VlyfsisAldrouandi 
34 
itemq; foetentibus acrimoniis alii, vel cjEparum, ca:terarumq;re- A ritum conferuant,quem tamenne amittant, filongior fainesin- 
> .• _ 1 . ■_ r _ j; 1 _■ _ n- _____ _;_ h _i;__ Hulciall- 
Maio Mc rumfimiliurn. Duodequinquagefimo die ab xquinodlio verno, 
fequida- cum fit Vergiliarum exortus circa V. Idus Maias incipiunt ex»- 
gendum. mina viribus, & numero augeri. Sed & iifdem diebus intercunr, 
Oeftroru quxpaucas,&argrasApcshabeat:eodemq; tempore progeneran- 
generatio turin extremis partibus fiuorum amplioris magnitudinis foetus, 
familis Re- quam finteasterarumApum,eoiq; nonnulli putant elfe Reges. Ve- 
gum. rum quidem Graecorum autores oiVfappellant, ab eo, quod cx- 
Aluei qua- agitent, neque patiantur examina conquiefceic.Itaq; praecipiunt 
domabis eos necari. Ab exortu Vergiliarumadfolftitium ,quodfirvltiino 
cuftodien- menfelunio circa oftauam partem cancri fere, examinant alui, 
di. quo tempore vehementius ciiftodiri debent, ne noux foboles dif- 
Apes quo fugiant. Tuueq; peradio folftitio, vfque ad ortum canicul* ,qui 
tempore fece dies triginta iunt, pariter frumenta &fauidemctuntur.Sedii 
gene ren- quemadmodum tolli debeant, mox deinde, cum de confeftura 
ture bobus mellis,pr*cipiemus. Cattetum hoc eodem tempore progenerari 
& quomo, pofleApesiuuenco perempto, Democritus & Mago, nec minus 
do, Viigilius prodiderunt;. Mago quidem ventribus etiam bubulis r- 
dem fieri affirmat. Quam rationem diligentius profequi fuperua- 
cuum puto, confentiens Celfo, quiprudentiflime ait, non tanto 
interitu pecus iftudadmitti, vt lic requiredum fit: verum hoc tem¬ 
pore,& vfquein autumni aiquinoftium decimo quoq; die alui a- 
perienda; fune, & fumigandx. Quod cum fit moleffum examini¬ 
bus, faliiberrimumtamenefleconuenic.Suffitas deinde,&xftu- 
antes Apes refrigerare oportet, confperfis vacuis partibus aluoru, 
&quam recentilllmi rigoris aqua infufa, deinde fi quid ablui non 
potent, pinnis Aquila;, aut etiam cuiuslibet vafta: alitis, qua: ri- 
Papilionis gorem habent, emundari Prxterea vt Tinex, fiapparuerint,euet- 
inaluono- rantur, Papiliones enecentur, qui plerunq; inter aluos morantes 
Apibus cxuiofunt.Nam&ceraserodunt, & ftercore fuoVermes 
ptogeneran tjquos aluorum Tineas appellamus.Itaq; quo tempo- 
B 
vt 
capiatur 
cefletit, optimum eft per aditum vertibulifyphonibus dulcia li 
quamiiiaimmittere,&itapenuriam temporumfuftinere , dum 
anrturi ortus,& Hirundinis aduentus commodiores polliceantur 
futuras tcmpeftaccs. Itaqueporthoctempus,cum dici permittit 
hilaiatas,ptocedere audent in palcua. Nam ab aquinodlio verno 
fine cunibatione iam paffim vagantur, & idoneos ad factum de¬ 
cerpunt, atqueintratcftacomportant Ha:c obferuandaterapora 
diligentiffime Higinius pratcipit. Hatrtenus Columella jPlinius gCtb.ii, 
quoqUe, fi cibus dceirc,inquit,cenleatur Apibus vuas partas ficcaf- 
uc,ficosqi tufas ad fores earum pofuifle conuenit. Item lanas tra- 
dbas madentes paflb,aut defruto,aut.aqua mulfa, gallinarumet- 
iam crudas carnes. Cibi autem quantitas nili a perito mellario piij- 
feribi poterit i fiquidem h Arirtoteles efurire potiflimum ab hye- hti.^ Hij^. 
mtfctibit,cum opus incipiunt,reddiqi otiofiores,fit in eximeadis *ap,49. 
fauis plus mellis relinquatur, itaque pro examinis aumero relin¬ 
quendum efle: item etiam agere anxius, fi plus demetatur, quam 
vtrefiduum cibofufficiat. Atque etiam fi alueusiullo ampli oi lit, 
defidiolioresreddijasgriusenim,qualidefperent,operi incumbe¬ 
re. Verum vt de cibo, qui hyeme offerendus ert,nonnullaadda- 
mus,qua: vel obiter tantum Columella tetigit, vel aliirecentiores 
adiecerunt,fcirelicet,efl'equicalidam, ia qua mellis decimapor- 
tioimmixtafuit, in canaliculis exhibeant. Nnu nulli adduntfwi- 
nammilii ,filiginis,aut caftanearam ,qua: propter dulcedinem 
Apibus grata lunt pabula, & non parum tmtrimenti praebent Aiii 
eam aquam tantummodo efferunt, qnafaccos abluere,quibus 
mei exprimitur. Alii ficus decoquunt inaqua, & velut ad offas 
reduffasexhibent. Alii ruifusvuaspafl'as,&ficuseadcm quanti¬ 
tate in defiuto cCiftas eodem modo Apibus propealueare collo¬ 
cant depafccndas. Suntitem, qui Perficorum ficcorUm cuique li 
brx,mellisvnciam vnamadiiciunt,fimulquc in aqua ebulliunt, 
alii denique laCpra;bent,Hnaiime caprilium ceu ad hoc praiftanti 
re inalua; florent, cum ert eadem maxima multitudo, fi vasatae- _ ^ er ",. 
umfimilemiliariovcfpercpouaturinteraluos, & infundumeius , us.Scdvidendum, ne iftiufmodi cibi itaolFctantur, vtdiutmsiu 
lumenaliquid demittatur, vndique Papiliones concurruntiduqj frigidoaereApesvetfentur; fiquidem hyemscisfummopereim-^^^^ 
circa flammulam volitant, aduruntur, quod nec facileex angu- " 
rtoruifum euolare,nec ruifiis longius abigne poliunt recedere, 
Ouidinter cumlatcribusatneis circumucniantur, ideoq; propinquo ardore 
ficula & coiifumuntur. A canicula fere poft diem quinquagefimumArdu- 
arduru fit rus oritur, cum irroratis floribus thymi, & cunilx,thymbra:que ^ 
agendum. Apes mella conficiuntfidque'optima: notx enitefeit autumnix- 
quinodio, quod eft ante calendas Odobiii, cum odauam par¬ 
tem LibrxSolattigit. Sed inter caniculx, Scarduti exortum ca- 
uenduincric, ne Apes intercipiantur violentia Crabronum, qui 
ance alucaria plxiuuquc obrtdiantur prodeuntibus. Poft arduri 
exortum circa xquinodium Librx (ficut dixijfauorumfecunda 
eft exemptio. Ab xquinodio deinde, quod conficitur circa VlII. 
Cal. OdobrisadVirgiliarum occafum diebus xi. & floribus tama¬ 
ricis. & fyluefttibus frutetis Apes colleda mella cibariis hyemis 
_ reponunt, quibus nihil eft omninodetrahendum,ne Ixpius iniu- 
nihil mei- ria contnftatx, velut defperatione rerum profugiant. Abocca- 
lis detra- fu Vergiliarum ad brumam, qux fere conficitur circa VIII Cal. 
hendum. lanuarii, in odaua parte Capricorni iam recondito meile vtuntur 
Mei cibus examina, eoque vfq; ad arduri exortum fuftinentur. Mclenim 
tefteeAriftotelecibus earum eft. Cuius.inquit, reiinditium.fuci- 
Secunda 
meffis. 
Quando 
f4p.40. 
Cerago 
quid. 
(L.i.Hifi. 
Mp.I. 
,, unticum apiarii eximere incipiunt fauos: quamuis enim fuffi- 
, antur, vehementerq; ex fumo laborent, tamen plus mellis tunc 
,, cduar,quam prius. Quod enim Cibi caufa fibi recondiderint, 
parcius eo temporibus exteris vtuntur ;fed ha ent etiam quo aT 
,, tcrociboalantur,quodquidemceraginem,ahi cercumvocanr, , ^ , o , 
,, ve, um hocdeteriuseft, & dulcedine prope ficus Er/alibirurfus .D das in offas prope apponi Alii aquam muifam in vafculis prope “ 
„NoudelLiut,inquit, quxeibo fuigenetis vtantur,vt Apes, vt A- vcfit curant In quxadduntlanam purpuream, per quamfugat“ 
mica eft.i Pontanus. 
Siuit hysms dira ^ pecori ferus ingruit aer 
Atqj apibus,tandem ^ tandem mitejeet aer, 
Et Zephyri ver diffundent. 
Varro traditprouidendum efle vehemSter, ne propter xftum, aiit 
ptopterfrigUsdifpercaut:docetq;vtreuiuifcant, fi quando fubito ^ rrigote, 
imbri in paftu fiint oppreflx, aUt frigore fubito, antequam ipfx autexim- 
piouiderinndforejfquod accidit ratovt decipiantur) & imbris hiemortU| 
guttis vbenbus offenfx iacentptoftratx, & afflidx. Vult autem i^uiuilcat, 
colligi eas in vas aliquod, & reponi in tedo Ioco,ac tepido, pro- 
noq; ad meridiem, exio quam maxime clementi, & vas ipfum ci¬ 
nere fido e ficulneis lignis infriandum paulo plus calido, quam 
tepidiore.Deindcconcutiendum leuiter, vc manu non tangas,& 
ponendas in fole. Que enimfic,inquic coaluerunt, reftituunrfe, 
acreiiiuifcunt.vtlolctfimiliter fieriin Mufeis aquanecatis. Hoc 
faciendum fecundum aluos, vtreconciliatx ad fuumquxq; opus, 
& domi cilium redeant Varroni fubfcribens Columella, fubdit de 
Apibus coaceruatim fub fauis repertis mortuis,easfcilicetficco 
loco per hyememferuatas circa vernum xquinodium, cum cceli 
benignitas inuitat in fblcm proferendas, ficulnoq; cinere obrutas, QuiJ Jajj. 
intra paucas horas caloris habitu animari. Quod prxterea non o- (i^mcum 
irmis rem peft.isApcs ad partum prodire longius patitur.itaq; pr^-' euolaten» 
parandus,vtidemVarroait,ipfiscibus,netum meile cogaturfo- pQjJum. 
Ioviueie,autrelinqiierc exinanitos aluos Ipfe ficorum pinguium 
circiter,decem pondo decoqui ait in aqux congiis lex, cafqico, “ 
fauorii va¬ 
cua pars 
abfcen- 
deuda. 
Vt calore 
plumarum 
foaean ur. 
Hyeme vt 
cibandx. 
ranei; Apes enim mc-licqiiibuldam aliis dulcibus aluntur. Ergo 
Vergiliarum occafu primo ftjtim conuenict aperire aluos, & de¬ 
purgare, quicqaid immundi eft, diligentiusq; ciitare, quoniam 
per tempora hyemis non expedit moucre,aucparclMcereYafa Qua 
obeaufam dum adhuc aucumnircliquix funt apri ciffinio dic pur¬ 
gans domiciliis opercula mnis vfq; ad fauos admonenda funt, o 
mni vacua parte, fed eis exclufa, quo facilius anguftix caueariim 
perhyemem concalefcant,iciq; femper faciendum eft etiam in iis 
ahie-is, quxpaucitate ple’nsinfrequentes funt. Quicquiddeinde 
rimarum cli, autforaminu, luto & fimo bubulo miftis i!hnemus 
exninfccus,nec nifi aditus,quibus commeent,relinquemus Et 
quamuis porticu proteffa vaia.nihilominus congcftu culmorum 
&froridiuin fupertegcinus, qnantumq; res parietur a frigore, &' 
tcmpcft,jtibus muniemus. Qu-dam exemptis interaneis occifas 
aucs iD tusincludunt, qux tempore hybeiiio plumis fu is delitelce- 
tibns Apibusprxbentttpovem. Tum etiamhfun: abfumptaci¬ 
balia,eommodepartunnir cfurieiites ,nec nili offa carumrelin- 
quunt.Sinautemfauifufficienc, permanent illibatx. Nec quam- t- 
uisamanciffimas munditiarum offendunt odorefuo. Melius ta 
menertenos exiftimamiis tempore hybetno fame laborantibus, 
adiplbs aditus in canaliculis, vel contufam, & aqua madefatffam 
ficum aridam, vel defrutum,aut partum prxbere. Quibiisliquori¬ 
bus mundamlanamimbuereoportcbit, vtinfiftcncts Apesquafi 
per ryphoncmfuccum euoe en t. Vuas etiam partas, cum infregeri¬ 
mus, paulum aqua refpeiTas probe dabiinus:atqj his cibariis non 
folum hyeme, ledetiam quibus temporibus {vclam fupradixi) ti- 
thym.aius, arqueetiam vhniflorebuuc, fuftiucudx funt.Poft con- 
fciffam bruma diebus fere quadraginta, quicquid cftrcporttimel- 
hs ('nifi liberaliusa curatore rcliaii fit) confumimt, & fxpectiam 
vacuatis ceris vfque in ortum aiduti; qui eft idibus Februariis ie- 
iunxfauis accubantes torpent moreferpentum ,& quietefualpi* 
vno tempore,ne potu nimium impleantur, autne incidatin 3.-“ 
quam.Singula valii ponunt ad aluos fingulas, & hacfupplentur. “ 
Alii vuampallam &ficumcumpinfcrunt,affuBduntfapam,atqj“ 
ex co fadiasoffa.s apponunt ibi,cum foras hyeme in pabulu pro " 
cedere tamen poffint,{alii legunt, non poffint )K Pliniusquibuf- kL.tt.e.i^. 
dam etiam xftacibus. eofdern cibos prxftandos erte feribit (vuas Qmdmlle 
pallas nempe,&ficos tufas ) cumficcitas continuaflorumalime cahyemc 
tumabftulitsHisitaq; omnibus diligenter obferuatis aluearia& dandum. 
indle,& cera, propter qux duo totius anni labor exercetur, haud 
dubioimplebantur Quamobremdicendum modovenit.vtpro- 
fccilfe cognofeaemellarius,& quoties, &quomodocaftrareea de- Signa ple- 
beac & quantum Apibus relinquere, ne fame pereant. Matura efle nitudinis 
ad mellis reditum aiucaria,fignis, vtinquir/Palladius, quamplu- alueormti, 
ribusinftrucmur. Primum, li plenafnnt, Apum fubcilc murmur l/„ lunio. 
audi m us Nam vacux fedes fauorum, velu t concaua xdificia, vo- tit.y. 
ceSiQuas acceperint,in maius extollunt Quare cum murmuris fo- 
nus magnus & raucus eft.agnofcimus non erte idoneasadmeten- 
dum crates fauorum.Item cum Fucos a fedibusfuis,qui funt Apes 
maiores,grandi incentione deturbant, matura mella teftantur. aluos p!e- 
Qupdpoltremum fignumetiampofuit»jColumella;ficutiprimu indicat 
» Varro his verbis Eximendorum fauorumfignumfumuntexi-™A,p-f.iJ. 
p fis,cum plenas aluos habent, & cum illos geminauerint,ex Api- “fi-I-c-1*»- 
busconiedluram capiunt,ii intus faciunt bombum, & eum in “ Vinclemise 
trocuntjac foras trepidant ,& fi opercula alui cu remota fint,fa- “ ‘"ellis 
uoruni foramina obduda videtur mellis membranis Tres ftint“ quot, 
vindemix,vernum ex floribus conftrudo fauo Anthinum di' “ 
dumialterum thymoliim.folftitio, thymofloreute confedumi 
Tettium xlliuum a tempcftate prxeipua Syrio explendefceotc, 
horrxum vocitatum. Varro eximendorum fauorum, inquit, pri¬ 
mum tempus putant erte tempusVeigiliarum exortu, fecundum Vindemi*- 
xftate ada.antequam totus exoriatur aidmus.Tettium poft Vir- ru t 5 pora. 
giliatum 
