LIBER XXXVli 
7 'J 
Synoo. 
Nom. 
!i D g. 
I.OCUS & 
Tempus. 
Rub. ape- 
rititia 
Viofe. 
quorun- 
dam. 
Teperam. 
1 Dodon. 
«Juralignosa matrice far<ftx,fapore mixto,dulci, 
acerbo, & lubaroaro. 
Rubia Cordo & Corn. in Diofe. Anguillar. 
Dodon. lar.& Cxfalpino qui Theophiaftum fo¬ 
lio Hederae d f ripfiffeait, fe tamen talem non 
vidiffe. Robia fatiua, Brunf. Trago ('cuius plu¬ 
ra nomine priori ritillo adfcriphmus) Matth. 
[ qui fuis comm. figuram fine deferiptione appli¬ 
cat , J Fuchf. Dol. gall. Gefner. horr. Lacun. 
Turn. Lon. Fracaft. H. Lagd. p. 1519. & Ca- 
ftori. Rubia maior, Lobel. in Adti. obf.p. 46$. 
Jc. p. 768. & Cluf Hift. Rubia rin6forum>oftic. 
Rubia 1. fiue tir.&orum fatiua C. Bauh.phvc. 
Grxcis ipvS-poSavcv & tptvOtfavcv Gcuv.firber 
Rotte, aut (impliciter Rotce ; Etr.hetmifch Rptie. 
Rubia'domeftica Mntth. Belg. Grappe &c Mee : 
& puluis radicis, Aieecrappen. Gall. Garanre: 
Ital. Rubbia , vel Robbia : Hifp. 'Ruma, Rcya, 
Gratffa \ Angi. Madder : Boh. Murena. 
Scribitur Rubia non paucis Italiq.Hifpanix & 
Gallia:, nonnullisetiam Germania , prxfcrtim 
apud Silefios,& plurimis Belgi],locis, pingui fes- 
enndoque folo. Aiftare Roret femenque facit. 
Maio ac lunioradices leguntur, qua: rcliccatx 
& attrita in vfus Sc medicinas & tindloium ve- 
nennr. 
Rubi* radix, inquit Dio(corrides,cicndx vri- 
rx vi prasdira eft : qua de caufa arquaris auxilia¬ 
tur pota cum aqua tnulfa : icemque ifchiadicis 
arqueparalyticis. Crallam pono copiofamque 
vrinam pellit,ac interdum etiam languinetn : bi 
bentes tamen quotidie lanari oportet, & excre 
mentorum qua: redduntur differentiam contem¬ 
plari. Contra fetpcntium morfus caulem cum 
foliis imponere prodeft. Semen vero ex aceto 
mullo potum lienem abfumit. At fubdita ra¬ 
dix, partus menfes , fecundafque trahit. Albx 
quoque vitiligini illita ex aceto medetur. Sub¬ 
dit Plenius , Rubia tinguntur lanx, eaque pelles 
pcificiuntur.- in medicina vrinam ciet: morbum 
regium fanat ex aqua mulfa, & lichenas ex aceto 
illtta:& ifchiadicos fk paralyticos, ita vt biben¬ 
tes lauenrur quotidie. Radix femenque trahunt 
menfes, alium fiftunt, & colle&ioncs difeutiunt. 
Contra lerpentcs rami cum foliis imponuntur. 
Folia & capillum tingunt. Inucnio apud quof- 
dam morbum regium fanari hoc frutice etiamfi 
adalligatus fpe&erur rantum. Galenus 7. fimpl. 
rubram rintftorum radicem. Rubiam clTc dicit, 
eamque acerbam & amaram, proindeque prx- 
ftare orrmia ca quae ab huinfmodi faeuhatibus 
Iperari poliunt mmirum quae Diofcoridcs re- 
Cenfuit. 
Rubi* aurem radices vt potentiam ac vim 
haud obfcurcadftringentem obtinent : ita quo 
que natura ac temperamento frigida: futit ac fic- 
cae:partes interim nonnullas tenues habent,qna- 
rum potentia color earum facile permeat : adeo 
vt & vrina aflumentium ab his tingatur, inquit 
Dodonaeus. Guftatx fiquidem acerbum faporera 
leferunt» cum exigua tamen quadam dulcedine, 
primo occutrente , quam acciba & adftringens 
mox excipit qualitas. Quod non modo a nobis, 
fed &ab Auicenna obferuarum. qui cap.<j8. Ru- 
bix radicem pontici effc faporis feriptum reli¬ 
quit. Commendatur vero paflim Rubix radi¬ 
cum decodum, ruptis, exfis, vulneratis, ex alto 
praecipitatis: fluores reprimere; inflammationes 
mitieare : offenfas qnaflatafque paites ad fanita- 
tem perducere creditur. Mifcentur his decau- 
fis potionibus, quas vulueratias recentiores ap¬ 
pellant. In quibus tantam earum vim ac effi¬ 
caciam, Ma:thioJus quoque elfe refert, vt etiam 
thoracis & inrcftinorum leihaiia vulnera hiscu- 
rari pode fpererur : Accedit huic fehtentix Ib. 
Spiringus,qui in rhap!odiis fuis annotatum rth- 
quir,Rubix decccftoYn cum Triphera magna ex¬ 
hibitum valere aduerfus fluxum menftiuorum; 
hxmonhoidum, & dyfemeriam : idque cuidcn- 
tibus experimentis compertum , quod Rubiam 
adftrirgentis c(Te faeuhatis confirmat. Idem 
(enriunt cum Dodonxo Eraflus & alij. Vnde corifrds 
conflat : extergendi aut aperiendi pocentiam Ru- Diofcor. 
bix nullam vehementem cfle , & Diofcoridem Plinium 
huiufmodi vim ei remccc tribuifle : ac poft eum G * len ”j” 
Plinium, Galenum, & pofteriotes reliquos , in & 
verba eius iuraros. manifcftr hallucina- Rallop. 
ri deprehenditur Fj j^iius , qui Rubiam in po- halluci 
tionibus vulnerariis ceu peflimum medicamen- ^atur. 
tum damnauic, eo qubd ora venarum in tantum 
aperire c.ediderit, vt etiam cruentum lotium 
ducere, literis confirmant. EtTimoth. Rclliu. Tim. Ro- 
qui in fnpprelf. menfium huius pulucrcm cum ft m - 
laccharo exhibet, H"*' 
Cxtcrum inficiendis lanis apiiflima Rubia. 
Expetuntur folia Senenfibtis rhulicribus ad ftan- 
nea va(a detergenda ; fiquidem miium diftu 
quim pulchcmmc nicefcant, qux Rubiam fue¬ 
rint experta. 
Rubia f.lueflris MonfpeJJuUna maior. 
M Onfpelij paftlin pronenit : Vei.j 2 .rn pro- 
fert parues, luteos : fruflum fert vEflate & 
Autumno, qui per Hiemem durat .• fed necipfa 
herba inarefeit : inter fepes minor cft , & afpe- 
rior fatiua. 
Lob. obf. p. 4^5. Rubix maximx varietas, C. s y notl ' 
Bauli, pin. Rubia i.liue filueftris afpera, qux fil¬ 
ueftris Diofcoridi : Trago, Rubia erratica & fil¬ 
ueftris : Cordo obf. fylua, Rubia filu. vera. Cxf. 
Rubia fila, in Etruria. 
ALYSSON PLINII FOLIIS 
Erithrodani. 
Cap. III. 
D Iftat inquit Plinius lib. 14. capi u, ab Ery- 
throdano,qui Alyffon vocatur foliis tantum 
ramis minoribus: nomen acccpic, quod £ ca¬ 
ne commorfos rabiem le: tirc non patitur, potus 
ex aceto, adalligatufque. Mirum eft quod addi¬ 
tur, infaniam [Cornar. fingultum legendum pu¬ 
tat ] fanari, eo frutice confpeflo. Sed adhuc alia 
leftio hxc eft : Mirum cft, &c. faniem ficcati. 
Plurarchus tamen $. fympof. feribit AJylTon , fi 
manu reneatu[,vel omninoafpjciatur, fingulru 
liberare quo loco pro Kvy/J-Q quidam legendum 
putant Rvtrtni c. 
Alyflbn autem hoc Plinij Diofcoridcs hiftorix 
nihil conuenic. Sed nec cum Alyllo Galeni,folio 
PrafTi, flore cianeo , i. de antid. quicquam com- 
mune habet, vt ij prorfus reiicienai non fint,qui 
Alyflbn Plinij , herbariorum Afperulam cum 
Gefnero e(Te putant, authore Dalechampio. 
Eft etiam apud Paufaniam in Arcadicis Alyf¬ 
fon fons, oppido Cinxthaenfium vicinus, cuius 
aqua potu (anat a canc rabido commorfos. 
jilyfftn 
tur di' 
Hum. 
Plinii di- 
uerfa Uft. 
AlyfTm: 
Plutar- 
ehi. 
Alyfft* 
Plin. di* 
Htrfum a 
Diofe. & 
Gal. 
Alyffon. 
foris. 
RVBIA ANGVLOSA ASPERA 
Sc parua Gcneueillis. 
Cap. IV. 
Mi 
Inus rubet huicr^di.v*, qurim fatiux maio- D c f cr j. 
ii, minufquc faliilam tingit mafticiita, fa- ptio. 
