LIBER 
primatur tamen ««Tpa^vwv dicendam potius con- 
tcndic Lobclius, quod teneritudine quadam is¬ 
ta & carnofa in exortu luxuriet> ramulique ac 
folia albicent, quadam fpumosa fuligine, huc 
tenui quapia afpergine cinerea, Sc aura fpurriea, 
quam *\vnv dicit,additque nonadftringere, led 
refrigerare , legendum efle apud Diofcoridem, 
ldque nofeiturum cum , qui attentius caput de 
Portulaca a carcere ad calcem luftraturus fit: 
hanc enim illius primam&fua)rtiam efle facul- 
4. tatem. Facilem autem elie lapfum,, rerum igna¬ 
rorum amanuenfiunvypographorumque, grx- 
ce producentium-legentiumque , 5 -uktpchv t%e* 
S'u'va/mlV,pCO ^OJCTIKlIV. 
Turnero dicitur Portulaca , vt Sc Cordo in 
Diofcor. fatiua Anguill. ( in Grxcia,) 
Cordo hift. Dodon.gall. Hiftor.Lugd.&Eyft. 
Portulaca hortenfis Brunfelf delcript. Trago, 
Fuchf.& Dodonaeo, gall. Portulaca domcftica 
Matth. Lob.inObf.p.210. Icon.p.jSS.Caft.Tab. 
& Gerat do. Portulaca maior Camcr. hortenfis 
Gefn.hort. Portulaca latioribus foliis Cqfal- 
pino. 
, & ln hortis ac eorum areis fubadfcis ac ftercora- 
us. tis commode feritur Martio aut Aprili: Iunio 
vero ac deinde in Autumnum vfque viget ac vi¬ 
ret : Solum defiderat lqtum, pingue> non ari¬ 
dum. 
Vim habet, vt author eft Diofcoridcs, adftri- 
dtoriam (s-vwfiioiV : ¥ux < lntt>y refiigeratoriam, 
& LobJ Impofita cum polenta capitis doloribus, 
ac tum oculorum , tum cqteris quoque inflama 
tionibus :itcmquc ftornachi ardoribus,Sc cryfi- 
pelatis.ac veficq denique cruciatibusauxilio eft. 
Pro cibo vetb luinpta,dentium ftuporem Sc fto- 
machi acinteftinorum qftuationem.fluxionem- 
que demulcet. Erofione tentatos renes Sc vefi- 
cam adiuuar,ac veneris impetus exoluit. Simili 
eftedtu prodeft cius fuccusepotus,etiam in febri¬ 
bus efficax. Vaitc& iiu mulcumque co£ta,con 
tra tcietes lumbricos,cruentam excrcatione, ac 
dyfenteriam: itemquead hxmorrhoides,6c fan- 
guin.s eruptiones,nec non Sc adueiius lepisfo - »- 
7 toc) morfus- Sed foculorum medicamentis 
vtiliter admilcetur,ac inteftinis fluxione labora- 
tibus, erofifue vuluis infundunt. Quin & ad 
capitis dolores ab situ oborcos eum roiaceo aut 
fimplici oleo irrigatur. Erumpentes quoque, 
in capite papulas cum vino exreiit. Vulneribus 
denique,qua: ad fideiationem fpedant,cum po- 
lenra imponitur. 
iaia Ex Piinio memorabiles Poitulacq vfus perhi¬ 
bentur : Sagittarum venena & ferpentium hx- 
morrhoidum Sc prefterum reftinguic pro cibo 
fumpta,& plagis impofita extrahit.Item Hyo- 
fcyamo poto ,e pafloque expreflo fucco. Cum 
ipfa non cft.feme eius fimili effe&u prodeft. Re- 
fiftit & aquarum vitiis,capitis dolori,vlccribul- 
que in vino tufa Sc impofita. Reliqua vlcera 
cum meile commanducata fanat. Sic Sc infan¬ 
tium cerebro imponituiyvmbilicoquc prociduo. 
In epiphoris vero omnium fronti, temporibufq; 
cum polenta. Sed ipfis oculis e la£tc Sc meile. 
Eadem fi procidant,prodeft,foliis tritis cum cor- 
ticibusFabx. Puftulis cum polenta Sc fale, Sc a- 
ceto,accera. Et vlcera oris , tumoremquegin- 
giuarum commanducata cruda fedat. Item den¬ 
tium dolores. Tonfillarum vlcera fuccus deco 
&x. Mobiles dentes ftabilit commanducata. 
Cruditates fedat, vocemque firmat, Sc ficim ar¬ 
cet. Ceruicis dolores cum galla Sc Lini fe- 
Tom. 111 « 
XXXV. C 79 
mine pari menfura fedat. Mammarum vitia cui 
meile, aut cimolia creta. Salutatis Sc lujfpirio- 
fis, femine cum meile haufto. Stomachum in 
acetariisfumpra corroborar. Ardentibus febri¬ 
bus imponitur cum polenta. Et alias manducata 
refrigerat etiam inteftina. Vomitiones fiftit Dy- 
fenterix & vomicis datur ex aceto, vel bibitur 
cum Cumino. Tenefmis autem codla, Sc comi¬ 
tialibus cibo vel potu prodeft. Purgationibus 
mulierum acetabuli menfura in lapa. Podagris 
calidis cum fale illita,& facro igni. Succus eius 
potus renes iuuat, Scvcficas. Ventris animalia 
pellit. Ad vulnerum dolores ex oleo cum poleta 
imponitur. Ncruorum duritias emollit. Vene¬ 
rem inhibet,venerifque fomnia. Pistorii viri 
pater eft Hifpanix princeps, quem fcio propter 
impatibiles vux moi bos, radicem eius filo fuf- 
penfam e collo gerere praeterquam in balneis, 
&c ita liberatum incommodo omni. Quin etiam 
inueni apud autores caput indt litum deftilla- 
tionem toto anno non fentire; Oculos tamen 
hebetare putatur. 
Portulaca quidavteibo vruntur, inquit Gal. Galenus. 
i.alim.led imbecille prxftat alimentum, idque 
frigidum humidum Sc. glutinotum. Vt medica¬ 
mentum autem dentium ftupoti iricdetur,oble- 
torem fuutn morfus expertem. Et ruifus lib.fi. 
fimpl. Portulaca frigida Sc aquea temperamento 
eft,paucae cuiuldam particeps auftecitatis. Pro¬ 
inde fluxiones repellit, Si maxime bilioias& ca¬ 
lidas, cum eo quod eas muter,&alterer, magno¬ 
pere refrigerans. Et fuerit fane in refrigerandi 
quidem facultate tertii exceflus: i teirper.'.tis,in 
humetlaiido vero fecundi. Hac. ratione aeftu- 
anteS,vt fi quid aliud, adiuuat tuin ventris olcu- 
lo impofita,tuwi totis hypochondriis,maxime in 
febribus hecticis. Praeterea ftuporem dentium stupef 
fanat, nempe qui ab acidorum contadtu aipete^^,- 
exficcati fuerant,leniens atquereplens, vrpote 
quum vifeofam habeat humiditatem. Similiter 
vero & fuccus eius. Itaque non foris modo im¬ 
politus,fed epotus quoque refrigerat. Hoc fanc 
& toti herb$ comelx accidit. Quoniam autem 
I reftrinmr,vtiliter in dyfenteriis editur,& mulie¬ 
bri profluuio >& fanguinisreie&ionibus.Sedad 
hxc quidem mulco eft,quam heiba,fuccus ipfius Dyfntiri* 
efficacior.In his cur detium torporem difeutiat 
Portulaca,caufam reddit Galenus. Alexander 
tamen Aphiodifqus hoc Portulaca: munus excis 
rerum facultatibus , Sc abdicis caulis acceptum 
retulit. 
Cxterurn,Vallembertus infantibus laboran¬ 
tibus cruftis faciei particulatim interdicit Por¬ 
tulacam nutricibus, propter proprietatem oc- 
cultam,huic morbo nocuam,fi interne fumatur, 
licet externe applicata vtilis fit. 
C E P jE a. 
Cap. II. 
S pargit per terram folia fucculenta,Portulac$ 
fimilia,minora,fubrotuda,alia per caules cu- Defcripr.' 
bito proceriores,ramofos,ex oblongo per extre- 
mum rotunda : flores in caulibus i medio, fum- 
mo tenus ex vncialibus pediculis plures conge- 
fti/uis tamen petiolis minoribus nixi, parui,a- 
bicantcs vradtx obliqua, gracilis,breuis,multis 
fibris capillata. 
Matthiol.veram Sc legitimam Cepxam fibu 
Ini a 
