Liber Primus de Infeitis. 
35 
giliammoccafum.Virgilius vero d«o»ntumtcmpat* meminit, A Meminere plurimi alijPoet*, quorum ^erfusad alios quoqifcn 
Mellatio- 
dum canit: 
£isgra$$uht cogHntfcettu, liuo tempera mtjfis 
Taygetefimul es terris oflertdit hontSlum 
'Sletas; Oceanifpretospetie repulit amnes 
Aut eadem fydus fugiensy vbipifiit aquofi 
T Tiflior hyherrms coelo defctndit in vndas- 
Sed Virgiliuspotiota tantum tempora recenfuit. Ita quoque Ari- 
ftotcles Tindemiari feribit initio caprifici, aitqi tunc mellationis 
terminumeffe.Egofuaderem,alneosinfpiciendas efle.&fibene 
ms termt- profecerint Apes, cafttcntur,fin minus, eipedfandum.Non enim 
r»us. ybique eadem pabuli felicitas, neque nollro a:uo mellaria tanto 
fumptufiunt.qualia Tereres recenfent. Multi nunc femel tantum¬ 
modo cafttant, quod non probo,, fi feliciter agant. nam poltmi¬ 
nus operantur, & velut fecordes domirefident, mella collefta c6- 
Quantum fumentes. Sed quantum caimendum.'Cum fint repleti meile, iu- 
cxtmendtt. ,,qukVarto,in eximendo quidam dicunt oportere nouem par- 
,,tes tollere, decimam relinquere. Qupd fi omne eximas, forevt 
„ difcedant. Alij hoc plus relinquunt, quam dixi: vt in aratis, qui 
„faciunttellibilcsfegetes, plus tollunt frumenti ex interuallisilic 
„inaluis, fi non quotannis eximas, autnon quoque multum,& 
MeiAnthc „ magis his afiiduashabeas Apes, & magis frudfuofas. Dionyfius 
num. Thafeus quoque decimam partem relinquendam atftjua mcllati- 
Prima rin- oneexiftimauit, fi picnifuetintalui, fi minus pro rata portione.fi 
demia. inanes, omnino non attingi, Plinius tradit mei Anthinum Cquali 
Paui qui e- vernum,aut ex floribuscolletftumdixeris) non attingi, propterca 
ximendi. a quibufdam, vt largo afimento valida exeat fpboles- alii ex u ullo 
Quavin- minus Apibus relinquunt, quod magnafequatur vbertas, & hcc- 
demia plus b* tum florere incipiant, qu* cellis pricipuam materiam fuppe- 
vel minus ditentiquifuntdiligenciores duodecimam partem relinquere A- 
• pibus ex hac vindemia, idq; dic tricefima ab edudto examineat- 
quehanc vindemiam fere Maio includi. Eximentur autem vete¬ 
res ac vitioA, relinquendi maxime integri & meile pleni faui. Etli 
qui tandem pullos co ntinent, vt examini progenerando referuen- 
tur. Rurfus alij poUeriore mefle examina numetofiora propter 
immeafas minuenda efle cenfent,& partem cum iplis fauis con¬ 
diendam, quo minus per hyemem pabuli opus eft.Contta e Co¬ 
lumella rurfus priore mefle,cum adhuc ruta partionibus abundant 
quintam partetn fauorum i portqriore, cum iam metuitur hycms, 
tertiam relinquendam cenfet. Atque Varro de tertiqvindemire 
tempore loquenk, ait fi facunda fit aluus, vt non plus tertia patte 
eidmatur mellis, reliquum hyemationi relinquatur. Si vero aluus 
non fit fertilis, vbiquid eximatur, exemptio cum ert maior, neqj 
vniuetfam, neque palam facere oportere, ne deficiant animum. 
Didymus vero, optimum quidem putat efle tempus vindemia? 
P1 * ■ 
tt.t.de r(- 
me, amor ie. 
ichnqucn- 
dum. 
o Cap. if. 
mellis & fauorum, ortum Pleradum; fecundum Romanos vero 
menfisMaijpiincipiumifecundam vindemiam efle incipiente au¬ 
tumno: tertiam Pleiadibus occidentibus circa Odtobr. menfem? 
- fcd uifi tamen definitis ac certis diebus, ac juxta fauorum perfe- 
aionem, Sienim, inquit antequam pctfedfe contexti fuut faui, 
mella eximantur, atgtc ferunt, &cefrantpr* fiti. Idem facere et- 
iamliauatiot omnemfrudfum ademeris , &aluearia penitus cua- 
cuaiis. Oportere enim decimam partem ipfis relinquere, tum ve¬ 
re, tum a:ftate:hyeme vero duabus relidfis ipfis partibus , tertiam 
tantum efle auferendam. Sic enim neq; animum pra: trirtitia de- 
fpondere, & alimentum abundefuppetcre.Delinquunt ergo nunc 
in eo plurimi, tertio quoque anuoApes excindentes, vacuantef. 
quealuearia.namita cogutur noucllis in vacuos alucosimmiffis, 
rnrfum tertium annum expedtate ob difciplinam amiflam Qj^am 
Germano- obrem laudandi mihi videntur mellatij apud Germanos, qui pri- D 
lumin ca- ore mefle non nifi cellasiuanes refeindunt, yfqiadfauo5,inqui- 
fttadomos busmella, cauentq; neea Ixdant:porteriore nempe autumnali 
vindemia mellitos fauoseximunt, veteres Apes cadis condunt, 
nouaiApes fcruanturfemperfere.in Aquilonaribus regionibus. 
vbimagnumApum mellifque ftudium ert,cum mella de alueis 
pLi. ai. c.i. exempta funt, mos eff, vt refertp Olaus Magnus, geuti tantum 
^ ' ’ ’’ nouellis Apibus mellis dimittere .quantum eis fufficete videtur 
adhyemalem viAum, fcilicet duas partes: quia inquit, in hyeme, 
acptincipio veris, antequam flores apparent, ex meile contritis 
ficis ac vuis paffis aliunde qu*litis, maxime viuuut. Vt ergo vin- 
demirefluemeflls tempus variat, ita quoq; non quouis dieitem- 
Dies caftra poj^ caftrandi funt aluei. Dies enim, terte Columella, fere matu- 
tionis ap- tinus occupandus eftmeque enim conuenit, inquit, asftu medio 
tus.lnftru- exafperatas Apeslacefnri.Duobusferramentis ad hunc vfum o- 
anenta ca- pus ert fefquipcdali, vel paulo ampliore menfura fairtis; quorum 
rtrationi alter fit cUlter oblongus, ex vtraque parte acie lata, vno capite ad¬ 
apta. uncum habens fcalprum: alterum prima fronte planum & acutif- 
fimum,quoiheliushocfauifuccidantur,illo eradantur, &quic- 
Apesfumo quij fordidum deciderit, retrahatur, fumo coercentur , & ceu 
coercetur, torpida: redduntur,’cum alias vindemiatorem infigniter vlfcif- 
cantur,vtfupra, ex Homero alijfquc ortendimus: Ertautemhoc 
antiquorum inuentumiVirgilius: 
Si quando ftdem anguftam,feruata^ mella 
Thefaures relines, prius haujlus jjparfus aquarum 
Orefoueyfumofq^manupratendefequaces. 
U. n. Ae- Et rutius^ alibi ferta hinc fimilitudine, ait: 
fc dd, Inclufas vt cum latebrofo in pumice paflor 
VeSiigautt Apesifurnoq, impleuit amarO; 
JUt intus trepida rerum per cerea caflra 
Difeurrunt, magnifq; acuunt ftrtdoribus irae 
ycluitur ater odor teBis ,nunc murmuretaca 
%tf0 [axafonant, vacuas itfumtu ad auras. 
fus torfimus:Meminit &r Ouidius, cum canit: 
^uideumfuppojttos fugiunt examinafumos 
Vt rehuent dempti viminacuruafaui. 
Sedinteraliosquaucoperefumus Apum feuitiam domet, often- 
dit Callandraapud Lycophronem, Gta;cis inquiens, etfi frattent 
eius occidiflenti non profutura omnia fua robora, fcd vtApes fu¬ 
mo, ita filios aliorum vittutefupeiandosiri Non minus elegan¬ 
ter etiam iBargxus: &Li,l\.Syr. 
Si quandoimpendet capiti communeperUlum, 
Vtfumo cum paflor Apes eo^egit amaro 
Dulcia leBarus mella ex aliteartbits ,,lla 
Deli Ituum trepide cellas.^ rege rei Bo 
In dtuerfa abeunt, fufequeperarus vagantur. 
Verum ne quid nimis-nimioenim fumo, tefte r Plinio, inficiun- tL.i/.e-.itf. 
tur.Coluraellafumum admoneri iubet fertum galbano, vel ari- fumusqui 
dofimo, acfiirtiufrnodifimus ad eum vfum prreftec.Nonitata- lislaudc- 
meufumo coercentur, quin pungant etiamnum; quare&aliafe- tur. 
B cete oportet. MaluasfuccojVt aiunt, fi quit fe.oleo mixto, perun Nepugnat 
xetit, ab Apibus negatur feriri, quod tetigit Paxamus, docens vt Apes, 
vindemiator mellis non pungatur. Adferinam.inqui^fanugr^ ■ “ 
citorrefartimalua:fy!uertrisfuccum aftunditocum oleo,ferta “ 
que mellis fpiflitudine , faciem Si nudas corporis partes largiter 
illine CsEteruna omnium tutilfimum crt feciem, §c manus velare 
tegereque quemadmodum vulgo mellarios fecere videmus, fu- 
motameninterimopuseftjneApes fecando occidamus , quo vt ftimo 
commodius pellantur, Columella galbaqum , aut fimum aridum , 
vafefirtili prunis immifla condit:aitq; vasiilud anfaturn fimile ^ 
angufta:olla:fiuurari.itavtalterapars iit acutior,per quainmo- 
j.Pr 1*^10 ‘i - Ollaadex» 
dico rora mrne tu mus emanet, alrcra latior. Si ote patulo, per qua , , 
poffitafflari. Talis olla.inquit,cum ert alueari ohierta, fpititu 
admotofumusad Apespromouetur,quae confertiin uidotisim- 
pacientesin priorem paitem domicilij, & interdum extra verti* 
bulumfe conferunt,atque vbipoteftas ferta cft liberiusinfpici- 
endi fere, fi duo funt examina, duo genera quoque feuoiutn in-„ - 
ueniuntur. Si cera? dependentes in longitudinem decurrunt,eo Y' 
ferramento,quodeft fimilecnltro.infccaodifuntfauiideindefub- 
^ iertis duobus brachijs exciptendi, atque ita promendi. Sin autem 
tranfuerfi tertis cauearum inhxrent, tunc fcalprato ferramento _ 
ert opus, vt aduerfo fronte impteffi defecentur. Eximi autem de. ^ 
bent, vt dixi ante, veteres vel vitiofi, Si relinqui maxime inte- “ 
gri,& meile pleni. Et fi qui tandempuUos continent, vtexamini 9 “^“°“' 
progenerando refetuentur. Omnis deinde copia fauorum confe¬ 
renda cft in eum locum, in qug mei conficere voles, linendaque 
funt diligenter foramina parietum. &feneftratnm, ne quid fit A- _ _ 
pibus peruium.qu^vfelutamiifasopesfuaspettinacitervertigant, ^ ‘cnc- 
64 periecutse confumunt. Itaque ex iifdem rebus fumus etiam in j *'*,*’ ***' 
aditu loci faciendus ert, qui propulfet intrare tentames- Caftrata; 
deinde alni, fi qua? trauluerfosfauos in aditu habebunt, copuet- 
t^nda:eruQt, vtaltevnavicepofteriorespartes vcftibula fiant Sic 
enim proxime cum caftrabuntur, veteres potius faui, quam noui 
eximentur, cerajq; nouabmuui,quJB-tanto deteriores funt,qu*. 
lo vetuftiores. Quod fi forte aluearia circumftturta, & immobi¬ 
lia fuerint, cura: erit, nobis, v: modoa pofteriore, modo apriotc 
parte caftrtutur:idque fieri ante quintam diei horam debebit:dc‘ 
inderepeti, velpolt nonam , vel poftcro mane. Sed quocunque 
faui funt demeffi dic, dum tepent, mella conficere' conuenit. Pii- Mcllaqua- 
niusplenilunio fetibit, vbcriuscapi, ferenaq; die pinguius Sali, doconfi- 
gneusqualiJs, vel tenui vimine rarius contextus faccus inuetfa? cienda,& 
meta? fimilis, qualis ert quo vinum liquatutjobfcuro loco fufpen quomodo, 
ditur: in eum deinde carptim c6getunturfaui. Sed adhibenda cu 
raert, vt feparenturca; p.irtes ceratum, quae vel pullos habent, vcl 
rubras fordes:nam funt mali faporis, & fucco fuo mella corrum¬ 
punt Deinde vbi liquatum mei in fubiertum alueutn defluxit, 
transfertur in vafa flrtiliniqua: paucis diebus aperta fint, dum mu¬ 
rteus frurtirsdeferuefcat;ilquefa?pius ligula purgandus cft. Mox 
deindefragminafeuotum, qu® in facco remanieiunt ,tettartata 
exprimuntur Atqjidfecundatnot^meldefluit,dcadiligentiori- .. 
busfeorfum repon tur, nequodeft optimi faporis, hoc adhibi- Mellccua. 
to, fiat deteri us.Exprefli? fauorum reliquia? pofteaquam diligen- Dota;. 
ter dulci aqua perluta: funt. in vas xneum conticiuntur, adiertaq; 
aquaigne liquantur. Quod vbifartum , cera per ftramenta vel 
iuncosdefulacolatur,aciterumdejutegro coquitur, &inorbes Cera: con, 
vel alias quaslibet formas aqua prius adierta difrunditur.ceraque ficieod* 
concreta exaqua facile eximitur. Plinius fauos feribir antepuriS- ratio, 
cati aqua ttiduoque in tenebris liccati . & quarta die liquatos igni 
in nono firtili,aqua fauos tegente, ac pofteafporta colari, rurfum- 
quein eadem olla coqui ceram cum c.idem aqua, excipique aqua 
frigida vafis meile circumlitis. / Ariftoceles confici ceramaic,cu ^ 
rtitpesflorent.quamobrem eximendam per id tempus ceram de ^ ’ 
alueoeflejcontinuoenim reparari. Atquehatcdcmcllarijofficio ^ ^ 
furticiant. 
VOCABVLORfM ALI^OT, QV 
Operibus Apum occurrunt, 
Explicatio. 
IN 
M Elquidfit, quod item cera,rudi etiam plebecula?notura eft, 
non autem, quid feuus,quid propolis, quid comofis,quid 
piflbeeros, quid fendaraca,reliquaqoe, quxin Apum operibus 
obfetuan- 
