'< 64-6 
HISTORIA PLANTARVKi 
Tarum, (anguis caprinus, femen Napicontufum 
ex vino , Polygoni fuccus. PlantaginTve , aut 
Origani, vel Thymi etiam aliquantulum vino 
admiftum. 
Tuffon cor - Signa porro qux ab Auicenna [ qui lib.4.fen. 
rupu Auic. ^ tr 1. furam a 1. cap.19. nominat corrupto voca- 
bulaTullon. ] ponuntur in eo qui hauferit Na- 
pellum, funt eadem his quae hic a Diofcoride & 
Paulo (cribuncur in iis,qui ToxicumEiberint. 
Vtrum autem Toxicum frequenter nomina¬ 
tum a fcriptoribus , fit reponendum inter Aco¬ 
niti genera, nunc decernendum eft. Promotus 
Gixcus fuit huius fenrcnrix Toxicum fuiflc non 
fimplex genus ftirpis , fed venenum quoddam 
compoheum. Sed Mercurialis de venen. lib. z. 
cap, 10. putat Toxicum, neque fuiflc apud vete¬ 
res vllum genus itirpis venenata:, neque medi¬ 
camenti venenati compofiri. Sed appellatum 
TuslTe Toxicum omne veneni genus, quo tela & 
fagittte venenabantur, quxi G aecis vocantur 
leu Vnde cum inueniatur [apud 
Virgilium ^ncid.9. 
Vngere tela manu ferrumine armare veneno . 
Itemque apud Ouid. lib.Trift.j. 
Nam volucrt ferro tintttle virus ine(l. ] 
Veteres co rfueuifle tingere fagittas Napdlo, 
Aconito Pardalianche, Elleboro, & plerifquc 
altjs fuccis venenatis,tum fimplicibus,tum mix¬ 
tis , fit vt putee, omnia haec Sc potuifle & polle 
hoc tempore appellari toxica, fcilicet a fagittis, 
qua: tingunt ir.iplis. 
Certa 'vme. Gorrh. defin. 7 vfyxcv apud Antiquos certam 
tu fruns, quandam fpcciem veneni teterrimi fui fle con¬ 
cedit quidem, nec tamen quid efict conftare ar¬ 
bitratur. Plinius cum (cribit authotes effe qui k 
Taxo aibore toxica denominent venena, meri¬ 
tum* ?li- tb controueititur. S int enim hxc duogenera 
nium venenorum manifeflo diftindta apud Nican¬ 
drum Sc Diofcoridem , funtque tam (ibi aduerfa 
vtriufque fymptomata , vt iure dubitare liceat. 
Tsxus vniuerfo corpori frigus infert, Scc. Toxi¬ 
cum ve; o inflammationes Sc furorem. Toxicum 
porro, vri diximus, inter heibas exiriofas cum 
Taxo faparacim nominatur Sc deferibitur. 
Apud Galenum lib. deThet.ad Pifonem cap. 
fo.fcriptacftq.ixdaoi hiftoria Hclenij, qua vi¬ 
detur'exiftimalTe Helenium dTe venenum , quo 
tingebantur fagitrx , «S: quia certum eft apud 
ft-rpium feriptotes Helenium nonfuifle,neque 
efle venenum, fed necbam quandam aliam ab 
Helena repettam , Ial. Scaliger in coram, ad li¬ 
brum Arillotclis de plantis putat locum illum 
Galeni ita ede couigendutn , vt loco Helenij 
Valtnium ( c ribatur Velenium, fc. doro rav / 3 gAa>K,h.e. ab ar¬ 
mis, Sc fagittis, quafi,eo in loco vfus fic hac vo¬ 
ce populari Sc romana, qux idem fignificar, 
quod fonat apud Grxcos vox Toxici. Et certe 
haec coniedtura Hier. Mercuriali non difplicec, 
ttfi enim huiufmodi vox, nimirum Velenium, 
non repenaturapud lcript^rcs Grxcos, nihil re¬ 
fert, quia vox eft materna populi Romani, Sc 
Galenus fola interdum vfurpare huiufmodi vo¬ 
ces,quemadmodum 7. m.m. nominat deco£lam, 
qux s ox er-t noti grseca,fcd populi Romani. 
Toxico veneno, ceu ante obiter infirmatum 
eft, venena cor.dta, quibus fagictx tinguntur, 
generali appellatione denotamur. Huiufmodi 
iunt [ttirpes intclligimu ] Aconitun’,Nape Ilus, 
Tixus, Doiycnium , Sardoa herba, Cicuta, ec. 
Ladanum etiam quod in Syria atque Africa fit, 
authorc Plinio,Toxicon vocatur. 
ACONlTV M IN GENERE. 
C a p. X VI. 
I N Aconiti hiftoria tradenda eum obferuamus 
ordinem, quoipfcmet authorid nobisdeli- 
neandum propofuit. 
Aconitum igituc iuxta Theophrafti authori- Thuphl : 
tatem, in Creta atque Zacyntho, fed plurimum, Locu ,t 
optimumque in Heraclia Ponti. Folium habet 
Cichorio fimile [ rtt^opad-ts ; fed fortafle legen¬ 
dum cum Dodonxo /3*7 paytuHi: Gefnerus au¬ 
tem wKd.Tj.vu fit legit: quod Sc Diofcorides Pla- 
tani folium ei tribuar, & ipfe ea facie Lupariam 
fuam , cuius flores cAc aic.nouerit. ] T^adicem fi¬ 
gura coloreque Nuci [jcdpwaita Gefu.cumGaza 
vertir,aur etiam xetpyx», i. c. aridx ficui Dod. ad¬ 
dit : fed neutrum legendum, quin potids r.aptfh 
i.e.Squillx:] limilem,& vim in hac lethalemzfo- 
lium autem Sc frudum nihil facere aiunt: feufius 
eft herbx,non humilis materix.-breuis eft hetba 
Sc nihil Tuperuacui habensvfcd fiumento fimilis: 
[ita Gaza. Alius fic.- Hcibx autem femen eft,non 
lurculofx marcrix. Bieuis tamen hcibaipfa nec- 
quicquam egregiam habens [hxc omittit Dod.] 
Tritico fimilis. Cxterum,*/«Wep/TT</V| nihil egre¬ 
gium, vel eximium, vertit quoque Marcellus, Sc 
probat Gefnetus : quafi dicatur , ctfi maxime ve- 
nenofutn fit Aconitum , & miris facultatibus 
prxdirum , nihil tamen hetba ipla infigne habet* 
aut admiracionc dignum,nifi tadicera fottaflis. ] 
non tamen femen illi lpiceum [ femen tamen in 
fpica non habet, Gefn. Matthiolus nefeio quo- 
modo negationem non vidit; Sc femen in fpica, ^ 
velut frumentum habete falso fcripfit.] nafeitur 
vbique, Sc non in Aconisfolum, a quibus habet 
nomenclaturam. Eft autem vicus in Periandy- 
notum [ Dodonxoatteftanre, alij redius Ma¬ 
riandynorum legunt.Theophraftus,inquit Gefh. 
de Lupo, loquitur de fecundo Diofcoridis Aco¬ 
niti genere.Non Pcn'andynorum,vt grxee Sc la- 
cine legitur, & k Marcello aliifquecitatur, fed 
Maiiandyuorum legendum eft: funt enim Ma¬ 
riandyni populi vicini Paphlagonis, vt Dionyf. 
Afer feribit, Sc cius interpres Euftathius, &c. ] 
agro. Amat maxime locos petrofos. Non vefei- T !* t9 fy 
tureo onis, neque vllum aliud animal. Compo- ”* ,r * 
ni id quodammodb ferunt ad operandum , Sc 
hoc non cuiulvis efle ] Gaza, confici ad officien¬ 
dum modo quodam enarrant, nec nolfe quem¬ 
que.] Et ideo Medicos componendi ignaros pro 
coirodence vti.Eili ad aha quxdam bibatur,nul¬ 
lum fui fenfum inducete, neque in vino, neque 
in aqua mulfa.Componi aurem ita ferunt,vt cer¬ 
tis occidere temporibus poflit, videlicet duobus, 
aut tribus,aut fex menfibus,ircm ar.no : nonnul¬ 
los etiam duobus annis elapfis. Prifimc verb il¬ 
los de vita decedere volunt,quibus plurimo tem¬ 
pore corpus confumiturj facillime quibus fta- 
tim [ qui pluiimum lempotis rcfiftere po/Iint, 
quod paulaum rabefeat corpus & languore pe¬ 
reat diuturno ; ficillime illos , qui confeftim 
obeunt, G^za. ] Nullum autem aliud pharma¬ 
cum repertum efle quod nafceretur,fed quxdam 
auxilia his qui illud ing fErunt, excogitata efle. 
[Remedium nufquam efle Compertum, fed falso 
die i quoddam aliud refifteus illi adhiberi,Gaza. ] rutula; 
Nam incolas feruafle quofdam non herba , fed 
meile & vino dt quibufdam eiufmodi : atque id 
raro fadum,fummaqije difficultate. Aconitum 
vero in utile ijs efle qui prxparare ignorent, nec 
licitum 
