'i 
If! 
Ut 
I: 
mLib } 
eap.i6 
qui,&aiiam profundoadiungat;quodplurimum lando:quiaLa- A 
certSB,&fimilia Apesalioqui vexantiaanimaliafaciliusarcentur. 
Laudat Auguftiilus, vtitaconiungantur tabulre , Vtqure i lateri¬ 
bus funtill&fis aliis duabus, cUm opus eft vel opus earum infpice- 
/Mueana Hettufcorumprx- 
Hettufco- *®'^*^* alueds laudat, quod Apes in iis non infeftentur a noxiis ani- 
mantibus, & quianequed.Solis ardoribus, neque hyemisfrigori¬ 
bus ludantur, aitque eflefimiles quadratspyxidi , viginti vncias 
vix fupcrarelongitudine,neceflelatiores odio tegmiUe itapoii- 
to, vttabulaiirt priorem Uon contingat, fcd Apes egredicntes,& 
ingredlenteS adrhittat, & cooperiat, nec aliud foramg habere. 
Cura itaque optimas libi aluos fecerit Apiarius, eafamaliquaiili 
in qua poni debeant, eligat aptam r Grxci^jAitTiai'1*» 
(pUmi vocaDt:quidam , telle m Varrone mellarium, item Apiari¬ 
um, VtGelliuS anrtotauit ; quodqUalc ede debeat, &vbi collo- 
° ,, canduiri, oVatro licfcribi: ; Primum fecundum villam .potilfi- 
vVit n^npIT 3) mum vbi non refoneUt imaj;irtes i hic enim fonus, harum fugae 
innnpn. efPj. Pfocctumclleopottct actc tcmpcrato, 
,, nequeseftatefcruidoiliequehyemenon aprico, vtlpedfetpqtif- ^ 
,, fimum ad hybernos ortus: qua: piOpeieloca habeat , ea vbipa- 
j, bulum Iit frequens, & aqua pura, o Plinius quoque hortis coro- 
„ hamentisque maxime alueatia,& Apes conuenire ait. Atque 
„ Virgilius Echus refonantiam damnat; & vicinos tettos odores, 
j, dum canit: 
——Alunt erede paludi 
Aut vhi odor c<tenigrauU,aut vbi toncatia pulfiii 
Saxa fonant,-vecui^offenfartJultat imago. 
Gaudent enim maXime quiete,& hiominum confpeftum a:gre fe-* 
runt. Florentinus ante alneos murum circumftrui ex raris lapidi¬ 
bus iubet,quo ipfse per cauernas inuolantes, tum aues infidiantes, 
tum rorem effugere poffint Sednon vbique atque apte mellaria 
extrtxuntur, quod innuens Ariftoteles locum atftace vetat effc 
pL(.p.r 4 ». fetuidum,contra hycmevult effetepidum.FlorentinUSjplocus, 
Mellarioru inquit, in quo ApesfUtur* funt adhybernum ,aut vernum folis 
aptuslocus „ exortum conuerfus effe debet: quo & hyeme, & asftate cale- 
q Li. II. „ fiant,& aurxinfpiraotesipfaSrecreent. Item ^ Plinius, aluearia 
eap.^, iubet, vt Orieotem atquinoftialcm fpedfeut, Aquilonemque eni¬ 
tent,nec minus Fauonium.Sed de fedibus Apum eligendis ea no- 
cntiffimusrCo- 
terre domum prohibent,nee euiStbadi^ prtulti 
iloribuf injullenl,aHt errans bubuU sampo 
'Excutianirortm,^ fufgentts atttrat herbat. 
A hjim prBijqualentia terga Ut ertt 
ftnguibus a ftahuUs.Meropesqj altaq. volittrit 
it manibus FrognepeiiusJignata t>uentutn , 
Omnia nam late ve/lant,ipjastfj uoUniet 
Oreferuni dulcem nidis immitibus ijtaen. 
Etrurfus poft; 
‘——Nam ftpefauos ignotus adedit 
Stett’0,^ lucifugis ccngejia cubilia Slattis ; 
Immani/^; ledens aiitna ad pabula F uiets. 
Aut affer Crabro imparibus fe immijcuil atmu, 
Aut durum Tmeegenus.aut musia Minerua 
In foribus laxos fuffendit Aranea csifjcs. 
Aniitialia 
vbiponen 
du,&qua 
le effe de' 
beat. 
tiLi.zl. 
eap.ti. 
iLi, $.(.}. 
bis fufEcerC debeant.qua: memoria: prodidit diligi 
lumellahis vetbis:Sedes Apibus collocanda eft contra brumalem 
c 
„meridiem procul atumultu, & cietu hominum,ac pecudum 
>, nec calido loco,nec frigido, nam vtraque re infcftantur.H^c au- 
„ tem fit ima parte vallis, &vt vacua: cum prodeunt,pabulatum 
„ Apes facilius editioribus aduolent, & coUeftis vtcnulibus,cum 
,, onere per procliuia non a:grc deuolent. Si villae litus itacompe- 
j> tit,aon eftdubitandum, quin atdificio iiindlum Apiarium ma- 
„ ceria circumdemus, fed in ea parte, qua; tctrisjatrin*,ftetqui- 
jiliniique, & balineilibera eftodoiibus. Verum lipofitio repu- 
„gnabit, nec maxima tamen incommoda congruent, fic quoquS 
s, magis expedit, & fub oculis donlini clle api.rrium:fin autem 
,, cuUifta fuerint inimica, certe vicina vallis occupetur, quo fatpi- 
,, us defeendere non litgrauepolIidenti Nam resiftainaximain 
„ fidem defideratjqna; quoniam rariiTima eft, intciuentu domini 
,, tutius cuftoditut: neque ea curatorem fraudulentum tantum, 
„ fed etiam immundae legnitiaripcrofa eft ;xquc enim dedignatur, 
,, fi minus pure habita eft,ac fi traftetur fraudulenter. Sed vnicun ■ 
resoderut, ” que fuerint aluearia,non editiffimo clauduntur muro,qui fime- 
,, tu pra:donum fublimiorplacucrit, tribus elatis ab humo pedi' 
,, bus,exiguis in ordinem feneftellis Apibus fit neruius: iugaturqj 
,, tugurium, quo& ciiftodcs habitclit, & condatur inftrumeu- 
„tum:fitque maxime repletum praiparatis alueis advfumnouo- 
,, tum examinum, nec munis herbis falu tau bus, & li qua funt alia 
' i, quiE languentibus adhibentur. 
) Palmaqi'vefl ibulum,aut ingens oleajler ohumlret, 
'Et eumprtma noui dui ent ex irnina reges. 
Vere fuo,ludet^fauis emijfa iuuentut. 
Vicina muitet decedere ripa calsri 
Obutaq,hrfp:tijS teneat frondentibus arbos. 
5 , Tum perennis aqua,fi eft facultas, inducatur , Vel eXtrudloca- 
Aque pro- „u^h manu detur , fine qua neque faui, neqile mella, necpiilli 
pe mellatiu denique figurari queunt.Siueigitur,vc dixi, ptaiterfluens vnda vel 
Qupdfimodo Apiario alius non fit locus j COgaturque Apiarium 
habere, vbihuiumiodi aniinalculorum copia cll, ad profligenda 
iftiEsanimum applicarcdebet.i jElianus, conyciclufbmento.aut 
viridipapaueteantealueospofitoftratoueperitosApiaiiosdepel- ^ ’g 
lercrctibit:Vefparquepriuatim hocinodo comprehendere: Ante ^ • 
carum nidos, inquit, nallam,in qua prius paruulam Mceuam.aut 
exiguam membra dem cum iope vel Chalcide imponiconuehit, 
appenduntrei; vero faanatiKa edaci efcaillcifta:, frequentes in naf- “ 
fam incidunt, quibat ■»iracomprehenfis,non amplius regredi li¬ 
cet Intereunt autem faailius fi cofpergantur aqua, aut igni creme¬ 
tur. Lacert® itclh ihfidiasin Apes faciunt, ac terreni Crocodili; 
peftcm perinitemq; illis inftrulint farina cum veratro fubadla, aut 
tithyhialiliquore,maiu®q;fuccoluffufa, & antealueos difperfa, 
guftantib.illismodocommemoratispernitiemadfert.Sicillc r A- tLkp.Hift. 
riftotelesjcu & ipfe Vcfpasab aaiculis,quas Paros vocant,atqi et- cap. 4» • 
iam Hitundine&Merope,tu veroranisfolitariiB,vbiadaquasac- 
CeflerintjimpugnaridiXiffetjVefpasapiarios venatifcribit.confti- Oues Api. 
tuta olla, & carne in ea polita; vbi enim, inquit , miilt^ iaad carne bus noxi^. 
accellerint, appofito operculo fupet ollam ponunt. Abfint pr«ter- Muliones, 
ea ab Apiario oues Etenim difficile fe a lan is earum Apes explicat. Papiliones 
Abfint& Mulionesdiftiin Culicugenere & Papiliones ignani lu- Tcredinesi 
minib.accenfis aduolantes, peltiferi non vno modotna SC ceras e- 
rodunt,&relinquunteXctemcta, quib. Teredinesgignuntur.Na- ati.S .HiJl. 
fcuntur&inhgno Teredines, qu® ceras pr®cipueappctut.« Ati- cap.xr. 
ffotelesquoquequafdam bcftioLis.aitinnafci,qu® fauisofficiat: 
vetmiculum item fpecie aranei,nocere fauis,quem alii Cletu, alii 
Pyrauftam vocant.Hic libi, inquit, fimilem forma aranei parit ia 
fauo,& facitvt examen®grt)tet. Obeft etiam alia quxda beftiola 
fimilis SepibloPapilioni,quilucernarum luminib aduolat. H®c 
pulueremfpirandoin alueo parit,nec aculeo ab Apibus ftiraulatur 
fed tantumfumo abigitur.Sicille. Aranei veto omnium maxime 
hoftilesfunt,nam cum pr®ualuerealueosenecant,&filisfuis,qua- 
cunq,incellerint,alaru Apum lanugines obtexunt. Quarum om- xLtb.ii. 
nium peftium non tantum x Plinius meminit, fed quo modo abi oap.n. 
& 
Apes fc- 
gnes & fu 
D 
neceffitas. 
us aggerctuf 
putealis, canalibusimmifla fuerit; virgis ac 
Apumcaufa, 
PonttbUs vt crehrkpoftnt cor,fiflere,^altu 
Fandere ad tfltaum Solem ,J1 forte moran t es 
Sb irferit,autprtretis Ne-duno immerfent Eurus. 
HucufqucColumella.Infuperhoc quoque experimento c&mpet' 
tum elt,iB locis montanis , maritimis tamen propter folitosma- 
Ap®®™®ri'copiam,Apes vfque adeo propagari,vt 
timaloca ....... . . _ 
uomodoabi 
gantur,etia docet his verbis.Cognatum eftApibusffmum bubulu, 
innafc 2 tes bciliol-is necat, AraneosPapiliones,Teredines,Apef- “ 
queipfas excitat. Et A, rancorum quidem exitium facilius eftjPa- “ 
pilionumaioi peltis.Tollitur vero cu inaturefeit malua noiftu, “ 
interlunio,c®!ofereno,accenl!s lucernis ante alueos-In eam fla “ 
hiam fefe ingerunt Idem Columellafcriplit, vt infra patebit. In Vrfimelk 
vaftis Saimati® fyluis, vbi in cauernis abietum fedes habent, Vrfi ne diripiat, 
mellis cupiditatem in fubredlum felium more afccndurit,domici¬ 
lia Apuitiinuadeces Aduerfus hoc apiarii mallei! ingentegrauiq; ; 
pondere fufpendunt ante Apii vertibula, Vrfusmalleum amotu¬ 
rus, quo maiore impetu malleum repellit, hoc vehementius in re- Herb®no- 
ijcientert-cidir,eoqi leitiedio tuetur Apes Abiint loge ctiahetb® xis. 
noceres,vt tithymalus, veratru,tbaplia.ablynthiu, & cucumis fyl- Tithymal' 
uclhisinamelvitiollimexhisconficiut.Maximufq, earu annuus & Samera 
labor elt initio Veris.quo tithymali florcs,& quo fam era vlmi pro- Apibus 
rount.Nam fieut nouis po;«,is,itahis primitiuisfloribus illetft® a- noceant, 
tiide vertuntur poft hybeinam inediam,uihiIalioqui citra fatieta- 
tc tali nocete cibo,quo cu rt repkUerint,profiuuioalui,nifi celeri¬ 
ter fuccurtatur, intcieut.Soluitaiittithymalusietiaalioruanima- 
iiu vcntre.Vlmus aut peculiariter Apum aluutii citareddit.Qtjare Oliu® flos 
in iis regionib. ,in quib. cius generis arbores crebr® funt,Apes ra- y jj. 
todurant.Olm^floremab Apibus non attingi teftaturrPlinius, eap.io. 
ideoq; conftate hanc arbore cum procul abfit, melius effe. Cornu Cornus, 
item arborg cauere iubet,quoniam flore eius deguftato.aluo con- Taxus, 
citata moriuntur Taxi eftim quoq; Apibus pernitiemadfetreper 
omnes rtriptoresconftatjmelq; ex ea atborc noxium, atq; infalu- 
bcrrimum,& venenofum conficere. Vnde dicebat* Scaliger; * j/f Anhi- 
Apum^ nulla dulcibus laboribus 
vaga illarum examina arborum corticibus infidentia, obieftisal- ^ 
Uearibus facile capianfur,modoipla aluearia fale muriaueillitafu- 
etint:tantus illis propagandi appetitusineft.quem Vi falis multo 
Ventus xA- vberiusexpleri prsfentiunt. Cum vero in locis maritimis vento- 
pib. nocet, jumfrequentiorfoleateflefpiratio, itaque ita cbllocalidifunt al- 
uei;,vtminusab'iisinfcftentur,quod quoqueinabis femperlocis 
obferuandum eft, item ne noxia accedant animantia, qualia funt 
rubet®,qu® fimul, & flatu I®dunt, & Apes attrahunt, adde Picos, 
Animalia Metopesque&Hirundines,Araneas,Crabrones,Papiliones,Blat- 
Venena luBuofa taxuc mgeieti 
Hirte igitur omnibus nOcentibus,&ailimaCitibns,&ftirpibus, vel 
prxuerteUdiS, vel amoliendis intoigilabit diligens Apiu cuftos.vt 
herb®,inquam,acfruticcspropinqu®, quibus offenduntur, euel- 
lantur&eitirpentut. animalia inimica procularceantur.E^ vero I**? 
res,quib deleiftantur, & conferuantiir.adhibend®, cu plantas ali- 
quas, vtPlinij verbis vtar,qua proxime feri cotiueniat,qu® & cub 
lantium eXaminainuitctjneclengiusabirepatiantur.In ambitu i- 
taq; hofpitii atbufcul® patui incremeti,& frutices herb^q; confer- ^ 
nentur; cUm propter falubritatem, tum propter vtilitatem , ina- ^'*i' **’ 
ximedulcis,&fuauis odoris. Qjuarumergo caufa .^Plinius feti 
vult, thymum,apiaftrum , rofam violas,hlium , cythifum.fa- 
‘ bam 
t. 
A* 
ii 
;^»i 
A 
if 
e 
(1«? 
. 1 ® 
