ssi HISTORIAE 
aliam aquam frigidam conieceris, reuiuifcent, 
Hollerio tefle. 
^cmp^r. 
, 
Tvrbith veteribv s. 
D e Turbith icalcripfirMeli.ieslib.Ji. cap.i.de 
limpl. purgantibus. Eli radix herba: La¬ 
baris,folia Ferukjfed minora habentis. Eli au¬ 
rem Turbith quoddam hortenlc , alterum filue- 
flre: Ec in his magnum < 3 c paruum: Item album, 
flauum Sc nigrum.Locis liccioribus quia la&e ctl 
crafliore.gummofius euadit,& melius. Laudatur 
enim guminofum, album, vacuum, arundinofum, 
corticecinericco & plano, recens mediocriter, 
£radu facile. Nongummofum autem imbecil¬ 
lum ell,ac ventrem conturbat.Malum quoque ell 
flauum & nigrum, craflum Sc gracile , cortice 
crifpo,& dum frangitur intus ceu neruofo,quod 
cll lilucllrc. Recens etiam minus v<fccra contur¬ 
bat, ac euertit: Vetus imbecillum ell. Corticibus 
extremis liquato gummi illitis, ipfum quidam 
mentiuntur,quod li frangatur, intus gummolum 
haudquaquam erit. Calidum ell ordine tertio: 
purgat trahendo mediocriter,flatus excitat, ven¬ 
triculum ad naufeameuertentes : liceat quoque 
excrementis etiam tenuibus vacuatis.Corre&um 
enim Turbich pituitam Crallim,& lentam,& pu¬ 
trem a ventriculo,thorace, ncruis, etiam a remo- 
tis,prxcipuc a iundturis educit. Obid ad dolo¬ 
res arthriticos vfus eius ell: a plora, lepra,baras, 
Sc aliis vitiis pituitolis, tum cutis, tum aliarum, 
partium: Sc pituitolis febribus , autprxferuat, 
aur vindicat. Hoc autem fumpto, vitabis Au- 
(lrum,&: vfum pifeium. Purgat tarde Sc imbecil¬ 
liter,& llomachum ad naufeam fubuertit, & vfu 
crebro corpus extenuat.Ob id cortex eius ad al¬ 
bum vfque abradendus ell. Acribus autem , vt 
Zingibere,fic eius a£tio intenditur, vt proprieta¬ 
te quadam mirabili per id commutatum,etiam k 
iun&uris, &his remotiflimis &profundiflimis 
pituitam cralTam Sc lentam extrahat, cum per fe 
lolum tamen pituitam educat, idque tarde. Ne 
vero llomachum exagiter, ac euertar, medica¬ 
menta llomachica mifceantur, Sc odorata agita¬ 
tionem cius placatura, vt Malliche,Zingiber, 
Piper longum, Gallia,& Aromatica alia. Nc de¬ 
nique Corpus emaciet,oleum amygdalinum, vel 
Amygdala,vel faccharum ei mifcenda funt , vel 
cum Rufo Pitlachia. Iudarus autem Turbith 
partem vnam,Zingiberis partem dimidiam, A- 
mygdalatum duplum, cum condito , vel liccato 
fucco Cydoniorum nufcet , tanquam purgato¬ 
rium falubre. Hamech vero Turbith partem v- 
nam, foliorum Violarum partes duas, Zingibe¬ 
ris partem dimidiam mifcct in trohifeos citra 
molelliam purgantes.Ioannitius autem, Da&y- 
lorum aceto dies duos infuforum, partes ccn- 
tum,Penidiorum partes quinquaginta, Amygda¬ 
larum purgatarum,partes triginta, Turbith par¬ 
tes triginta quinque, Scammonii partes duode¬ 
cim, Zingiberis longi,foliorum Rutae liccorum. 
PLANTARVM, 
an.partes quaruor,mifcct cum meile delpumato, 
& medicamentum fit mirabilc.Sed filius Zczar, 
Turbith partes decem : Zingiberis partes quin- Ze '- 
que : Sacchari partes viginti: interdum Malli- ^ ^ 
ches drach.rres: alias alia milcuit : pro variis indi¬ 
cationibus, ad morbos hoc remedio egentes. 
Idem quoque Turbith a rafo cortice purgatum 
fucco Cucumeris horas viginti quoruor macerat 
Sc liceat. Firque lic valentilfimum ad articulares 
aftedus. Si quam in corpore noxam reliquit, 
pota mulfacalente ,aut qux faccharo rubro cll 
dulcorata, aqua calida eam profligabis. Codtio- 
nem Sc trituram mediocrem fuflinet. Datur pul- 
uereadrach. vnaadduas : Dccodlo autem k 
drachmisduabus, ad quatuor.Et ha elenia Mefites. 
AbenMefuiE Turbich cll calidum & ficcumin Purg*rl 
tertio gradu,& melius ex eo cll illud,cuius color 
ell albus multum, & lene exterius, fiibcilis ligni, 
non habens lanam.Et proprietas eius ell laxare s *f or ' 
phlegma vifeofum , verum ipfum infert debili¬ 
tatem in animo, propterhorribilitatem Sc abo¬ 
minationem lui laporis. Porro rcClificatioJFlir- 
bithcll,conficcrecumoleode amygdalis dulci¬ 
bus , Sc dolis cius ell a drachma vna, vfque ad 
duaS)&: oporcct quod derur folum,&:c. 
Sic I-atis lufHciencerquecum declarata /it Tur¬ 
bith hiltoria, miliis plurimis qua: huius loci elle 
poirent, hic tantum quaedam ex Fallopio, fub- 
iiciemus: fufnis forte alia occafaonc eius hi- 
ftoriam tradituri. Turbith, inquit, non habet 
minorem vim , quam haber Scammonium , led 
quia non ell in vfu fuccus ipfius, vt ell in vfu fuc- 
cus Scammonii: at cllin vlu radix : idcircovidc- 
tur habere minorem vim , quam habeat Scam- 
monium.Verum tamen li conferatur luccus fuc- 
co,& radix radici: profcdb Turbith non habet 
minorem vim quam habeat Scammonium. Vn- 
de aliqui volunt Turbith clfe didam aturban- 
do.Sed decipiuntur,quia dicitur Turbith ab Ara¬ 
bibus quali Turpcthum, fumpto nomine a Grae¬ 
cis rcccntioribus, & prxfcrtim abAduario, qui 
vocat hoc medicamentum nomine Turpethi. 
Appendix ad capvt vltimvm libri 40* 
HABB HAZIZ ARABIBVS. 
L EoAphricanus hili, lib.5. feribens de vrbe 
Capesxdificata per Romanos ad mare me¬ 
diterraneum , rccenlec ibi elle regionem, qux 
non producat alios frudus, pnecer fructum lub 
terra prouenientem , magnitudine Raphani. 
Eum illos fugere,quia dulcis lic, prout Amygda¬ 
lum, cuius laporcm nonnihil referac,non tamen 
alimencofum elle , & vtilem, vt amygdalum. 
Communem autem efleper cotum fere regnum 
Thunenfe: Arabibus vocari Habb Haziz. 
Hunc frudum videtur Dalechampius , qui 
Thrah Thunenfe vocat apud Plinium, ad ciuf- 
; dem Mifon, de quo capite de Terfez Africano, 
referre. 
FINIS APPENDICIS TOMI TERTII. 
iw 
,i'V ; 
iT 
