliatur, deco< 5 la,pota Sc 
impofita. Dodon. qui liceam facit tertio gradu, 
fumptam Sc admotam commendac aducrlus 
hetnias. Sanicuhe pulueretn intritum meile 
Giycyrihizx fucco , ieiuno ventriculo potum, 
interanea omnia phlegminanria & pituita ob¬ 
ducta expurgare dicit Brunfell. Idem efficere 
quoque eius deco6tum cum meile rofaceo , <3 c 
faccharo.Sic & Lomcerus,qui varias attribuit vi¬ 
res tum aquae,tum herbae, qua: fere ab ali js aferi- 
ptx funt, purgatricem quoque herbam pronun- 
ciat. Sed & Wirfung. ad aluum mouendam Sa- 
niculam cum radicibus & meile rofato optime 
decoquit, deco6lique vncias quacuor fumendas 
prxeipir. Sed fi tantam glutinandi Sc adllringen- 
di vim polfidet, qualem non folum alij perhi¬ 
bent , fed etiam quotidiana praxis comprobat, 
quomodo aluum ducet? Iudicent ledtores au qui 
purgatricem (latuciunt, non Cornm errore, qui 
Peplidcm pronur.ciavunr, fedudli decipiantur. 
Quia denique Saniculae fuccus vulneratis in po¬ 
tu commendatilr: ideo G-dlis in adagium venit 
vulgo iadkatum, eos non egere Chirurgo , qui Sani-* 
culum habuerint,. 
EP 1 PACTIS ET ELLEBORINE VETERI' 
bus Sc in genere. 
Gap. XII. 
E Pipa&is, referente Diofcotide, ab alijs Ellc- 
borine vocata eft, cftq ic frutex [ 5 = iumx& 
vct.quidam oraa. p/Kf*,Uetb,i patua:] puiillus,per¬ 
quam exiguis conflans foliolis [ Aid. folijs, vet. 
addit ttV&v xopav5flod'«] :ontra venetis,& iecinotis 
vitia pota prodeft. 
Epipa&is,inquit Plinius lib 17.0.9. ab alijs tl- 
leborine vocatur, herba, exiguis folijs, iecinoris 
vitijs vtilifliroa, & comta venena pota. Porto 
non fine mendo in aliquibus Plinij codicibus E- 
picaftis pro Epipjais,& Emboline pro EUcbo 
rine legitur.vt redlc annotat Gefnerus. Galenus 
huius mentionem omifit. Paulus fua ex Dio- 
fcoride tranfcripfit. Epipaftis,inquit,qua: & El- 
lebotine dicitur. Bibitur ad Icthalia medica¬ 
menta,& ad hepatis morbos. 
Theophtaftus lib.9.cap.11.vbi de Veratro agir, 
ad Ellebori albi potionem , vc probe vomitus 
fuccedat mifcerut. inquit , Elleborines femen. 
Htec autem herbula eft. Comatius tamen hanc 
Theophtafti Ellcborinem, aliam rctSc putat ab 
plantarvm 
ea quam Diofcorides etiam Epipa&in appellati 
dicit'. 
Epipadlis , Hclleborinc, Gefncro incognita 
herba eft, vt fatetur in cat. pl. Idem de Lunari js “J"? 
dicit apud Diofcotidem vocem Bsfiov intec fpuria 
mutilam efle pro fwaCop/ot. Ait autotn Plinium 
1 .IJ. c. 10. ineptiffime Epipa&in inter atbores,8e 
frutices reponere : commodius autem intet her¬ 
bas. Caererum, Elleborincm didtamfufpicaturi 
facultate vomitoiia. 
Epipa&idis & Elleborines nomine propo- j^giuuoi 
nuntur fequentes piant® : EpifaflisMatthioli, 
qux commentitia videtur. Confiligo feuHel- 
lcb. niger fil.adulterinus.Sanicula.Damafonium 
quorundam. Gencianella. Hetniacia. Lunaria 
borritis. AUine. 
EPLP ACTIS MATTHIOLI. 
S I Epipaftis Ellebotine ex eo ditfta eft , quod Locut. t 
cum H .Ueboto nigro fimilicudinem habeat, 
eam equidem crediderim [inquit Match.] iu Go* 
titient, agro pafei. Quandoquidem inibi fre¬ 
quens q tedam patua herba repetitur , cuiusfi- 
cruram do , qme folijs floribus & radicibus Elie- 
borum nigrum repra^entat. Mattbi 
Scio Matthiolum herbee cuiufdam,inquit Gef- trrof ' 
netus. iconem dare cuius folia non abflmilia in- 
quitefle Ellebori nigri folijs : fed quis veterum 
prjrfcrtim.Epipa&idis folia Elleboro nigro com- 
parauit: Addo quod neque fruticofa cft, quam 
pingit herba&c. 
Lobcl.inAdu.de Epipaftide,contra Matthio- 
lum prsfertim inter alia haec Ictibice Noli inde 
quiafimilisforetHelleboro videtur Epipaftis di, 
da Hcllcborine , fed propterea quod Hcllcboris 
mirceretur.forctq; quafi fratnum impreiTloni ve- 
hementiflima; pharmaci Helleborati: neque vtri 
Hdleboro Diofcorides fimilem fecerit condar, 
iii o nc fccifle quidem. Ea propter quid hic Go- 
mcncaror huiclecur, qui voler videat, & rideat 
&c. Et Senenlis arbiter decernit nobis Epipadti- 
dem pidam, ne: deferipeam: vt folet innumeris 
lo.is.vcpole aliunde mutuatus nec ftirpem con- 
fpicatus : at ficebi fuerit narftus Braflicssaut Vr- 
ticas deictibendas, vel alienas inuaferitdelinea- 
tjones, enecat vetbis, aut Crambe recofta. Sed 
raiio; es & cognitu digni ores, pi&ori mandat,- Sc 
ilico tlogio illo centies inculcato addit, Eft ftmi- 
lus prorjm nullis recUmmiihi notis : fnbditque 
non ad noftram cognitionem , fed ad iui often- 
taiionem,non quidem fefeire num Helleboriiic 
fit: fed tamen Epipa&ida efle ridicule perinde ac 
fi dicat quis, incertum eife num fit Hellebocum, 
fed tamen ceitum, efle Veratrum. 
C.Bauh. apud Match. Ici ibic fibi Epipaftidem s J ,non 
Matthioli,nondum confpeEtam. Inpin. tamen 
vocat Hclleboiuin- igtum v.[Aphyr.] fiucSani- 
culse facie: Epipaiflidtm Mat h-oli6c Lacuna:: 
Elleborinerr.Mcnh. H L gd.&Tabern. Elle- 
borinetn alpinam Saniculae & EMibori nigti fa¬ 
cie, Lob.Obf.p.57». Ic. Piant p. 669. Hellebori- 
nem Matchioli comm-ntitian AH.CIuf.in ftup. 
nomcncl. pann. Hcllcborine Matihioli diciiuc 
SatkokoercbitU'- 
POLYRB.HIZOS PLINII DALE- 
champij. 
Cap. XIII. 
P Olyrrhizos hic Plinij Dalechampi j.apud H. 
Lugd.p.1140. pingitur & fic licfcnbnur. 
'Radice 
