Liber Primus delnfe£tis. 
quomodo ex boue repirentur, mellis vfus fuerat. Plurimi nihilo A 
minus Anftasum cclcbrdncj a.t(|Ucincct ilios k Oppisious dcco 
dicebat: 
Brimui Afes eXarboribm femeuit, xrSit 
Insludtm ceUu, aluearia DitdaUfinxit. 
OPTIMI MELLARII SIVE APIA^lt 
OTPICIVM 
Q VI Apumcuram gerit, atquepafcit, & fko tempore earum 
alueos caftrat, Lanni Apianum, mellarium, & paftorem, ite 
cultodcm, feruatorem, curatoremque Apum dicunt, Grtecijitf- 
Dicitur & Epigrammati- 
busitem|KjA( 03 -.iC)i„&^jA(riraTfc^©^;nccnon o/6i!»<i;©|rf©-,quie- 
xaminum curam geritjVC^EAiTTOj^x. qui ad Apes accedit, & r/iv- 
qui examina excipit.Mellarii autem officia recenlens M. 
a tib.j. « Varro quatuor tantum meminit, primo, vt verno tempore ter in 
t»p.i6. fumigans leuiter eas, & a fpurcitiisaluum pur- 
Mellarij §'*■’ ^ Vermiculos,fiquifint, eiiciat; fecundo, vtanimaduertat, 
officiuJD upReguli plurcsexiftant: inutiles enim, inquit, fiuntpropterfe- 
fecundum tertio, fanitatis ligna obferuet, quatmOx enumerabi- 
Varronem, tnusjquarto , vtE tranferend*lint aluiinaliumlocum, id dili- S 
genterfaciat, &tempQra quibusid potillimumfaciat janimad- 
uertat, &loca, quo transferat,idoneaptouideat.Plura documen¬ 
ta liuepratcepta memori* prodidit exerettatiffimusin reruilica 
I unius Colu mella, quibus non nihil neoterici etiam addidere, nos 
ex iis omnia hoc ordine referemus, primo docentes, quales efle 
debeant aluei, & vnde conftare: & quid circaeofdem obfetiiandu 
perito fit mellario: quo loco dein lint collocandi, & quid circa 
locum procurandum, ite quseloca fugienda: Apes qux, & Quan¬ 
do, Scvbiemendx: vt lanx ab drgre hebentibus dignofeantut: vt 
lixgras elfecontingat, adfanitacemreducantur:quid circaApu 
eiamina obferuandum j vtpafcendx : quxlfirpes profint, item 
qu* oblint: quibufquegaudeant.Deindequidlingulo anniriien- 
le mellarius liue apiariis facere debeat: & cum propter tempefta- 
tem exire non poliunt: item vt paucitas earum emendetur: vt 
pugnantes inter fe cohibeaptur : prxterea alia quxdam addam, 
qux&ipfa peritum mellarium latere non debent. Alturus Apes 
vafcula liue domicilia, in quiblis Apes habitent, habere in primis 
AlueariQ- debet, quxalcriproribus reitufticx Latinisaluei, alui & aluea- ^ 
rufynony. riapromifcueappellantur, Grxcisc-<^/ 3 Aoi, 6 -(,«/ 3 A«'(,&ir;ju/ 3 A*ite ^ 
Jna. Arillotelietiam 01, apud Diofeoridem 
b Li.i. appellantur& xv^pi^ct Sc *t'4'-'^*'infa’miaiao,vtTzeti5.dum ait. 
CmUd. K.iu m i.yyax, At^>J) fciXuxs-Sy K^■\^iA«^, 
H Tii Aet^^fAior*', 
Cypfela £t 'vttja, Uicumur Apum cypfein, 
quiJ,& EtCypfcla “utemurbi^d^uoJarnCypfelt, 
vndedh Vel eo quod. ypjeU Apumlu»! mulredhc. 
fta. roraminamtroitusque Ciitari vocantur, autfaui fecUndumlu- 
lium Pollucem, liftula Cogjturautem mellarius omui- 
Curaliida- ^>0 alueos habet e, quia alioqui Apes iplx libi, vel lapides vel arbo- 
rianecef- «scauas eligunt,in ijs mclliftpant, vtantealueorum inuentio- 
fatia. nem facMelolebant.Ia Arborum cauishabitarcmeminitintera- 
lios Hcliodus dura'canit; 
• Qfvicr, 
a/ 
Axfij jA/t Tf cpipmJixXcliiisyuiasp J"! «sA/War. 
Hoceft. 
Ift Montibus autem quercus 
^umma qtitUerrft^t glandes ..media Vero Apes. 
Inlapidibushabuareetiam ait Statius; 
Stc vhs purnicopafior rapturus ab antro 
Armatas exegn Apes U 
Meminere&alu plxrique. Vifxfuu: £cfub terra fauos pofuilfe, 
vndedicebatVirgilius: , 
etmmeffrfts [^eraiftfam^)htebns 
Snb t err afodtre penttusq^ reperiA 
Vumiethusi^ cawSi txeiA^ arboru antro. 
Wimirurn ex Phocilidc apudc^iiem tioc legimus: 
He t(^7T£ hn/ciKSOTlV, 
f‘LVQA*TJ!7rX>(0iT otJ^CtX^fiohidA^ffZC. 
Operatur quoqifieatna, opttme^Uborans Apii 
Stue in cauipetnjpscUi fine in arundintbu^y. 
Siutetfam tn antuju&qmrcus cauttaU.mteraluearU 
In aluearibui tnfini: tu exflortbui domos cereas extruens. 
Aluearia reuertamur, dequibus primum hbi prouideie £ 
qualia efle “^“^'“°"“sApiarius,hi diuerlis conficiuntur modis, niraitum 
dcbeant,& Pr°«gionUmlocorumq; confuetudine.& oportunitate. Callere 
eorum di- ‘‘«et, quales commodiores Apibufque conuenientiores, 
uerfitas. «lhg«dum aptiores lint: alii emm rotundos faciunt, 
ahj quadratos, alij oblongos pedes circiter ternos, latos vnum: 
alij aliter Sedvt exiguimmisreiicmntur, itaquoque nimisraa- 
gm mimmeprobamur, quia videlicet Apesin loco vafto, & ina- 
ttib 9 . "‘^"“"““‘lefpo^dent.Flotentinusprxcipit, vt latitudocubita- 
ap.ioK. ‘ongitudo duorum cubitorum, c Petrus Crefcenticnfisa 
' e ' pento mellario didicit quadratos rotudis longeprxferri. Bonitas 
Ltb sed fiuBGdependet </Go]umellacx 
corticibusfuberis,firegio in qua mellarius habitat, eius arboris 
fit ferax, haud dubitanter vtiliffimbs fieri ait, qiiia nec hyemc ri- ^ •• 
gent, liec candent xliate;fecundum laudatfeiiilas quodiisqilo- 
que, cum fint natuix cotticis fimiles, commode vafa texantur. *** 
Sed fi neutrumadeftopCre textorio falicibus, inquit coneftun- 
tur: vel fi nec hxc fuppetent. ligno cauatx arboris, aut ih tabulas ^ fi 
difledlx fabricari iubet. Deterrimam efle conditionem fidlilium, i - 
quia&accendantur xftatisvaporibus, ficgelenturhyemisfrigo- 
ribus. c Florentinus apud Conftantiaiim Csfarem aluearia o- 
ptimaelTe aitex tabulisox^nis, aut ficulneis, fimilitcrex pineis, cy 5 '*' 
autfagineis: Fagineorum quoque taeminit/Claudiaaus,cum * 't * 
canit: " rapt. 
- cauo deminui ah alno fttpink-. 
Mellifer electis exerettm ohfireps; hn lis 
Idemllicem etiam plcnamfauiSpauiocntedixeiatjacfi&huius 
arboris tabuix Apibus promonendis lint vtiiiores, quaih alif, 
quodquemihi Virgiliusinnuerevidtrur,hifceVcrfibus; 
lUec non torrente./i nudam Ullis innat .at alnus 
Mtjfa Pado: necnov^ Apesex^eminacondunti 
Corticibus^ caubs, vniofei^ litus uho. 
Annotat etidm ex viminibus fien £; ccititibus. 
Ipfa autem [eu corticibus mihtjuia , uaaus. 
Seu lento fuerint aluearfkvimtr.e texta. 
Vimineorum quoque meminit^ Olii.fms: *l.ii,i.de 
§luidcHmfuppofitosfr.giunt examixa unrm reme, AmPt. 
yt releuent dempttviminacurssxfeKt, 
Rehqua modoaluebrumgenera dt o-ATeexiflimarhi hColamel- hZii.s c.t. 
la, vc velcx finio fingantur, ^^nateao^sexuttstorur: GUoruin,iD- Curexla- 
quit, alterumiute damnauitCeilus, quobiam maxime eft ibni- tbiibus, 82: 
busobnoxiam :• alterum prbhauit, quajbuis incommodam eius «firao nS 
pt^ipuumaondiflimulauent,quocfircspoftulet,transfertinon .laudenthh 
poffit. ItaqUenon afll-ntiturei, qui putat nihilominus eius gene¬ 
tis habendos cflealuos: neque cuiin iti folum repugnat ratlbnia 
biu domini, quod imraobilesfint, cum vendere, aut alios agrot 
tnitrucre velit ( hoc enim commodum pertinet ad vtilititem fb^ 
lius patrisfamilias) fed quod ipfarum Apium caufa fieri debetj 
cum aut morbo, aut fterilitate,aut penuria lotorum vexatas cbui 
ucniatih aliam regionem mitti, necproptet prxdidtam taufaih 
maxime vitandum eft. Itaque duamuis 
dottiflimi viri autoritatem rehciebar, i&quit idem Columella, 
tamen ambitione fubrtiota, quidipfe ceiiferem, noi» omifi. Naffl 
quodmaximemouetCelfum, ne fint ftabula vel igni, vel furibus Altiedri^i 
obn oxia, potelt vitari opere larbricio circumftruiflis aluis. & im-- ne furibui 
pediatur rapina prxdonis,& contra flammatum violentiam pro fint obn^* 
tegantur: eafdcmque cum fueiint moucndx, relolutisftrudfu- *ia» 
IX compagibus, hccbit transferre. «Plinius quoque optima ait ef- iU.n.etjk 
k aluearia e cortice, fecunda ferula, tertia vimine. Circumlini 
alucosfimo bubulo vrililfimum, opercuiuffi a tergo cife am-‘^ 
bulatotium, vtproferaturintU 5 ,fiinagnlisfita!ueus, autfteri-*' 
lis operatio, ne dcfperatione curtm abiiciant:id paulatimre- 
ducifillenteoperis incremento Aliieariahyemellramemoo-" 
periri, crebro luffiti, maxime fimo Bubulo,Sicille. In amo nb- 
Itroexquibuslibettabulisfiant, vndefortenon propao-a^tdrfei' 
licuer: npm id cffoipfe, cuth A{ies fpecuJahdi earum^^kbormrf 
caulaemiflem,obferuaui. Cum emm primofeliciterfatis emf- 
fcm.pofttricnniiltamenaraneaspairx interierant. HoIhndf& 
fortafhscxteiiBelgxalueosluosexrtiamtnc conficiunt, rotati- Afiieaffi 
dos, lupra vbt re^is fedes efl anguftos, dein paulo femper latio- cxftraffii- 
res donec infundo ad pedis fere lati tudi nem extendamur laiunt- ne. 
que tehciflimosin ijs Apes proucntusfaccrc Plinius autor eft ali- Exlapicfg 
quoslpeculanlapidefacerealueariit vt operantes intro fpeculen- fpecular} 
mr.FTraditetiarn quomodo intusincubent, fpe£fatmflR 6 t)rs& kcib.ii 
Contnlansciiiurdamfuburbano alueis cornu latelfi® tranfluci- eat> la 
dofaais lubet porro Florentinus referente l Conftantino Cxfa- lL.,b 
te vala h^c, vt torinfecus calce,aut bubuli ftercoris tedotio obii- td» i 
nantuKfic cmm minus, inquit, purrcfceiit. Vult etiam perforati, " 
quo venti lemtennfpirances tum Aranearum telas,thmaliamar- 
cefceDt]arcliccenc,& perfrigerent. Crefientienfisloco pauloan- 
tecitato autotitate exercitati mtliarijmelius cflciudi^at,Vtia- 
ceantantciiuspamm dedi uia, quam ereda, quo commode pof- iy /n-a 
hntacies:(vtormtenmeitis verbis) vnafuperalteram colloLti. 
vuhqi.vtfunduseorumitafit difpoiitus.vtindefacikdimoUeri 
queant, & mella commodius cfirni; item vt foramini, per qux 
egrediuntur, &fogrediuBtur Apes,fi,uih anteriori parte aluei 
bina, in pouetiori vnum tantum, idque prope fundum: quod fa- 
nc poftremum prxeeptum vllibi obfetuari nondutn noui; qm vo‘ 
let, erperutur. Dicebat idemillemdlariusfefedidiciflelpngo V- 
fu, quod melius, & diligentius operentur in obfcurofntusaltieo, 
ideoqueforamiila debcteeflb minora, & rimulas offlnes oprime 
obturatas: nam alias ipfxmet^Apes, cum phis xquo magna funt 
eafotamina, cera ea obturant, vn&tantummodoreiidorquodfi- Altitairfit 
bi magnitudinexqualefit. PrxtereacxreceatioribusAiigullinus eurobttt» 
cognomento Gallus, qui deagificulttlraltalico feriftonc non ille- 
pidum opus condidit, probat vc aluearia omnia nt)n (intciafdeni 
magnitudinis, quia,inquit, maius requiiic alueare examen nu- Curnoit 
mcrofum,& magnum,quam mediocre & mediocre maius, quam da(d£de» 
exiguum; item quemadmodum examen paruum in viftoaliquo heantefl» 
alueati male operatur, animum fcil. defpoadeus, ita Quoq; quod *nagnitil 
numeroffus,&magnuminparuo operariritenotipoteft Vultq;, ‘hnis- 
vtmaximumalucarenon cXcedat logitudinem vnciarum vigin- ‘^^gnitu» 
ti duarum, & minora fexdecim faltem vncias expleant; latxquc ^oqualis 
verofintfingulx tabuix vncias quinque. Fiuntautem vulgo ex rfis:debe4c 
quatuor tabulisfimulconiundis aliaqux pro tegminecft. Sunt 
G qiiiy 
