Liber Primus delnfeftis.' 
PltlUi* & 
tempefta- 
trs praefa- 
gium. 
a.Li.^. Hiji. 
cap. 40 . 
b Ltbtuejig. 
tempeji. 
Vtpliiuia 
fugiant. 
C.Li.demi- 
«b.AuJcHl. 
Quando 
oitcnta fa¬ 
ciant. 
a.Ltb. II. 
eap.lj. 
b Satjr. Iji 
Vrbs pro¬ 
pter Apes 
luiftata. 
clnOrnt.de 
Aru/pic. 
rej^onjis. 
Inara le- 
dentes 
quid por¬ 
tendant. 
dLib. 2 . de 
belltciutl.. 
cLtb. 4<. 
{Lib. C.6. 
gCap.124. 
.erodtg. 
Innauibus 
edentes 
fi quis ingenuus deprehenfus fit inApiario furti caufa,exeofolo 
tresfolidos debet, & quinquagintaflagellapfi fuftulerit centum 
verberibus fubiicitur,& fi dominus eius noluerit,addicitur domi¬ 
no feruiturus.In legibus Wifigothorum eft, & hasc. Si quis Apia¬ 
ria in ciuitate,aut in villaforfican conli:ruxerit,& alii damnum in¬ 
tulerit, ftatim moneantur, vt eas in abditis locis transferredebe- 
at.aut forte in eodem loco hominibus, aut animalibus damnum 
inferant.Et qui hasc pr£Eccpta,aut teflationem neglexerit,& dam¬ 
num fiiffocationis in quadrupedes intulerint,quod mortuum fue¬ 
rit duplum reftituant, quod vero debilitatum ille obtineat ,&fi- 
mile damno reddat,& pro iudicis conteftationc, quam audire ne- 
glexit,quinqi folidos coadlus componat. 
?RJES AGIA. 
QIApes propefua alueatia( quod longius progredi formident) 
k3flofculosad mellificium fedulo excerpant, tempelluofam,,ac 
pluuiam aur^conftitutionem augurantur Hoc nimirum faciunt, 
vtfuperueniente aeris prteuifa perturbatione, cito, tute & iocun- 
depolIinteUaacre. Sunt enim imbecill* bcftiol£B,qua:fubitas, & 
violentas temporum mutationes difficulter fuflinent' Meminit 
huius pr*fagitionis,fsd paulo diuerlo fenfu4Ariftoteles,cumin- 
quitiPrtefagtuntApes,&hyemem,&imbres:cuius rei inditium 
cft, qUod non auolaut,fed fereno adhuc injtlueo volutantur: quo 
, .apiarii hyemem expeftat.i Theophratlus tamen id repetit,que- 
,, admodum nos diximus. Cum Apes, inquit, non longiusauo- 
„lant}fedfereno adhuc circa alueum volitant, qempeftatem futu- 
,,tammonent. Vterque vtapparet.ex Aratotranfctipfit, quiita 
,, canebat: 
Aa8i’(««T8)|tttAiTe,s TT sfyaii iXicTivncfi 
id cft. 
NequefanefHlfliut,magna tempejiate inliante. 
Ante facere (olent pabulum faui Apes 
Sed mtut melleq^ ^ ftruBuris occupantur- 
Meminititem Maro: 
Nec vero h flabulispluuM impendente recedunt: 
Longiuei aut credunt coeloiaduentamihccs Eurit 
Sed circum tute, [ubmaenibus vrbu aquantur, 
Excurfuncg hreues tentant. 
Quod fi vero ad pabula longius ab Vrbefuai VtVirgilius vocat, e- 
uolauerint,pr£Euiderintq; tuncimminCntem aliquam turpemte- 
peftatem.totis viribus, & quo celerius per alarum debilitatem fie¬ 
ri licet, ad alueosfuos properaot.vreleganter nobis innuit Silius 
Italicus,dum ait: 
Aut vbt Cecropiut formidine nuhie dquofe 
Sparfafuperf ores examina tollit Hymettm. 
Ad dulces ceras, ^ Odoricortteis antra 
Mellis Apesgrautde properant,denfo^ volatu 
Raucum connexe glomerant adltminamur-mur. 
,, Alibi quoq; c Ariftoteles Apes, inquit, folftitia denunciare vi- 
,, dentur, fuo ad labores egreffui quod & melitopolis certo argu- 
„ mento eft, quippe qu^ tum quietem agant. 
AVGVRIA. 
A Pesquoquefuoexamine diraoftentafxpe, & trifteaufpici- 
umfecere : honnunquam tamen felicem euentumhabucie. 
Tunc autem tefteaPhmo oftencafaciuntpriuata,acpublica,vua 
dependente in domibus'tem.plisue, faipeexpiata maguiseuenci- 
bus.Adquodallufiti>IuuenalishisVeifibDs: 
Rgregtum fanbiumqj virumficern: ,otr/iemhri 
Hocmonfirumpuero,^ miranti lamjubaratro 
Tifcibm inuentis, foete comparo mule, 
Sollicitus tanquam lapides iffadent imber, 
Examenqj Apium longa confoderit vua 
Culmine delubrr, tanquam in marefluxerit amnis 
Gurgitibus miris,^ ladtis vortice torrens. 
Sed examina quocunq, fedimifiirent.pblluere & infortunate Id. 
cum credita funt; quare quoties in Vrbe comparuerunti lufttatam 
vrbemex Sybillinisinftitutis legimus. Si examen Apum, uiquitc 
Cicero,ludis in fcenam vertillet, arulpices acciendos ex Hetruna 
putaremus .Videmus vniucrfi repente examina tanta femorum 
..immiflain populum Ro. feptum atque inclufum , & non com- 
„ mouemui; Atq; in Apum fortalfe examine nos ex Hetrufeorum 
,, ftriptis arufpices, vt a feruitio caueiemus,monerent. Pro infeli¬ 
ci inprimis augurio habebatur, fi in ara infedilfent, vt ante pugna 
Pharfalicam Pompei cum Csfare eucnifle d Appianus prodidit: 
quaoquamsDionNic^us.&^aleriusMaximusinterfioaaPom- 
pcijcladcm denunciantiafctibant Apes Pompeii fit^nis^militari- 
businfedifle. Cneum etiam Pompeium, inquit Valerius, lupiter 
omnipotens omnino monuerat, necum C. Caefarc vltimaiti belli 
„fortunam experiri contenderet. Egrelfo a Dyrrachio adiierfa 
„ agmini eius fulmina iaciens,examinibus Apum fi^naobfcuran- 
,, do, fubita txiftitia implicatismihtum animis , nofturnis totius 
exercitus tertoribus, ab ipfis altaribus hoftiarumfuga, &c.Memi- 
,, nitetiam^ luliusObfcquens. Calamitofos quoque cafiispr^- 
,, notabant Apes, & cladem pernitioiam, quando io nauibus per 
„*quoralatecohfpicerentur:quod de Dionereferunt.IiPlutar- 
chus tamen idpaulo aliter refert. At cum, inquit, examenApum 
37 
cus corre- 
<ftus. 
A citcaDionisnauesapuppe confpeftumefletjdeillo feparatimfi- ^pes. 
bi,&amicis explicauit. Timere enim fe ne res illius gerenda:,cum Dtone. 
honeftate, quidem plensfint, vbi peifloruerint, breui contabe- 
fcanttempore. Pitetercam Bruti caftiis confpedo examine, am Gaftra pro 
fpices caftra mutari voluerunt,ne quid diri portendercnt.Refert “ pter Apes 
hoc etiam idem «Plutarchus pugnam Bruti, &Caffij cumAugu- “ mutata. 
fto,& Antonioad Philippos dclcribens. Oftentum,inquit, Caffio HnBruto. 
inluftratione infauftum perhibent facfuin : nimirum ei coronam 
inuerfamaliftore porreftam. Prius quoque in quodam rpcftacu. 
lo,& pompa ferunt eum, qui Callij aureum tropliaium ferrcticor- 
ruilfe. Pbrro&aues multa: carniuora-interdiufupercaftracoij ■ “ 
fpedl;a:,& examina ApUm ad locum queudam intra caftra cort-•• 
Ucnerunt:eum locum arufpices cxtei ininaiieruht. rufpicionem‘‘ 
amolienccsjqu® militum animos plane occuparat, & ipfum iam “ 
Callium ab Epicuri decretis adlepaulatim fubducebat. Itaque" 
ergoiu ptefentia proelio decernere non admodum cogitabat, " 
trahendumq! bcllumluadebat,&c. Et rurfusde poftrema Bruti “ 
cum An toniopugna.Volumnius,inquit,homo philofophiaim-^^ 
butus,& qui caftra Bruti eft fecutus,primamAquilam ait Apum A 
B plenam extitifle, & cuiufdam qui primos ordines duceret, bra Aauila A 
chiumfuafponte vngilct o rofaceofluXiire,fruftraq;id fiepeab g t ^ ' 
fterfum fuiirc:ante ipfam etiam pugnam duas Aqiulas in medio " ^ 
acierum depugnalle,incredibiliq;, exercitlVumfilentio fpedatas" ° ^ 
fuilfe, conceffifie tandem, &fugifle eam qui a Bruti parte erat. " ” ” 
PtaJterea M Alinip.velvtaliilegunt AfilinojM.AciiloColf mu " , 
tationem tcfteiC T.icito in deterius portendi cognitum cft crebris 
prodigiis.Signacnim, ac tentoria militum igne carleftiarferc.Fa- 
ftigio Copitolij examen Apuminfedit. Biformes hominum par- 
tus‘.& Suis fartus editur cui Accipitrum vngues erant. Ad quem 
lotam dodiffinaus Iuftus'Lipfias hoc adiicit fcoliolum: Qupd 
femper,inquit.inter portenta, cum vifumlfciiicet Apum examen , “5®^' 
locoinfolend./ Silium Italicum emendari vehmdeprodrgiis.que 
ante pugnam Canenlem: Sibus Italia 
Ohfeditq^frequens cajlrorum limina Bubo 
Nec denfe trepidis abfunt fe inuoluere nubes. 
Cejfaruntcff Aquilisinon vnuscrine torufeo 
Regnorurh euerfor.rubuit lethale cometes. 
fcribiq;.N«c eienfe trepidis ApiU feinuoluerenubes.CeJfarum Aquilis, ■ 
C Nubes Apum examina vocat, quiinfederunt figna. SicLipfiui 
cui addi poteft rllud Claudiani de vidoria Stiliconis contra Ala 
ricum. 
Et fi quodfortajfe quies negiexerit omen 
Addit cura nouis Lapidofosgr»ndinis iBus, 
Molitcsscjj examen Apes. ' 
Iam vero Apes rurfus apicem arboris infediiTe, oppugnationis fu- AnetaAS 
tute,& teternmi belli afferre figna,multi annotarunt:idque Lauri tem ’ 
exemplo docuit Virgilius cum canit: Ac». Vn, infidert 
Huius Apesfummurti denft ( mirabile diBu) malUm. 
Stridore indenti,liquidum trans Mera VeBa 
Objedere apicem,^ pedibus per mutua nexis 
Examen fubitum ramo frondent epepehdii. 
Continuo Vates, Externum cernimiss .inquit, 
AiuentareV.rum, partes petere agmen eajdern 
fartibus 'ex qfdem,c^ fUmma doimharier arce. 
NonnunquamfelictmeuentumportenderunCvtmoxfubinde" 
patebit.wPhnmsfedifleincaftriSDrl)fiJmperatorisrcribit,cum" m Eib. /i. 
D profperrimepugnatumapudArbaloiicmeft,haudquaquamper-"‘^«A >7. 
petua.inquit,aruPpicumconii:dura,quidirumidoftentumex " 
iftimantlfertiperScdaliter»iulius Obfequens In Germania/iU- " '^frodigt 
quit, in cafttisDrufi.cxamenApumin tabernaculoHoftilij Ru- ‘‘ cap.iji, . 
tilii prxfedi caftrqrum , confedit.ita vtfunemptetendentem " 
pr*fixamqi tentorio lanceam amplederetur. Multitudo perin’ 
fidiasfubiedaeft. Item cDion Drufurn.aitimprudenribus hbfti 
•bus regionem pdaeraffie, Wifurgum etiam tranfiturum, nifialh oEibs 4 . 
mentorum inopiahyemis propinquitas, & vifiim in caftnsA- 
pum examen detCirmUet.Itaquecum p TacituSferiBat Germani- ArbaloH 
cum ad aras barbaras contra Gernos profperedimicaffie; quidam 
leimniiin cafttis Germahtciimperat tumprofperrimt:piimidtum 
aJatasbarbaras eft. Quidam .Arbalonem Salam Germanieflu- 
men ede putant, ad quem Drufus Augufti piiuignus infianem 
cladem acCepit : quidam Ardfeld Weftphalia: bppiduin Auod 
magis placetobnomiDisVlcinitatem:quidam denique Arusbeni; 
vrbemeiufdem prouincix. Vt ergo dubium eft, nunduid vel pro- 
fpentatem.vel infelicitatem Drufoportenderit Apum eiamenl 
ita contra clarum eft, Dionyfio,paul6ante quam regnare ceepiti 
tehciter oblatum efle, cum equum e Voraginibus, in quaS demer 
fusctat, nulla prorfus contentione extraherepoflet; nam ciimid 
xgre ferens, ongius difceffifl-etj audito mox equi hmiiitii reuer- 
b fus.alacremlxtusafpeiit.vidensiheius mbaexaffien Arium tori- 
fidere.impcniiquodoccupauitinditium. y atlidniis hbcficre 
fert.Dibnyfium.inquit, Hcrmbcratisfilium.aiuntjfluffiea equo ■' Hifi 
traiecifle,cumqueinlutbequuscbntidcret.eumdll51(iifli,&ti tcap. 46 . 
px cbmpotem elle fadum: atque ficrelidb pofthiodum equb " 
quafinonampliusfub difceinfib. Cuhi autem fequeietur equfis, 
&hinniret,reucrfum efle,cumque apprehenderet eiusiubamad 
alcendendum. Apum examen contihun manum tircundedifle- " 
atquedehis Interroganti,refpoudifle Dibnyfio Galebtas. mo-‘‘ Trophonii 
narchiam ea re ptefigmficati. Feliciter quoque Trophonrum " oiacuh in. 
oraculum, cum antea prorfus ignoraretur, ex hiliufmodi cafu, vt Uentio. 
jefeitrPaufanias.adBmotosciuSperuenitdotitia. Cgm vnum & ilnBoeot,- 
alterum lam annum nullis terra imbribus irrigacetut.cfinguiis cis. 
cuiitacibus 
