I.ocus cu 
tempore. 
Def«:i- 
ptio. 
De fer i- 
peio. 
Plinius. 
h>T)ry»pt. 
hifttria i 
Diofc.va¬ 
ri At tlin. 
740 HISTORIA 
Hanc repetimus in Vogefi montis parce Ba- 
Ion quem ex fodinis Argenti di&is Gerardme- 
gni confcendimus menfe Augufto. 
FILIX RHATICA TENVISSIME 
dentata. 
A D Filicem 
tenuifoliaro 
profunde difle- 
6 lam accedit, 
verum criftae, 
quarum alter¬ 
natus orrus, in 
lingulares de¬ 
ntio ctiftulas 
diuiduntur, vn 
ciales, pauliore 
altiores,feii lon¬ 
giores , tenues 
admodum, ere- 
broque & pro¬ 
funde difle&as, 
longe inter fe 
difliras , auerfa 
parte pun&atas 
ve alia: Filices. 
Similis eft A- 
diaDtho folio 
Filicis, fcd dif¬ 
fert non folum in eo quod maior eft Adiantho, 
fed praeterea quod pediculi Adiantho ad radi 
cem rubent , quodque Icgmerita funt quoque 
diuerfa. 
Reperi in Rhxna primo, dein etiam in monte 
Rofz.bcrg prope Mof^munslcr. 
DRYOP TERIS. 
D Ryopreridem fpuoirltpk: Orib. CpuoTrltp/c : in 
mufeofis veterum Quercuum fpvvv : Ro¬ 
borum vertit Sarac. (partibus,Filici firoilem naf- 
ci,ar mulib minore (tenuiore Sarae. ) foliorum 
incifura, authorirate Diofcoridis comprobatur. 
radicibus inter fe implicitis,hlrfuris Sxtraag 
denfis Sc crebris,pro hirfutis legit Dalech [ guftu 
in.dulcedine acerbis, Hxc vna cum radicibus 
(itria illinatur>pilos abolet. Primum autem po- 
fteaquam cutem enudauerit , Priorem deradere, 
& rurfus recentem imponere oportet : & hxc 
Cornarii eft letftio,quam ali i, Plinium potius fc- 
cuti,quam verba & fenfum Diofcoridis, male cu 
Ruellio,fic conuerterunt.Pfilothrum eft cum ra¬ 
dicibus trita: illinitur enim primum vfquedum 
fudorem euocet,mox fudor abluitur, 6 c recens 
imponitur. 
Plinij autem 1.17.0.9.verba funt ha:c:Dryopre- 
ris Filici fimilis,in arboribus nafeitur,tenui folio¬ 
rum fubdulciurn incifura, radice hirfuta: vis ei 
cauftica eft,ideo Pfilochrum eft radix tufa.Illini¬ 
tur enim vfque dum fudores euocet: iterumque 
& remb,vt ne fudor abluatur. 
Primum itaque foliis dulcedinem quandam 
Plinius tribuit; Diofcorides vero non folia, fed 
radices io dulcedinem vergere feribit : deinde 
id eft.denfas 8 c crebras, Plinius hir- 
futas dixit : prxtcrea radicem tufam Pfilorhrum 
efte, Diofcorides veto herbam ipfara cum radice 
tufam. A Ih t: adhibendi Pfilothci modum vide¬ 
tur no i ex\£t* exprelGlT-’, vertit enim hpjuLfav, 
fudorem eUDCare.cum feribit illinendam eTe ra- 
dicc,v f q le dum fudores euocet,dcc. cum 'muAfat 
PLANTARVM. 
fit humedtare & mollire, vt Diof. intelligat cor* 
porisp 3 ttem depilandam aqua: tepida: fotu prius 
humedtandam efte, qued eft iHpiti-fav deinde pi¬ 
lum deradendum,fi "i^n-jxv legas, vel aucllenduj 
fi Xtoj-ttoV, quod huic loco optime conaenit,quo¬ 
niam ctficacior eft vis pfilothti profundius fu- 
beuntis auolfo pilo, vrpotc via magis patefada, 
& poftremo recentem Dryopteridem,non radice 
folum, fed cum ea herba ipfam caraplafmaris auc 
emplaftri modo imponendam. Sic igi r ur Diofc. 
locum conucitcndum ducit H. Lugd.Diyopteiis 
cum radicibus trita & impofita pilos abolet. O- 
potter autem cum pars pilofa aqua hume&ata 
fuerit,primum eam deradere,vel pilum auellere, 
deinde recentem Dryoptaridem cataplafmaris 
modo imponere. Quibus verbis Diofc. id quod 
plerumque facit,non lolum Dryopteridis depila- 
torjam vim, led vtendi quoque modum declara¬ 
re voluir-Siue enim Pfilothrum,i.e.medicamentu 
quod pilos det:ahit,caufttca feptica vi id effi¬ 
ciat, quod prius eft pfilothri genus: fiue infigni- 
ter & extreme frigida.aut it totius fubftatia: pro¬ 
prietate, quoJalceru genus eft,capillum renafei 
prohibes: primum oportet vt cutis tepentis aqu$ 
fotu rarefcac,& ichxetur,deinde pili aiiellantur 
vel deradantur nouacula, auc feptico caufticove 
aliquo detrahantur:( qnod hodie Tureae illitu fui 
Rhufma faciunt,) tum altctu pfilotiu parti im¬ 
ponatur, tie pili renafeatur, que ordine hic docet 
Diof Vale enim prius 'iK}xoi(cHv .deinde pilos 
poftremo vtapdv fpvoTfltetfai&iTrbcLasiv. Galem 
Galenus itidem feribit Diyopreridem guftu mixti. 
mixtam qualitatem prx fe ferre,dulcem, actem, <ju*ntit+{> 
amaram, in radice vero etiam acerbam : faculta- tise *‘ 
tem habere fepcicam , proinde etiam pilis gla¬ 
bram cutem efficere. 
Cxtetum, Dryopteridis appellatio pluribus ^q uiuo * ■ 
adferibitur plantis. Et nimium quidem temere ca * 
Copilator Hift. Lugd. afferit Dalechapii Dryop- 
tetidem clfe veram Diofc. Pari lapfu Matth. pro 
Dryopteride Filicem vulgo marem didla pinxit. 
Filicem prxteica minorem non ramofam plures 
Dryopterida vocanr. Sed & Filix ramola minor a 
nonnullis Dryopieris putatur, quorum oninio 
non placet. Adianihu album folio Filicis Dryop- 
teridisalbx cognomentum etiam aflumpfit : Et 
Dryopteridis nigra: Dodon. Adianthum nigrum 
officinarum. 
FILIX MINOR NON RAMOSA. 
R Epit radici- Dcfcri- 
bus tenui- pd°* 
bus, higris, ca- 
pillatis;/<j/<4 do¬ 
drantalia & cu- 
quorum criftx 
ex aduerfo naf- 
cuntur , trium 
circitet vncia- 
rum longitudi¬ 
ne, diuifura cre¬ 
bra, non peni¬ 
tus coftam at¬ 
tingente , Teg¬ 
mentis Angula¬ 
ribus squabili 
ambitu circum- 
fcriptistdiuifurae 
funx fimiles Fi¬ 
lici 
bito longiora » 
non ramofa. 
