'6# HISTORIA £ 
dens. De pofteriorc Diofcoridis Aconito, velat 
(ibi ignoto,penitus filer.Theoph. feorfim de Te- 
lyphono agit,6^ feorfim de Aconito,velut ab illo 
diuerfo. Qua: autem deThelyphono prodidit, ea 
omnia, inquit Cornarius, ad prius Diofcoridis 
Aconiti genus pertinent , velut etiam Plinius 
tranfcriplit. 
. . Porro de Aconito h xc paflfim apud Plinium 
'fumptifitn* leguntur. Pantheras perfricata carne Aconito 
Barbari venantur : occupat ilico fauces earum 
angor,quare Pardalianches appellauere quidam, 
&c. Aconitum ftatim in lingua inrer bibendum, 
cum adftrid^ionc quadam dulcefcit, &fubinde, 
poriffimumcum qui biberunt, exurgere conan¬ 
tur,vertigmes effundit: lachrymas ciet: grauita- 
cem pedori & praecordi js adfert,fimulque crebri 
fpiritus d Tflintur. Oleum balfaminum aduerfa- 
tur Aconito ex lade potum , ex Heraclide verb 
Eryngion in iure anferis dccoda •. Omafi item 
ius,ac vitulinum leuum, & caftores ex lade, aut 
aqua. Hac ille. 
Ceterum, Panthera cum Pardalianches vene¬ 
num ederit,ftcrcus hominis quaerit: eo enim ipfe 
iuuatur. Quocirca venarores ftercus (ibi propin¬ 
quum fufpenduntex arbore aliqua , nc procul 
bellua abeat , petensTuum medicamentum. Ita- 
qse inliliens ibidem,& fpe capiendi pcrfeucrans, 
in fe efferenda emoritur. 
iocc* Hoc Acheronea litiora gignunt, authore Ni¬ 
candro in Alex 1 pharmacis, vbi vorago irremea¬ 
bilis inferni, & vrbes Priolai fubuerfae refonant. 
Symptomati 
Velut i tbrij 
Cuius omnes dentes, & fuperius palatum, gin- 
giuafque adftringit amarus potus. Circa veib 
prima voluitur pe&cja malo errore grauans, 
Viri cor confcendens. Calamitate veto mordet 
fummum ventris imi , non claufum attollens os 
ventriculi. Portas autem obftruir principia, pri¬ 
mum coli. Vbi omnis morralium confectira in- 
uehitur cibus.Semper vero cx luminibus humi- 
dis fubftilldt fudor. Ipfc veio ventriculus turba¬ 
tus [inflatus] furfum quidem erudat fpiritus: 
plurimi vero intus fupra medium vmbilicum 
flatus fedent. In capite vero onus inimicum,fub 
temporibus veib palpitatio denfa [crebra] in¬ 
fertur. Duplicia videntur oculis, qualia meraco 
nodu domiti vino &c. [tradit vero & ipfe Ni¬ 
cander haufti Aconiti remediarqute apud eum vi¬ 
denda relinquimus, ca in genere tum ex eo tum 
ex alijs dilucidius tradituri.] Idae iu conuallibus, 
Phalacrsis faltibu; fceminas necans, faxvpow , & 
Cammorum. In cautibus vero faeminam Aco¬ 
nitum producit in cacuminibus. Hsc Nican¬ 
dri verba Diphilus ita interpretatur. Aconitum 
ex vomitu aiunt fadum.Eft vero planta: radicu¬ 
la, fimilis Gramini , cuius potio amara cum fit, 
os quidem omne conftringit: cot autem mordet. 
Spiritum verb ob refrigerationem pulmonis 
praecidit , fingultus crebros perficiens. Ideo 
etiam ftomacluim continuo fe mouentem im¬ 
pediens claudir. Ventrem verb flatibus implet 
& colon. Temporibus verb palpitationem ex¬ 
hibens , & capiti onus, & membris fudores de¬ 
mentes facit & debiles. Aconitum fpecies plan¬ 
ta: eft, quod vocant ex accidente Pardalianches, 
quod pereat ab ipfo Pardalis. Ille verb reme¬ 
dium habet humanum ftercus. Et non prius co¬ 
medunt illud [ fcilicet Aconitum ] pardales, nifi 
habeant ftercus vicinum, vt ftatim offendant au¬ 
xilium. Paftores igitur oletum fufpendunt in ar¬ 
bore. Deinde poftquam comederint pardales 
Aconitum & impetum faciunt in ftercus, retra¬ 
hunt verb illud paftores, & circumfiliences mo¬ 
riuntur. 
lantarvm 
Memorat Ariftoteles de animal. Aconitum ex lubtth , 
vomitu Cerberi apparuiffe. Recenfctur enim 
Cerberum cx inferis emerfilfe, cumque non pof- 
fet fuftineie Solis radios, euomuifTe, & ex ipfius 
vomitu hanc natam eife plautam. Acheron autem 
effe fluuius in Heraclea Ponti, vbi infernalem 
canem Hercules eduxit. Hsc inter alia Diphilus 
Nicandri explicaturus fententiam tradit. 
Galeno 6 . fimpl. fcpricae & delcteriae faculra- 
tiseft. Aconitum itaque in cibo , potuque fu¬ 
giendum : attamen ad putrefaciendum quaedam 
extra os & fedem aptum eft: herba: autem radix 
ad haec eft vtilis. Eft & Aconitum lyco&onum 
fimilis alteri facultatis, fed peculiariter lupos in¬ 
terficit, ficut illud pardos. Idem ad Paterniacnm: 
Aconitum herbula eft , qux folia habet i fua ra¬ 
dice duo vel tria fimilis Cucumeri , & thyrfu- 
lum non altum, radicem oblongam , & ad vnum 
magis renuiorem & minutiorem: Speciem & co- 
colores ad fimilitudinem fcorpionis pufilli fine 
pediculis. .Vires autem habet quafiThapfia, Sc 
valde venenofa dicitur. 
De duobus Aconiti -generibus AuicennaGa- Auictntu 
lenum fccutus fub nomine ftrangulatoris adtb , 
id eft Lupi, & ftrangulatoris Leopardi, feorfum 
i Napello tratftauit. 
^Etius tetr. i. f. r. Aconitum pardalianches fi- Actui* t 
mile facit Seridi filueftri, eademque qute Gale¬ 
nus de fimpl.ei adferibit,habet. Tetr.vero4.fe&. 
i.cap. 59. cius rccenfet Symptomata & remedia. 
Facit, inquit contra alfumptum Aconitum ius 
Pulli gallinacei, vt & vitulinum pingue ius po¬ 
tatum & vomitu reietftum. Maxime verb pro¬ 
prie Trixago potata,& Caftorium,& Iris ac Ru¬ 
ta. Quanquam aliqui i nullo horum fc auxilium 
fenfiffe aflerant. 
DiogenerLaerr. lib. 5. de Ariftotclis vita a- Aconito, 
gens,refert eum ex Aconito haufto mortuum effe ^ r,J 
ftptuagefimo aetatis anno. In eum autem hoc 
fcripfic epigramma: 
jfuper AnflctclemJdtf* vt pietate nocentem 
Detultt Eurtmedonfacrtficus f crcris: 
yile Aconita bibens fub ter fugit: certe Aconiti 
Hoc eratiruuftum vincereJacnficurru, 
Theopompus Hift.fcribit Agatarchum tyran¬ 
num multos Aconiti veneno fuftuliffe , cona¬ 
tumque effe latere:rc verb dete&a , plerofquc 
Heracleotarum non ante domo egreffos , quam 
Rutam ediffent: Diodorus verb Siculus lib.5. de 
antiquor, geftis, refert Hecatem fmminam om¬ 
nium primam Aconitum in icoifle,quae fciliccc 
ad venena mortifera conficienda fummum ftudi- 
umopetamqueimpendiffet. Tempori 
\\cmov genere duplex effe ftatuit Gorrhaeus: 
Vnum cui folia Cucumeris fpecie,minora tamen 
& fubhirfuta: Alterius tria facit genera,&c. Cae- 
rerum , cuiufnam temperamenti fit Aconitum, 
nondum i Medicis defiuitum e fle ait: humidum 
i & frigidum ftatuens, a; non illis, f<d totiusfub- 
j ftantia: qualitatibus dei teiium. Co ,tri verb , 
Gorrhaeum carpens» calidum & hun idum,vtpotc 
fepticum, ftatuit Mercurialis, eo fundamento , 
quod Galeno & Auicenna d&antibus calida & 
humida funt Septica omnia, feupmrefacientia 
szntnz.Quod etiam Plinius dixit Aconitum effe 
omnium venenorum otiflimum, falfum effe ira 
contendit Mercmiaiis. Si veteres cognouiffent 
Venena reperi quae hodie habentur & praefer- 
tim in regionibus Indicis & Mauritanis , dixif- 
fent mulio acutiora & celeriora AConito habe- 
I ri. Planta haec neque folio quicquam nocet,fed 
tantummodo fucco radicis, vt apud Thecphra- 
fturu 
