LIBER XXXIV. 
TllHYMALVS magnvs mvlti-cav- 
lis, fme Efula maior. 
M irum quam luxuriet fcccundiorc folo ena¬ 
tus Tithymalus ille, quem vulgo Efulam 
maiorem germanicam vocant. Lignofa enim 
candidaque radix non brachii modo humani 
craflitudiuem afTequitur, lf d & fura: nonnun- 
quam fuperat, longe lateque vario implexu pro¬ 
pagata,perennat: ncc minor caulium quos emit¬ 
tit luxuriofa vbertas,minimi digiti circiter crafi 
ficie, rubefeentes Sc compluribus alis concauos: 
folia Cataputia: minoris, oblonga , multum illis 
magnitudine cedentia, Hyeme decidunt : fiojcu,- 
/#vmbellati,concaui,lutcoli, quatuor peltata fo- 
Uola furrigunt, vt &c c flaminibus totidem , re¬ 
liqua in concauicate occultantes: femen in loculis 
triquetrum, reliquis nondiffimile. 
Per Pityufam& Efulam maiorem Matthioli, 
cuius radices e Gargano pro Turpeto adferri di¬ 
cuntur , Dodonxus eam intelligit, de qua hoc 
capite agimus , quamuis icon Matthioli non rc- 
fpondeat, &:aliafit, vti diximus proprio de Pi- 
tyufa Matthioli capite. An Gcfncro Efula maior 
foliis Olea: ? 
Icon Tithymali maximi apud Tabern. quam- 
' ilis non placeat,tamen ad Efulam maiorem acce¬ 
dere videtur *, deferiptio quidem non quadrat. 
Vcrummhil mirum, ignaro Compilatori quadra¬ 
ta rotundis mifccre placuit,nec forteTithymalos 
hoc capite diflinguerc nouit. 
Efulam maiorem germanicam , vt vfu crebro 
apud Germanos Sc Belgas receptam aic , fic fane 
nulli I ithymali lpecici,quimPityufe grandi fru- 
refeenti propiorem ftatuit in Aduerl. Lobelius, 
addens nifi huc accommodetur, Diofcoridi aut 
minus notam, aut ptaetermiflam fuifle. 
Trago Tithymali alterum genus Grofz.teu[- • 
felsmilch , Efula magna fiue maior, Efula den- 
drodes feu aiboiefcens. Carfalp. Tithym- palu- 
liris , frequens in paludibus Pifanis. Schvv. 
Tithym. fruticofus paluflris, vuaffervuoljfs rnilch. 
Camer. hort.Tithym.fruticofusgermanicus , in 
lictore Rheni frequens. Cordo in Diofc.Pityufa 
maior Diofcoridis, Efula maior recenriorum. 
Lob. Ic. p.558.Efula maior germanica,vt Sc Obf. 
p.194. vbi & Turbith nigrum Sc adulcerinum j 
Gal 1 . T ttrbith noi r: H; fb. Efula maypr; Eful arnag- 
gweltalis.Pityufa grandis Thalio. C.Bauh. phyr. 
Tithym.19. Eid. pin. Pityufa flue Efula.z. feu Ti¬ 
thym. paluilr- fruticofus. H. Lugd. p.1653. Efula 
maior Dodontei Hifl. purgant. Efula maior ger- 
manica Pense, Eid. effigies vniusplan¬ 
ta. 
Rarior in Italia & Gallia Sc Anglia nifi in hor¬ 
tis colatur: in Germania veie fuperiore & infe¬ 
riore ad Rhenum:vt Sc in Silefia ad iabulofas flu¬ 
minum crepidines. 
Mefues Efulam purgatorium tuflicorum effe 
feribit, Sc maiorem vifcera interna exulcerare, 
atque eam ob caufam perni ioir.m , monente 
Dodonaeo. Impense calida cfl , acris & exulce¬ 
rans, ventriculoque moIeftifTnna. Errant vero 
non parum qui cortices harum radicum in me¬ 
dicamentorum compoficionibus Turbith loco 
fubflituere temere audent. 
‘Tityufa Matthioli. 
P Ityufe radices, quam officinae Efulam ma- ; 
iorern nominant,H cr barii c Gargano Apu- 
6 7i 
Ha: monte ad nos(inquit Matthiolus ) compor¬ 
tant , & magna impoflura pro Turpetho vendi¬ 
tant. Quod cum non ignoraffet Adluarius al¬ 
bum Turpethum Alypix effe radicem prodidit, 
nigrum vero Pityufa:. Nec hic obflat quod di¬ 
xerit Diofcorides Pityufa: radicem lub effe 
candidam .• nam is de interiore fubllantia tan¬ 
tum intellexit, non autem de exteriore corti- 
cis membranula, qua*, viridis rufefeit, ficcata ni- 
grefeit Scc. fatteram qua: planta ab ipfo tra¬ 
datur , Pityufa: liue Eluite maioris titulo (etiam 
in Epie. & hifl. germ.,) donata , nondum certo 
concludimus. Nullibi enim eam deferibit, pra:- 
terquamin Hifl. germ. vbi tamen Diofcorideam 
folummodo delineationem , ipfo quidem non 
citato, dedit: in qua radix dicitur alba,quam ipfe 
Matth. in coram, fatetur cortice effe rufefccnte 
& nigrefeente. GlolTarorum hic& Patronorum 
eius declarationem requirimus ampliorem , qui 
nihil lucis iph attulerunt. Iconem in coram, 
cum mag. fig. Sc Hili. germ. nonnihil variat qui¬ 
dem, fed ad priorem videtur fadla effigiem , Sc 
non ad plantam ipfam. In neutra porro icone 
folia aemulantur Tithym. cypariffiam ab ipfo 
Matthiolo dcpidlum,qualia lunt Pityufa: in Ita¬ 
lia paflim prouenientis, licet in omnibus maio¬ 
ris. In cius pidluris folia latiora multo fune, 
fed longiora, nec fini ile quicquam cum praedi 
Efula: foliis habentia, fed potius cum Tithymali 
nothi Verrucofi. 
Callori Sc C.B.iuh.apud Matth. cuius iconem % non * 
pinxit, Pityufa : Eid.in pin. Pityufa fiue Efula 5. 
Tichymalus foliis breuibusaculeatis. 
Lonic. f vt & Camerarius) quoque Matthioli Lontc,ntt 
imaginem habet,iam didlisaddens, qua: Diof¬ 
corides dc Pityufa fcripfit, confundens fuo mo¬ 
re omnia. Sed Sc Lacuna fuo nomine eandem 
cum Matthiolo ftirpem pingir, eademque refert, 
additque in toto regno Neapolitano haberi Pi- 
tyufam Efulas minori fimilem , fed in omnibus 
majorem : verum non indicat quam plantam 
intelligar. Hos imitatur etiam H Lugdunenfis, 
qua: & ipfi pra?ter Pityufa: Matthioli fiue Efulx 
maioris effigiem p.iCyz. exhibitam, Sc Matthioli 
inania verba nihil docec 
TITHYM ALVS SYLVATICVS 
roto anno folia retinens. 
T Ithyma- Dclirin: 
lus fyl- 
uaricus radi¬ 
ce nititur al¬ 
ba , vali¬ 
da , lignofa 
intorta, varie 
diuifa, multis 
fibris dona¬ 
ta : a qua 
exfurgunt ra¬ 
mi lignofi, 
cubitali lolh 
gitudine ma¬ 
iores , flexi¬ 
les , cortice 
exteriore in- 
figniter ru- 
bence, &hir- 
futo: interio¬ 
re virente, 
foliis fupra 
H h h 2 
