38 
Vlyfsis Aldrouandt 
ciuitatibusDelplios miffifunt) qui opera implorarent. Hisficci- A 
tatis remedium expofeentibus, Pythius Apollo imperauit, vt La- 
badeao euntes a Ttoph-onio mah auxilmn^ quteretent Labadeaa 
itaqueprofcdli, cum oraculum reperirenon poflent, Saon qui¬ 
dam Acrxphnienfis, collegarum natu maximus, cum Apum exa¬ 
men confpexilfet, quocunque illa; diueitiffent, fequi ftatuit. Vbi 
igitur eas a-d Ipecumaduolantes vidit, & ipferubiens, oraculum, 
quod quati ebant, illud.clle intellexit. Saouem hunc cum ea quo¬ 
rum caullh miffus fuerat, tum facrotum omnem ritum,&qu^ in¬ 
ter confulendum fieri fas ell.cdodum a Trophonio memorant. 
Apesinore HatePaufanias. Qua: etiam Apes in ora infantis Platonis aduo- 
PlatoUis. laiunt, haud dubiam fpem cius magnitudinis attulerunt. Sedere, 
s L. 11. C.17. „ inquit, sPlinius.in ore iufantis tumetiam Platonis,luauitatem 
“ illam prardulcis eloquii portendetes. t Valerius Maximus vero: 
,, formicis, inquit, Mid* iure, meritoque Apes 1 latonis prtetu- 
5) Ierim: illa; eium caduc*, ac fragiles s ha; fiilida;, & a;ternxfeli- 
,, citatis indieesextirerut: dormietis in cunis paruuli labellis mei 
inferendo. Qyarcaudita,prodigiorumiutcrpretcsfingularem 
jveloquiifiiauitatcorecius emanaturam dixerunt. Atmihiqui-g 
„ dem iHa:Apes non montemHymetum thymi flore redolentem, 
jjfedMufarum Heliconios colles, omni genere dodlrin* Vireu- 
,)tesdearum inftinifludepalla;, maximo ingemo dulciffimaali- 
,)mentafummaieloquentiainftillaflevidentur. idemprodigiu 
ui.io.y/ix. j, proutfuccefltt,itareceBfet«aElianusiPlatoneiH in vinis fere- 
hift.zi. „ bat Peridione. Cum vero Arifton facra litaret in HymeteO 
,, Mufis,autNymphis,dumdulcedinereidiuinie datent operam, 
illa Platonem in proximis myrtis, denfis & opacis repolit. Cui 
,, tepente examen Apum,Hymettij mellis opifices, in os infiden- 
,,tesfuis ftrepebant bombis : ptatfignificantes ita Platonis elo- 
,,quentiam,&lingU2efacundiam, htrurfus: de Platone, inquit, 
X Lib. l.de ,, dicitur, quod Apes ihipfius ore fauum effecerint. Meminit hu- 
diuinat. ,,iusetiama:Cicero. Simile plane augurium|Pindato celebetri- 
Apes Pin- mo, ac {iiauilfimo poette contigifle narrant, dicentes cum adole- 
daruma- fcentulus effer ctiamnumxftiuoq; tempore Thebis Thefpiasi- 
lentes. ret,xftumeridianofatigatum,pttEfomao,aclaifitudine paulu¬ 
lum c via declinaffe.ptoftratufque cum dormiret, aduolantes ad 
yLii.var. eius os Apes, in labris eius mellificaffc.y Aelianus verohocaliter 
refert, nimirum Pindarum, cum c patria domo fuiffecexpofitus; 
7. Lib.l.de aluiffc Apes, prolademellaferentes. Idemde Virgilio adhuein- 
Stellis. fame canit ^Pohtanus his verfibus; 
HaciMeliffaj naUimgremiotxcipienSifiMtntin meUn 
Infiillat puero, ©> dulci rore illinit ora. 
liefaut ducens tenerum de neilare fuceum 
Taulattmjomno capitur, circum^frequentes 
Ora vagamur Apes, leUum^ efiore Uquorem 
Intingunt labris , cJ* rora madentiafingunt. 
Sedteuera pr£EterPoDtanumnemoalius,quodobferuauetimhue 
vfque, de Maroneid tradit! puto autem iliud ipfum ab eo feriptu, 
Vt miram poet^ eloquentiam naturaliter induam fuilfe indicareti 
atqueita fepe Apes in difertorum feriptorum ora aduolafle, Se 
H ietcn ab mellificaffedicimus. DeLucanopoeta.cUmadhucinfansincu- 
Apibusnu-nis cubaret, idih eius v{talegitur Hieroni quoque iuffu parris 
tritus, expofito,propterea,quodeitancilla natuseflet,nenobilitatipa¬ 
terna; dedecori foret, tametiita humansopis indigenti,Apesui 
os mella congellere :quo oflcnto pater ab arulpicibus admoni*- 
tus, filium recolligendum duxit, moribus & difciplinis iis eru¬ 
diendum ciitauit, per quas poftmodum adpra-fflonllratamre- 
Cum puer in cunis tlimdoftniretaptrt!t,i^ 
Forte labris examen ApumJuper lUius ora 
Sedit,^ ingredieris bucetk,, tenerumqjpaldturtt 
InueniJJe fauis tedum fe credidit; at mox 
In fublime volans altos difcejjit in AHflros 
Hoc pater augurio Utueifivixerie, tnquit, 
■ Charepuer, tua te mittet .facundia ad aftra 
denominata. 
M Eliffa villgb officinisque diifta herba, nbbis 'melladella nb- 
tiflima clit, vt palTim Iccus foflas viarum enafeens. Gixdi 
^sAiVeosid eft Ape fii>,ir<ri<pvit.o, quali Apis folium vocant,|«sAir- Meliflo» 
tr(,/3oT«;<e» nonnulli etiam. Plinius priorem di itionem feruat,Me- phyflu vn- 
hflbphyllufnlatincetiam nuncupans Ita vocari putant herbarii, fledidtuni- 
'quoniam Apes tcfte Plinio, & Ariltoreli hac herba plurimum de- gjufqjfy. 
leiientut. Aiunt ehim,fi hac herba alucariaputgencur, non fugi- nonyma, 
tuias Apes. Quare eadem ratione Latini etiam ApUfttum reddi- Apiallil.jr 
detunc. quo nomine Meliflbphyllum a Plinius ab Hygino Api a- atii.x». 
fttum vocari fcribitiquanquaminteiim ipfc inter i ea, quae Apib. 
CTratiffimafunt, fcor{ummeliffophyllum,feorfuni Apiaftrumrea g j_j. 
cenfet.Nicander nominat, quod mellis folium indicat, 
quodhincnimirumApesmellis materiam copioft colliganti alii 
^iAiVi*i»»,,.Theoctitusf«fAiV«i<a,. Dicitur denique&,«fAiT<f, & 
^lAicot, eadem, vt apparet, ratione. Vuis Apianis fctibit c Plinius cli. 14.01 
Apes dedifle cognomen, prtecipue earu auidas Aitq; ex his duo “ Apia* 
eflegenera,lanugine & ipfa pubefeere. Diftare autem, quod al- “ 
tera celerius maturefcat,quanquam& altera properante Er liiur- flcup. Jl, 
fus vbi de quatuordecim generib. dulcium vinoruagit, Paffum, 
inquit, a Cretico Cilicium probatur, & Afncum, & in Italia, “ 
finitimisque prouinciis. Fieri certum eft ex vua, Graeci fticam*' 
Vocant, nos Apianam, Verumqu« vuaifthiecPlinio, & Gracis 
ftica fu, arduum eft fcire. Ego femper eiiftimaui eam efle, qu(j in 
agro noftro Mofcarclla vulgo nominatur,quam meam opinione 
etiaminquodam opufcuio,quoddemofchumredolcntibusreb. 
fcripfi, infcriii, & nunc eo magis id credo, quoniam, lacobus Da 
lechampiusprioremPlinijlocumcommentans, Galliceidvinu, 
fiueeatnvuam potius ?iponitMofcat, quali Mofcatellam('.Ad- 
G densinfupeteasvuasevincalongefuauioreseUe quampergulis, 
iugo,arbufto: & nobis reueranifi evinealaudantur,&in colli- 
busnatas.) &« AndreasBacciusidprorfus approbate confirmare • 
que videtur; qui intetreliqua,qua;dehoc vino Mofcatcllo feri- ^EiB.p.de 
bit: videtur nobis,inquit,rationieffeconfentaneum,quod folu Itabr 
Italicum adeo frugiferum, arvinis gignendis idoneum, non po- ^ 
tuerit vnquam hoc nobili vihi genere carere: fed e.xoleto potius yinuuir,‘-> 
vetufto nomkie (vt momentaneae fuht nominum mutationes,ac fcatellum 
ftudiaexolefcuntvetera.infurgunt noua) id vinidelitiofi genus 
nonaliud extitiffe apud veteres, quam quod a dulcedine,6 e ab A- 
pum etymologia, ex Apicia fieret vua apud Catonem, qua: & A- Apiciavua. 
pianaa Columella, eademquej-i*«a Grxeisfuerit nuncupata, ac Vinum 
vinum ipfum Grxeum. Quomodo vero vinum hoc Gra:cum ex Gr*cum. 
Apiciafiue Apiana vua fiat,& ex mofcatella confule eundem Bac- 
cium,quidoailfimeeadcrediffetit:nobis enim rem explicaffe 
fufficit. Idem f Plinius Catonem feribit braffica: genera facere f Li. 10. e. *. 
tria j vnam extentis folijs, caule magno, alteram crifpo folio, Braflic* 
quam, inquit. Apianam vocat: tertiam minutis caulibus, lenem, genera, 
teneram minime probare. Eadem tria generaalio poftealocoidc Braffica 
... . pPliniusteperit & qua; Apiana braffica fit explicat quodammo-Apiana, 
gnimaieftatem facileperuenit. DcDiuo Ambiofioillo magno Q f(o,ln tres fpecies, inquit, diuifcrcearti (braflicalti) Grtfeciadti- gti.io.f.p. 
Mediolanenlium Epifcqpo idquoque vere narry Paulinus, qui quiffimi. Ciifpam quamSclinada vocauerun: afimilitudine apii 
foliorum, ftomachovtilcm,aluummodi(ie mollientem. Alt6 
ramlxam&c.Nbnitaq; Apiana braffica ab Apibus nomen ha- “ 
buit, fed ab apio, quod felinon Grteci dicuntinequc ad hunc lo- “ 
cum pertinet, Additurn tamen eftpropter nominis fimilitudi- 
tiem. Nominantur denique (b Plinio de cedrinis menfis agenti hLii.i}. 
hienfe apiat*. Menfis inquit ,pr:ecipUa dos in vena crifpis, vel in ij,. 
Verticevariis.Illud oblongoeuenit difcurfujideoquctriginiap- Menfaa- 
pellantur s hoc intorto, & ideo tales pantherin* vocantur. Sunt “ piata. 
SSc vndacimcrifp»maiore gratia, fiPauonuincauda; oculos i-“ Pantheri- 
mitentur. Magna Veto poft has gratia extra prtediiftas crifpis" menfe. 
denfa veluti grani congerie, quas ob id Apianas vocant lunius, “ 
& Dalccampius ita diftas exiftimanr, quod Apum aUt Mufea-" 
lum excrementa palfiiii afperfa imitentur. Addit tamen Dale- 
campius alios legere Apicularas, crebris veluti Apiculis nota¬ 
tas. 
illius geftafcriptis inandauit, diuinamque viri eloquentiamprse- 
Aludic.i^. monlfralle i nam cum. Sia facra pagina tcftetur in ore Leonis oc- 
cifiApesexamencortfeciffcj&fauummellis, fignificata eftdul- 
Platonis& cedo doftirinte, & fapientix Chrifti morituri. Cum itaque Apes 
Ambtofij eo modo, & Platonem, Sc Ambiofium magni fecifle videantur, 
c6patatio, ferentes nempeiudiciil, futuros & veridicos, & eloquentiffim.os: 
tamen nobis non ita vifum eft Platonicam dodlrinam comparan¬ 
dam Ambrcfiana;: cui cum libetalib.difciplinis accedit, & Chri¬ 
fti fides, factarum q; literarum eximia cognitio, quaPlatonicos 
trtores confutauit: & fi qu* vera docuerat Plato ante thrifti ad- 
iicnnum, ciica reruiii dininarum intcHigen tiani, eum no a fe fuo- 
pjeueingenioperfcriuacumconftat,fedHiercmitelibris dodfri- 
haque didiciffe, Chriftododtore, vtipfeidemS Ambrofiusaper- 
tiflime demonftrauit Platonico in hac re eonfutando,qui fibi pie- 
PlatO quid ratem Cbriftianam afciibebaC,fuoqueaudlori Platoni. Beatiffi- 
ab Hiere- nius eiiimipfeAmbrofius euidenterapciiiit,pci!'picuuniquefecit, 
remia pro- difputans cum Platonicis,quidquid philofopliice dediuinisreb. 
phetadidi- tradiderat Elato, in Aegypto iddidicifleab Hiercmi*dileipulis, 
cerit. 1 quos Chriftus ipfe, ac Spiritus fanftas edocuerant, cum de fide il¬ 
li Lib.z. de ii narraffent :ficeniin Ambiofius ipfe habet libro, quem infctmfit 
doS.ChrtJi. fle Sacramentis, fiue de prophetia: cuiusrei meminit etiamD.6 
caf. 18. Augaftinus.ApesigiturfiquidprKmonftraruntih Platoncfutu- 
rum,adeam partdn fpeftat ,qua humana lapientia , atque elo¬ 
quentia ihterphilofophos eminerefperabatur,vt vereexcelluit. 
At in Ambrofio reuera longe rhaiota pr*nunciauit illud Apum 
exaitien, quod fciiicet verbum Ipiritulque Dei diuinarumrerum 
integra cognito ei conferenda per gratiam foret,ac deChrifto Sa-: 
cramencis omnibus imbuendus tam eximia fide, & fateundia, vt 
exquifite omnia, tum verbo tumferipto aperiret, Tantum itaque 
aufim dicerePlatonica ab Ambrofianisabelle, quantum Apes 1- 
pfa: ab homine. Meminit hitiiifcc augurii Baptifta MaetUaauSy 
qui quoque vitam Ambrofii fcripCt, fed carmine: 
MTSTICA. 
A Pes Mufis factas fuiffeapud veteres innuitd Varro hiS ver¬ 
bis: Neque tamen nefciaifux imbecillitatis, qu* cum caufa 
Mufarilmeffedicatut volucres,quod&fiquandodifplieat* funt, ai», j.derf 
cymbalis Sc plaufibus nurnero reducunt in locnmvnum. Et vt" rufl.c.i6, 
hisDiisHelicona, atque Olympum attribuerunt homines,fic" 
hisfloridos, & incultos natura attribuit montes. H*c Varro:" 
fed 4 Claudianus Apes Heliconia quoque colere vna cum Mufis 
feribit. mellaqueHeiiconanuncupathisverfibus; binEpigr. 
Die mihi Calliope, tanto cur tempore differti 
Pierie meritam ferto redimere Serenam. 
Vile pulsu donurh folitam confurgeregemmit, 
Aut rubte radiare mati, fif eribus ornes 
Peeiiet 
