Appella¬ 
tiones no 
thtjDiefc 
Dcfcri. 
ptio. 
iTiics» 
i Unius. 
ocus. 
Uria 
tui* 
beo/hr. 
LIBER 
ASP-LENVM EX VETTER 1 BVS , ET 
in genere. 
Cap. V. 
A Splenon,quod aliqui ScoIopendrium,SpIe- 
; AJk nion ali j Hcmiouion, alij Pteryga,alij Ptc- 
, rim,quidam Lonchitim,nonnulli Aiutium.Apu- 
leius Teucrium, aliqui Phrygiam, alij Phryginn, 
alij Philcrodocem, Propheta:, MuAclaeaui Felis 
fanguincro, vocant, folia habet fcolopcndra: ani¬ 
mali ilmilia, plura ab vna radite prodeuntia[iic 
Corn.cx vet.qua: dclei mpn^ofMv a,id elt iti ambi¬ 
tum fparfa. Sic euim Sarac. teddir. j Nalcicurin 
petris, parietibufque coafc&is c calculis, fiiici- 
bulque, iilque opacis £fic enim legere malumus 
cum Sarac. quam cum Gornaiio fvtrui ivrol^oie 
na} wtTftt/cj^Nara vel inter laxa,vel in pat ictibus 
hamidioiibus , qui e calculis filicibutque coa¬ 
gmentati finr, fete Afplenon inuenicur. lea veib 
parietes id genus diftiuguere voluit authot, ab 
ijs quic lolida Itiuftura , nempe vel c quadrato 
lapide , vel c lateribus probe jun&is eriguntur.] 
Nec v ero caulem* nec forem» nec femen [ axap ira. 
aWOihver.delct.JFo/w autem Polypodi)[Filicu- 
lie, Sarac. jmodo tnciluris diuiduntur,fubret fla- 
uelcencia, hirluraque, luperne vero viridia. Vim 
habent liquandi^ablumendi, Sarac.](plcuein,fo- 
lia in aceto feruefa&a , & ad quadraginta dies 
pota. Sed oportet etiam folijs cum vino tinis 
lienem integere [ illini, Sarac.JSiranguria: quo¬ 
que , fingultui , & regio motbo auxiliantur, 
calculolquc vcficae commmuunc.Caeteium lpem 
partus feu conceptionem impedire , tum per (c, 
tum etiam cum muli liene amuleti inftar. Veium 
aiunt noftu , luna filente, ipfam effodere opor¬ 
tere,vt hoc piafltec. H alienus Dio/condes. 
Afplenum (ait Phn.hb.17.cap. $.) fune qui Lle- 
mioniUm vocant,folijs trientalibus multis,radi¬ 
ce limola.cauernosa, licui Filicis candida, hirlu- 
fa,nec caulcm,uec florem,nec femen habet. Na • 
fcuur in petris , paitetibuique opacis, humidis, 
laudat illima in Creta^ Hujus foliorum in aceto 
dccodto, per dies quadraginta poto, lienem ab 
fumi aiunt, Et illinuntur,£ita emendatius c-x ve- 
retibus in vulgatis legitur. Er, illinuntur autem, 
eadem ledaute firgultus. Hiftoria Lugdanen 
fis. ] Non danda fceminis, quoniam fteiiiitacera 
facir. 
Folium hetba: multe vocata(H/x/oVtf,)ftcrilitatc 
mulierib. facere voluru,& aliquid vngulac ac fc- 
minis[aliqui codices no a-TTtpp/.u.TOi , led ^tppiaTOc» 
pellis, vocem prasferurjmuh animalis railcendu 
praecipiunt : couftat hac folio lingua: ceruina: 
[o/ao/ov THC Hj u.;oru < $v\hov rKohtnrtyfylto , fic vulgati 
codices habctjled legedum ex Diolcoride rn <r«o 
?^ 07 itvS'pfj appellata: , radice numerosaSc tenui: 
montanas planities & faxofas amat: mulas hac 
herba plurimum dele&ari affirmant. Vius ejus 
vel ad lienes,quemadmodum Volucri,fiue vt H. 
Lugd.Clymeni.Er his verbis videtur Theophta- 
ftus lib.9. cap.19. Hemionij folium Scolopedrio 
fimile facerc:Diolcoridcsautein Afpleno & Hc- 
niionion & Scolopedrium idem vocati ait.Et li¬ 
cet Theophraftus, lipumov & o-Ko^oTrtvSpiov prima 
fronte aduerla fecille cuipiam videatur; rame eo 
loco [ opioiov '5ipoxxo»’9-}<oAcw«vJ'pi<tf] lege ; um 
fortalfe fuert',vi apud DioIccrid.rxoAoTTsvJp^vei 
etiam iniohmtvS'pu Nam & id antmaiculi genus 
vtroque modo apud Grarcos cffcitur. Ctererum, 
Vt medicamentum ad conceptionem impedien- 
Tom. 111 . 
XXXVII. 7^9 
| dam , Diofcoridesadalligatum tum per fe, cum 
cum muli fplene , Afplenum commendari feri- 
bic, qui vfus in Theophtafto efl: ambiguus : nec 
enim indicat an adalligari , an potari velit, cum 
v ngula.aur femine muli.Sed h$c commode igno¬ 
rari poffunr. Et quod ejus rei gratia tradit Diof- 
corides lilente Luna effodere oportere , Serapio 
aliter expreffit, nempe odo; tere ipfum fufpendi 
die ali quo in cujus uodie Luna non apparueeit. 
Afplenum a Scolopcmltio videtut quoque Affln . 
d.ltinxiUe Galenus lib y.fimpl cap.u.dum reme- Galene, 
dia majoribus lienis obltiudionibus dicata re- 
cenfens, vtrumque feorfim enumerat,Scolopen- 
driutn Ic. & cam qux lienem nomine repizfen- 
tat>Afplenon appellatam. Verum eo loco alteru¬ 
trum redundare facile crediderimusjpmer Gale¬ 
ni fentsntiam inibi accrtutjje Scolopendrtum ccnfet 
etiam Aiauhiolus aut dum Plinium lapftte arguit» 
quafi tpfi inter Hemionium cr Jjplemum nulla in¬ 
tercederet differentia » confundit inter fe Hemionij 
er Hemionnis vocabula eju/t exprefe ‘I)toficndes 
ab inutcem dtfiunxiv.nec enim tpfe nec Plinius vo¬ 
luit aut fcripfit Hernionitidem, Hemionium nomi~ 
nan, jquomam idem ipfe.locis alijs,& maxime 
libro nono,dccompend.med.fec. [ixc.UpiiovntPof» 
atnrXnv « , xa; tntoXoTrtvfylv nomina , huscvnici- 
demque planta: manifeflo ttibuit, tefte Sarace¬ 
no. Galenus breuibus his verbis Afph ni vires 
perftrinxit; tenuium quidem eft partium , non 
tamen calida efl herba, h3C itaque ratione & la¬ 
pides frangit,& lienes liquat. 
ASPLENVM SIVE CETERACH. 
G Apillarib. Dcfcriftj 
filamentis 
nigricantibus 
petenuib. con¬ 
texta ell radix , 
vnica, inquir. 
Tragus, ex qua 
quadraginta, 
nonnunquam, 
interdum & 
pauciora, haud 
temere fupri 
digitum longa» 
vel, vt air, bre¬ 
uibus pedicu¬ 
lis appcnfa ex- 
farguor folia» 
falcatis vtrin- 
queincifuris, 
Polypodij, fed 
longe breuio- 
N ribus, licet ali¬ 
quanto latioribus interdum, diuifa, pinguiufcu-' 
la, fuperne viridantia, inferne lanuginofa, ruffa 
farina afpetfa. Ea, inquit Dod. cu.n inarefcunc 
complicantur & in teretem figuram contradb, 
fo;i que hirfuta , Scclopendra: fimilia apparent.* 
Cordus a:t, folia interiori lua parte viridia, ex¬ 
teriori veto & a Icr go » flauo , hirfutoqtie 8c 
fquammofo puluere , coque non pun&atitn 
diuifo,fed continuo obdudla : faporern folia ad*? 
ftringentem & aliquantulum tenuem habent,. 
Caifalp. Folia raris vciinquediuifuris non con-. 
jugatim, fed alternatira digeflis : color fuporn& 
virens , inferne rubigo qeatdatn ineft furfurofa^ 
initio argcncea,poftea flauefccns. 
