t 
I'; 
*■ $' v i 
A •*'. * 
* r *• 
i;> 4 , j* 
'i* 
Nomina 
lio gnarum 
Synonyma. 
Locas. 
r ires & 
fas. 
77 « HISTORIA PL 
folio ad effigiem Vlmi.pediculo longo: [Qui 
fequuntur [Tribulum rerteftrem fpeflant] de 
hoc plura de viribus Tribuli terreftris, in Hile, 
noftr.gener. ‘ ... 
Non defunr, qui populares fk co&iuas Punio 
vocatas Caftaneas ,e(le cenfeant tuberofos frn- 
ftus.in ftagnantibus aquis enafeentes,quibus 
recte non adftipulatur Ruellius. 
Tribulum aquaticum finedeferiptione pingit 
Matthiolus,vocans gtice TelCcJ.. Wp.r: It. JTI- 
bob Mimico : Arab. limpliciter Tnbolum HMi, 
fcu Ha/ot-Hilp. abroyo!,Sc Abtolhos.GMi venum' 
Madis,Sc clujhgns d‘uu,cctle BellonioObf.lib. 
i.cap.18. Dod. tamen Mactes gattiee nuncupat: 
Lob. Sfclurboi^ , Sali^oi^ «£ Ttitfflci tuu : Germ. 
UMilmiHP/Aquatici nuceniclMbcnillitOCCr 
tltlfh Lacuftrem nucem OMcfjdmifi Gallicum 
autem vulgusSai^es.Coriwr/l.M.TniJi.n.Trapai.Ca- 
jlaotam aquanltm & Caftaneam Ferrarienfem ap¬ 
pellare author eftlib. i-cap. r t.& topiljn Uf.iBra- 
banii,ro<ltmiOtCll: & il fimilitudme aculeorum 
ferreorumQKmrfnfffS. .' T 
Aquaticus fiue aquatilis jfeulacunns Tribu¬ 
lus, officinis marinus dicitur. Fril&usfeu nuces 
eius aculeati fuqt.tribus robuftis aculeis.vbi in¬ 
durati funt.quo tempore etiam nucleus durus 
euadit.vtvix mandi poffit , qui tamen r ' cens 
valde molliseft,&admodumaquofus. Abhuius 
nucis fimilitudme didi fnnt tribuli, murices la- 
tinc appellati.machinx ferte*,aculeati, in qua¬ 
cunque partem incubuerint- qux fub terram de¬ 
fodiebantur,Curtio lib.a. Nunc etiam fpargnn- 
tur,maxime in fuga.vthoftiuminfeqtienuum 
impetum morentur. , 
Tribulus aquaticus, Trago , Matth. Dodon. 
Annuill. Lac. Cordo in Diofcot. Gein. hort. 
Lon. Lob. Cari" Caft. & H.Lugd. ac C. Bauln- 
no : Tribulus lacuftris, Cordo hift. Tribulus a- 
quatietis maior, Cluf. 
Naleitor variis in lociJ , ac fere ftagnanti- 
bus fluuiorum partibus , lutofis lacubus.&vrbm 
faffis.quibus limofus fu fundus : inter Montbel- 
eardumSc Baftleam obferuauimus , vbi Horet 
menfc Imiio Matthiolus in plenfque Italis Hu- 
minibus & lacubus prouenire ait, ptsfcrtimin 
avro Mantuano & Fertatienfi: neque folumin 
dulcibus aquis gigni, fed etiam in roan. Tto- 
phulhu autem non dixit in fluminibus nafei, led 
fluminum paluftribus. Si in mar. prouenire ob- 
femauit.curlocum non annotauit? 
Diofcoridcs adilringentis refrigerantifque 
elle naturi ,vt Tribulum terrefttem, aquaticum 
ftatuit, ideoque ad omnes, ad quas tetreftrem 
commendauit, triftes fenfationes adhibendum 
cenfuit. Idem 5 c Plinius fecit. Additur tamen ab 
his Thraces, ad Sttymona habitantes foliis Tn 
buli equos faginare: ipfosverb nucleo viuere, 
panem facientes pr^dulcem,qui & ventrem con¬ 
trahat. Radicem cade pureque ledtam, fttumas 
difeutete. Semen adalligatum,varicum dolores 
fedarettritum vetb,& in aquam fparfum,pulices 
necare. Plutalege ante in hift.n.gen. vbi deTri- 
bulotcrrcftti Refrigerantis autemTnbulu lituro 
efle naturx : exque humida & frigida elientia 
componi,inque eaaqueam magis elfc , quAm in 
terreftri,in qua terreum frigidum potentius, ex 
autoritace Galeni aitDodonxus.In vnguento A- 
grippx [inquitSaguyer.inpharm-Fern.] omiiu 
Tribulos Nic.Alexandrinus.Tribuliautemma- 
rini qui Veneriis veneunt in foro,aqueum quid 
polii dent cum calore & acrimonia,propter qua¬ 
litatem aquae maris : qus ad fotus adhibita cale- 
ANTARVM 
fadta elicit & dilcutic. Aquaticum vidiTzpe in 
Burgundia extradum ex ftagnis, cuius frudum 
in aqua codum comedebant vulgares quafi ca¬ 
ftaneas : alij fub cineribus calidis decoquebant. 
Habet autem Nic. Prxpofitus aquaticos Tribu¬ 
los non marinos, vt Fernelius. Sed hic melius 
quAm ille. Siquidem huius vnguenti munus eft 
emollire,atrenuare,&c. ventrem etiam illitufub- 
ducere, ad quam remmarini Tribuliaquaticis 
funt efticaciores: qui fi non ftntin promptu, la- 
uandi & macerandi erunt fluuiatiles aqua falfa. 
Obferuatione dignum eft quod feribit Plautius 
ex Fernelio St Cordo, Tribulos recentes elTe de¬ 
bere, &c paru coquendos, ne vis codione perda¬ 
tur.Fiut tandem exTribulis verticilli precatorij. 
Plinii 
POTAMOGETON. Cap. VI. 
P Ocamogcton Diofcoridi folium habetBetai 
ii mile denfum[JWv,& non vt falso Cxfalp. 
legit, Plinium fecutus,hirfutum] & parum extra 
aquam eminens. Porro refrigerat & adftrin- 
git,proindeque conuenit pruriginibus ac depaf- 
centibus vetuftifque vlceribus. Nomen aurem 
ex eo inditum eft, quod in paludibus & xquofis 
locis nafcatur. Dicirur tamen aliis inter ipuria 
Scachyites,quali fpicata, nifi malis Stagmtem le¬ 
gere,corrupto aftagno vocabulo. Latinis Fonta- 
fis, fcuFontinaIis,i£gyptiis Etcnchis. 
Medetur Potamogeton ex vino dyfenrcricis 
& cccliacis,limilis Betqfoliis,minoribus tantum 
hirlutioribufquc, paulatim fupereminens extra 
aquam,peculiariter refrigeiat,fpilTat.Vfus m fo¬ 
liis, cruribus vitiolis vtilia ,& contra vlcerum 
nomas cum meile vel aceto. Catior hancaliter no- 
uerat,tenui folio(Myriophyllon aquaticum Do- 
don.putat Dalech.)vc!ut equinis fetis,thyrfolo- 
P o & lxui,in aquofis nafcentem. Radice fanabat 
iirumas & duritias. Potamogetonaduerfatur Sc 
crocodilis,itaquefecum habent eam,qui venan¬ 
tur illos. Ita Phnmlib.i 6 .cap.S. 
Potamogeiton Galeno S. ftmpl. adftnngit oC 
refrigerat limi liter Polygono: fed cftentia eius 
craffior,quam Polygoni eft. 
Potamogeton ofhcinis ignota eft.Nomen au¬ 
tem eius apud Diolc. Limonio tribuitur. Et rur- 
fus apud eundem cap. de Trifolio nomen Poca- 
mogetonis inuenitur. Herbarum tamen periti 
eam cenfentefte,qua Germani vo¬ 
cant & 0CfhalDcn / qubd lacus occupet, cuius 
plures funtfpeciesjde quibus pofthac dicemus. 
Potamogeton rotundiori f^ 10 * . DeC 
J^Otamogei- 
r tonis folia 
plataginea, pal¬ 
lido virore iplc- 
dencia , ner- 
uis fecundum 
longitudinem 
decurrentibus 
ftriata,haud ali¬ 
ter ac Nymphee 
aquis innatant, 
pe diculU longis 
appenfa > ex ra¬ 
mis fungofis, 
teretibus : ad 
exortum pedi¬ 
culi folij, quod 
plxrumque lin¬ 
gulare eft, mem¬ 
brana digitum 
longa apponi¬ 
te. 
