n I» vigil- 
ni. 
Chriftus 
Aj/ifimi- 
lis. 
Monachi 
Apes. 
42 
VlyfsisAldrouandi 
citut; quodficuc quietis , ac fnodeftis A-pes mellificant, & hoftes A 
fuos aculeo impetunt: ita Chriftus peccatoribus tartaro conccffo 
iuftosadccclosaccerfic. Velpotiuspueretiamnum Api compara¬ 
bitur: atque ita n lacobus VitriaCus S. R, E. Cardinalis de pueri 
proprie tatibusloquensiu difertifli ma illa concion e deiratiuitate 
Domrni, iutcraiias, ipfeautetn, inquit valde dulcis eft, •& a- 
mabilis, dum tanquam puer cogitatur. Vndein Ecclefiaftico; 
Breuisinvolattlibus Apis , & initium dulcoris habet fiuCius eius. 
Initialis dulcedo cordis cftnaeiuitas huius pueri) Apisaute mo- 
dicaeft, & Chriftusparuulps, fecundum quodliomo; vndeco- 
paratfe grano Sinapi in euangelio. Htec Apis in alueatibus nouis 
mellificat, quia corda per gratiam innouata dulcedine fua, replet 
& fanat. Apislaboriofaeft, & ociofaanimali.l’propcllendo fugat, 
& Chrilliis natus ad laborem, fetuum a borio opere t'o pentem 
■damnat. Anisfloribuspafcirur, & Chriftus quipafcitunnterlilia 
virtutum flagrantia deleftatut Apes fecundurHregulara,'& ordi- 
nate cunclaperagit, & Chriftus Ecclefiam fuam icgiilaricer ordi- 
‘nauit Monachorumquoquevitafanft.i, vitam moresque Apum 
'perquam exadte'exprimit i vt diferti'ffim‘e oftenditO. Afcanius , 
MartiiiengusBrixiatf^a^S Canon. Rcgul. fcd quod omnibus Mo- B 
'nacbis coniienit, ille priuatim Regularibus, quia Regularis erat, 
afcribit.Nilcerte,inquit, cxpreffitls Apum exemplum patefacit, 
quam Regularium (Monachorii potius) clauihatam Vitam: quas 
enim Ambtofius de Republi cis prodidit, elegantique narratione 
profecutus eft, ea de Regulari congregatione interpretari po'fl'e 
non inepte exiftimd. Primo itaque in loco inueftigandum nobis 
eft de Regulariumcommunibuslegibiis,&normis. Communem, 
inquit, Ambrofiusfobolem habent, communem raanfionem,c6- 
munem laborem, communem cibum , communem vit» feriem, 
coftimunem'voluntatem, commfinemqueprole.Perpendam htec 
fingula. Regulares, vt Apes','communem quandam profapiam 
trahunt, quoniam in vnaquaque congregatione, ficuti omnes v- 
no, & eodem veftimento veftiuntur: ita omnes vnius & eiuftlem 
nobilitatis funt cenfendi. Germana quas ex diuerfo loco in hortu 
regium complantantur,ipfius tantiimin qua confident,terras no- 
biiitateinfigniuntur: ita luuenes, qui ex diuerfis profapijs ad re¬ 
ligionem feliguntur^vtin regio foloconfiti,Chriftique nobilita: 
tiscompoteseffedti, nullamdenobilit.atefeculiprasfeferredebct , 
arrogantiam, & faftum,qUodvnumdraneSfintin Chrifto.Com- C 
munes manfiones hab;ent Regulares,'vt Apes, nempe.clauftrum: 
ArcaNoeticafiquide funtclauftra, inquamanfionespluresfunt, 
plures cellulx,& non nifi bini, & bini exeunt ex fandlis maiorum 
fuotuconftitUtionib. Communis eft, vt Apibus,labbripfis Re- 
gularib. Duplex aure eft Apum labor,gratam in volatu melodiam 
reddere, &floreslegere: Apesfiquidemraucum, fedfuauemcon- 
centum emittunt: & prascipuum Regularium munus eft pfallere, 
fuauiflimeque modulari in Ecclefiis eo cohcehtu.dequo Apofto- 
luSiPfallam fpiritu,pfallam &menie. Delibahtflores Apesni- 
tidoquerore pafcuntur: & Regularium partes funt ex patrufen- 
tentiis,quafiexflotibus, perpetuis lucubrationibus, intelligen- 
tias,tumliterales,tummyfticasScripturarumeum fuauitateeli¬ 
cere Communem cibum habent Apes, roremfeilicetexfloribus 
hauftum,non fine florum fucto Flores tenuispirfimoniaihuga- 
litatisque funt indicium, qua Regulares fuo in viftu ptascipuev- 
tuntur. Rosvero eft facta Scripturarum leftio, quafimul animi 
reficiuntur cum non folxfauces fumant cibum, fed Sc aures efu- 
riant Dei verbum Communcihvitx feriem habent Apes, fimul 
egrediuntur, fimul volant, &quodpotifllmuin ,fimiliinduuntur 
amidtu. Nec fiquidem alias alas aUreas , & aliie argenteas, feu alia: 
candidas, & alias ruberes ferunt Ex quo difcantRcgulares,quan¬ 
tum in habitu, & indumentis couuenire ipfos deceat 5 infti tutio- J) 
nesquefuasinhis non violare, quas maxime eo profpiciunt, ne 
fcandalutn pufillis afferatur. Chrifti vellisinconiutilis erat defu ' 
per contexta pertotum,vtfciaraus, Chrifti nomen habitumque 
ferendum efle veftem, necvlla temeritate vnquam difcerilen- 
dam, cilm nec milites improbi fecareipfam auli iint. Communis 
voluntas eft in Apibus, & Regulares vnam fibi cdnilituere debet 
voluntatem,quas eftvoluntas Eraslari; Atqucficut Ifraelita; du¬ 
ce columna igncaitl nodle, & lucida nube in die per arenofa de- 
fertaiteriuum conficiebant: ita Prtelati voluntatem . mi tum, iuf- 
faqUeptofequi ft adeant Regulares,.qua: v tinam cl.irercar, & ful¬ 
geat puritate, & charftate Corfimunist.indemsftApibuSproleS, 
Rcgul-iresj vt Apes intcgiitare corporis virginali pollere debeilt 
nulloqueconcubitumifceri , neclibidine refdlui A-ttamen maxi¬ 
mum filiorum examch emittunt Apcs,e fblijs, & herbis elicientes 
ore prolem fuam:fumiT!a,inquani, caftitate Regiilares clari, fi¬ 
lios pluresfibi gigriurit fpiritalcs, pra:dicaridnis, & coufellionis 
munere. RegULires , vt Apesregera libi eligunt nonibrte; ne me- 
liotibuspeiores cafu pra;tcr.intdr j noii commUnibus ornniucal- ■ 
culis, quod imperita multitudo, nec Virtutis merita agnofeat,ne- E 
que er* olumenta publica: vtilitatisrimetur : non tandem fucceP- 
fione,qi eruditus faspe allurriptus nori e(ret,delitii^;,atqi adula¬ 
tionibus en ctuata ftirpsilla parum publicb prodeirct:fed optima- 
tum tandem confihis, & voto Debet, igitur prailatus talis eligi, 
qualis ab Apibusrtgulus earum eligitur, hempe lingulari magni¬ 
tudine, &lpecie corporis praiftans: magnitudine, quam & piil- 
chritudinemotum celebris, & vocatusd Deo, tanquam Aaron: 
fiquidemis Antiftes rfeiiuncianduseft . qui vt virga Aaron inter 
ci tcroSfldrefcat exeni piis fahdlitatis, Sf prudentia, ac literatum 
monumentis. Florefcat igitur, vt Aaron virga,amygdalaque pro¬ 
ferat,adeo vt eius cortex amatus fit ; vita nimirum exttinfecus 
mortificatiii & auftera i intUs autem medulla luauis, & lenis: ani- 
miisommmanfuetudine,&chatitaie prasclarusjnamfi habet a- 
culeum', videlicetau£lori(atem, eanonad vindicandum , fed ad 
faluandum vti debet ; Natursc enim lex eft vt leniores lint ad pu¬ 
niendam, qui maxima potcllatein manfuetudine potiuntur. A* 
culeumigiturhabetpra;latus, ficut Apum Regulus, quo contu- 
maces, atqueobedientiancbelles compelcat, & puniat. Aculeus . ‘ 
corredlio,eft , tumfecreta, tum publica, iniundtis etiam iuftis 
posnis HiEc gladiUscft verfatilis igneusin manu Cherub:veifa-. 
tilis, quia non eadem corredlio omnibus adhibenda eft, fed alijs 
lenior, aliisfeueridr, nonnullis mitis, quibufdam alperior I- 
gneus,'quia charitas eft illi iungenvlailn manu Cherub, cum Pro¬ 
latus, fit Angelus, officioque, & munere Angelico fungatur. A- 
culcUs excommunicatio eft, qua perduelles i nt eremi t. 'Hic enlis 
eft ab vtra que parte acu tus-, cum non tantum confodiat animam, 
a faci ament orum vfu,exquibusomnisgraciapii)fluic,eamfciun- 
o-ens ; fcd vt corporis commodagrauiter la-dit, cumactetu fide- 
& i C? . r • 
lium, caiterorumq; clauftratorum ciiiungat. Qiys vero teratur 
ftuiftus a Regularibus , ex Apum limiluudiiie prolixiori oratione 
demoiillrntAmbro’^fius, cuius orationis argumentum eft. Apes 
hauftis floriblis madidis rore, fuisin cellulis gignunteeram , at¬ 
que mei. Etprateipuum eilRegularAim mumisexfactae Icriptu- 
rxfcnfibus, tanquamiexfloribus,rorefpirirus Sandli ftiadefaiftis, 
perpetuis fuislucubrationibus elicere ceram, id eft, cordis molli¬ 
tiem, &'mel, mcntishilantatem Cera cniin mtrifice ardet, pabu,- 
lumqueeft ignis aptilhimim Et cor dum fcripturarufil'contem¬ 
plationibus emollitum eft, diuino amorefacilius exardefeit Mei 
autem dulcceft; nam liihildulcius meile; & mensdulccfcit , quia 
'fuaues funt intelligentia: Scripturarum ,& nihil dulcius, .quam 
ftudiis factis incumbere 'Veium cera ardens illuminat :ua Regu¬ 
latis diuino amore efflagrans, exemplo vif*in Ecclefia fummo- 
pere refulget. Mei vero eft medicamentumlene, & cibus pafccns. 
Parieuentu dodlrina Catholica ex ore Regularmm , corda lenit 
peccatorum ,&mitificamefcam mentibus fanis prasbet. Vnde 
Sponfa: Comedifauum mellftcumladlemeo; quafiipfiadeo iu- 
cundum fuerit ttiel dodlrinte fibi delati, vtqfiafi lac id fuxerit. 
Hadlenus eo modo Apis vita,,cum vita clauftratorum tnonacho- 
rum congruere oftenfa eft ex Martinengo, fed idem fecillevide- 
detut mihi longe ante illumD dio: Chtyfoftomus his verbis :" o Hem.si. 
Quare qui huius portus continua tranquilitate laitactur ,’quafi“ incap.zz. 
gratimmam tempeftatem tumultus fugiunt vniuerfoS, nec ca- Matthu. 
nente'5, atq'ue orantes folum, fed diuinis etiam libris affixi iucun 
difTimeafficiuntur.choro enim folo dilloluto plasiunque alius“ 
cum Efaia colloquitur,alius cum Apoftolis differit.alius ah aliis “ 
elaborataleilitat, & philofophaturdc Deo, de creaturis, devi- 
fibilibus, deinuifibilibus, de vtilica'E'e huius vita: de beatitudine 
futura. Ira non biurorum animalium decodlasfibi carnes, vta- “ 
lantur, allumunt ; fedDeiverba meile, atquefauo iucundiora,^ 
melioraque cibo etiamloannis, quo in deferto alebatur: hoc“ 
mcl nonfylueftrese floribus Apes collegerunt, nec rorem con- “ 
codumfuisalueatibus,immiferunr ,fedfpiritus gratia confli “ 
tuens pro fauis,& alueatibus, atque fiftulisin animis fanfto- “ 
lumimpofuit, vt qu;cunque vult, continuepoffit Comedere A “ 
pesigiturirnitancesLicroiumfauis libroru circUmuolant; ma-“ 
gnaminde voluptatem Carpentes Si ergo volueris, qualishiec “ 
menfa illorum fit perdifccre, proprius ad eos accedas,‘&fenties 
fuauifliinas , & fpiritualis plenas 'odoris eruClationes illorum. “ 
Nullum turpe verbum ab ore illofum vnquam profertur > nofa 
dicax non a'fpeium,fed ccfclo vniucrfadignafunt Qijarenonab 
re quifpiam facere poterit, fi ora iftoium, qlii veri'antur in foro, 
qui fecularium rerd rabi e furiunt, cloacis fordidiffimis compa - 
ret ullorum verofontibus, vnderiuisliquidilfimis fluenta Unellis 
emanent. Sic ille, Caiterum eodemmetmodo claufttacarUm vir Monach* 
'ginum Vita,cum Aplbiisquadraredicr poffit,nam Apes» vt diii- Aplbusfi- 
miis.non tantfim non vtunrur venereo ihter fe complciii, fed miles, 
coeuntes etiam, ac maxime adulteros bderunt. De qui virgihita- ^Lib. prim. 
teloquensD.ii Ambrofius:FaUusitaq; mellis, inquit, tuabpera” defar.Ba 
componat Digna enim Virginitas, qua: Apibiis comparetur: “ virginitate. 
ficlabbriofa, fic pudica, fic continens. Rorepafeitur, Apes» he- “ 
fcit cUncUbituS, mella coitipOnit. Ros qiioque virgineus eft fer- “ 
thodiuinus;quiaficutros verba Deidefeendunt,PiidotVirginis 
eftinteiTieratariatura. Partus virgini's fetuslabiorUiii , 'expers “ 
amarittrdihis, fertilis fuauitatis, in commune labor, communis 
eftfruClus. Qijam te velim filia imitatricem eirehui'us'Apicu!a:, 
cui cibus flos efl, oreloboles legitur, ore componitur? Hanc i- “ 
mirare tufilid. verbatiia nullum doli velamen obtendant, nui “ 
Ium habeant fraudis inuolucrum, vt & puritatem habeant.Hxc'’ 
& plura Ambrofilis.Poiruht denique Apes alioadhuc modo re- ‘‘ 
ligiofos eleganter exprimere. Sicutenim horum infeClorurria- “ 
lire futuros imbresprifagiunt,alia cibo vehendi intentrefunt, 
alia fabricx cellarum : Ita iliorum etiam alii res ccelefleS contem¬ 
plando, futurum Dei ludicium priuident, alii fibi ipfis intenti, 
leferipe cibo diuino cibant, flue manna facratnentali affiduif- 
queledlionibus factis nouu-Tl cibum folo a Deo procurant» non¬ 
nulli cdnfitentesaiidiendo, bonaque confilia dando viarh ad coe¬ 
los fibi parant Vnde ipfamet pariter fandla Ecclefia Apibus quo¬ 
dammodo comparatur ab eodern Ambrof his Verbis: mahducaui 
panem meum cum meile meo. Quod diuerfatum virtutum 
concretum floribus, illarum Apum qua: fapieutiam prxdicant. 
confonoopere congregatumSandla Ecclefiain fauiscondit, vc 
cibus Chrifti fit. Etiam iuftus ab eodem Apis dicitur, cum ait. Ittftus Apit 
Refteergo Dauid ait propheta. Voluntaria orismei comprb- diiftus. 
ba Domine. Orisfui Domino conferens facrificium volunta¬ 
rium, eo 
