TOMI III-’ APPENDIX 
Sunt yero qui odorata vmbilico prius admouetj 
dciftdc folium fuperimponunt. Maxime autem 
conferuntaut Tacamahaca, atltOleude Liquid 
ambar, aut Ballamum s aut Caranna,aut ex his o- 
mnibus emplaftrum conflans, & in vmbilico 
affiduc geftatum, Articulorum doloribus (modo 
humores frigidi fint, vel faltem nonnimidm ca¬ 
lidi) eflKcacimme folia calida adhibetur, aut eoru 
fucco calente pannus lineus intindlus: etenim 
humores refoluunt & digerunt ,ideoque etiam 
«umoribus cedematofis, foliorum fucco calido 
p'ius clocis, vtiliffime imponuntur. Termones 
fanare, fi ter aut quater huius planta: foliisfri- 
ccntur,deinde pedes & manus aquacalidacum 
falc abluantur experientiadocuit. Venenis & to¬ 
xice perniciofiflimo , quo Cannibales luas fagit- 
tas illinunt,teli Here paucis ab hinc annis exper¬ 
ti lunt nonnullunam ante fublimatnm vuinerib. 
infpergere lolebat. Eodem modo venenatis pe- 
ftifenlque carbunculis impolita cruftas inducunt, 
deinde curationem adferunt: & ad ittus morfiif- 
que virulentorum animalium prxlens funt re¬ 
medium. Recentibus 'vulneribus impolita, illico 
fanguinem fillunt, eaque glutinant: fi maiulcula 
fine, vino prius eluentur, & labiis vulnerum co- 
iunftis, luccus foliorum in(pergetur,&iplafolia 
trica fupra‘vulnusalligabutur: poftridie,rcliquif- 
que fubfequentibus diebus idem ordo feruabi- 
tur,vi6tu(que ratio nfcceftaria. Vetera vlcera,ga- 
grxnafquefuccus inftillatus,& folia trita impoli¬ 
ta detergent,curant,& ad cicatricem perducunt, 
purgato videlicet pruls corpore ex Medici conli- 
iio 6c miflione etiam /anguinis, li necelTaria lit, 
fida : deinde obleruatd , qua: conugnit, vidlus 
rationc.Porro ncnmodo in hominibus eiufmo- 
di vlccra curare, led etiam in animalibus ipfa ex- 
perietia docuit: nam per vniuerfam Indiam fre¬ 
quentia vlcera vaccas, boues & aha animalia in- 
feftant,quae facile ob regionis hutniditatem ex¬ 
tremam putrelcunt,& vermibus fcatent: quibus 
folebanc infpergere lublimatum, melioribus re¬ 
mediis deflituti: fedciimmagno ifthrc veneat, 
plerumque quod vlceribus inlpergebatur, plu¬ 
ris conflabat, qu^m animal curandum arltimari 
potuillet.ItaqueTabacifacultatesin hominibus 
experti,illius etiam vlum ad putrida,fcetida, ver- 
mibufquelcatenria animalium vlcera tranftulc- 
runt, atque adeo compererunr, fuccum eius in- 
flillatumnon mod b vermes necare,;led etiam vl¬ 
cera mundare,deinde ad cicatricem perducere: 
prodcll etiam iumentotu exulcerationib., ideo- 
que Indi Tabaci puluerem femper circumfcrut. 
Quendam noui narium -vicere laborante c quo 
fanies minabat,non fine cotagiifulpicionermeo 
conlilio inflillauit foliorum Tabaci luccum,^ fe¬ 
cunda inftillatione multi vermes exciderut,dem- 
de pauciores,& poft aliquot dies lanatum efl vi¬ 
cus : led que crola erant,non rellituta.Illius etia 
foliis impetigines , & capitis fcabies vtiliter confri¬ 
cantur. Hxc eft celebrata illa Indicis Sacerdotib. 
planta,qua vti folebantad refponfa danda. Ete¬ 
nim apud Indos moris erat. Sacerdotes dc bello¬ 
rum euentu, aliifque magni momenti negotiis 
conlulete.Confultis,Sacerdos illius planta:folia 
(iccavrebat,& eorum fumum tubulo feu cannu¬ 
la quadam in os excipiebat, deinde quali in ex- 
ftafin quandam raptus, cadebat,omni motu pri- 
uatusjlicque permanebat aliquandiu. Dilcufsa 
eius fumi facultate,ad fe redibat,referebatque le 
negotium cum dxmone contulifle, & relponla, 
dabat ambigua,vt,vtcunque euentusfuccederct 
Jom. III. 
i Ilis facile perfuaderet i ficfeprkdixille: coque 
modo barbaTos illoshomines mifere decipiebat. 
Ceterum, vulgusetiam Indorum cumfumum 
per os &c nares recipit animi gratia , cum infom- 
nia videre interdum,& extra fe quali rapi cupit, 
tum etiam de luorum negotiorum euentu ; ex in- 
lomniis, qui apparuerint,pronuciaturum.Nam 
vtimpoflor eft diabolus, herbanimque faculta¬ 
tes nouit,illos huius vires edocuit,quo apparen¬ 
tibus eiulmodi infomnijs,mileris hominibus im¬ 
ponat. Sed & oneribus ferendis , autaliis la¬ 
boribus defatigati. Tabaci fumum hauriunt, 
& illic6, quali mente alienati,corruunt: excitati 
vero,fe refocillatos eo sono,& vires recuperatas 
lentiunt. Vfus elt etiam Tabaci apudlndos ,fa¬ 
mis Jit ifque fedandx gratia,hoc modo.Conchylia 
quxdam cochlearum fluuiatilium vrunt,deinde 
atterunt calcis modo , huius & foliorum Tabaci 
iquas partes fumunt,inanduntque,donec ex v- 
trifquc malli qusdam fiat, quam in pilulas Pilo 
maiores formant, atque in vmbra luxatas in vlu 
reponunt.Fadluri iter per delerta,vbi neque ci¬ 
bum neque potum,inuentui os le putant,barurr! 
pilularum fecum delatarum vnam interlabrum 
inferius 6 c dentes reponetcs.eius liquorem alfi» 
duc lorbent, qtia abfumpta aliam repor.ur.t,at¬ 
que item aliam ,donec peregrinatione triduana 
interdum,autquatridiianam abloluant: iilaque 
ratione, toto illo tempore neque fame fibi mo- 
lellam elle, neque litim alferunt:cuius caufam 
elfe puto.qubd forbetes affidue pilulas illas,et:a 
humores pituitolos,e cerebro eliciuc qui degiu- 
titi, Sc in verriculum demifli,naturalem eius ca¬ 
lorem humedlantjled ab eo tandem abfumutur, 
aliorum ciborum defedlu.-vtin multis animali¬ 
bus obferuare licet, qux tota hyeme in luis lati¬ 
bulis fe continent fine alicuius alimenti copia, 
quia color naturalis occupatus elt in pinguedine 
ablumenda,quam illatis tempore collegerunt. 
Et hxc fune qua: de celeberrima hac planta Ta¬ 
baco eiulque facultatib.narrat Monardes firnpl. 
hill.cap.i4.Mirum elfe addens eft qu^minfignes 
& varia: Tabaci facultates lingulis adhuc diebus 
deteguntur. Ceterum cum calidam &ficcam fe¬ 
cundo gradu concludat,de ficca, no de calida in- 
telligcdu ait Camer. Sut qui folia fingulis dieb. 
mane iiciunis mandi rabent, vt podagra libe- 
rentur,quia multam pituita in os attrahat,eamq. 
in partes inferiores defluere prohibeat. Herba 
(vt refert Io.MariaBonardus)pedibus adalligata 
facit torpclcere lerpentes. Qu dam referebant 
fe expertos,aduecfu* herpetes quos Galli dartres 
vocant, & aduerfus achores. Vtuntur etiam hu¬ 
ius foliis apud Belgas plerique aduerlus 
fcabiem,cutilque fceditates,&: ad vulnerum cu¬ 
rationes. Calidis veto & robuflis corporibus 
tantfimodb adhibenda , funt qui fentiant. De¬ 
bilibus fiquidem ae lenibus non fore tutum ho ¬ 
rum vfum. Atque hanc, vt videtur, ob caulam,£ 
Petun herba mulieres[quod ait Theuetusjin A- 
merica abllinent,neque vllo vtuntur modo.Ma¬ 
trona; Viennenles,nobiles,pnefertimrei hctfia- 
riae lludiolx/oliis citis recentibus, aut in vmbra 
liceatis,& llillatitio eorum liquore vitreis orga¬ 
nis extradlo , & vnguento ex eius foliis parato, 
frequenter vtuntur ad vlcera aritiqua, putrida, 
maligna, gangrxnas,lcabiem, impeti ginfcs, liche¬ 
nes, oculorum nebulas, cutis,fucieique maculiSj 
felici cumlucce(Tu,rnuItifque milensrullicis au¬ 
xilio funt. Quin & llillatitiumliquoiem allh- 
maticis conducere, experientia comprobatum 
Lllll 4 
