Liber Primusde Infe6lis^ 
‘ 
43 
iium, eo quod , vt Apis ilU prophetica bonos flores colligere A 
ore confueuerit j faUbs ore confingere > mella ore componere 
\ & ei herbis fuaUibus ore filios legere: qu* cum fit, inquit, ro¬ 
bore infirma , 'fapienti& prardicatio ne fubftantia: fute producit , 
SEtatem. Veruntanilen fapientia meliOt eft meile Apumj vt ipfe 
etiam innuit, dum ait : Fauum diftiilant labia tua fponfa , 8c ' 
lac fiib Tingua tua. Os enim iufti deftillat fapientiam, de ore 
iufti fuauitatis, & mifericordite mella procedunt. Iu oreiulli 
nullus dolus, nulla fallacia, nulla eft aniatitudo peccati. Audit 
Ecclefia verba Chrifti, auditplebs Dei pratcepta fapientis»dele- 
dfatur ^lloquij fuauitate , moralis difputationis incunditatC 
mulcetur dicens: Quam dulcia faucibus meis verba tuajfiipei mei 
& fauum ori meO:qu!amel Apum ad horam deleftat j fed citofa- 
Prophet? poreiusvaOefcit.&plaitunqae vifcera vitiolalatduntur jverboru 
Apeshnt. amgHi moralium.edi pungunt mella, non latdunt InueniUnturi- 
tem propheta: Apes eflc. Fingunt fiquidem ceras, & mella confici¬ 
unt,& fi audienti mihi Cinquit OtigenesJ expedit dicere, faui co¬ 
tum fcripturxfunt, quas reliquerunt. Quod autem dicitur. Vade 
, ad Apem,iftiufmodieft. Eftqiiaidam (vtitadicam) Apisfuper A- w 
e,_ pes, & quomodo inter Apes rex quidam eft, qui nominatur cfle ^ 
rcx:S C princeps Apum, domiijius meus eft lefus Chrirtus, ad qu6 
, mittitmeSpiritusfandlus, vt comedam mei. lubet nos D Augu- 
ftinus velut Apes prudentiflimte adalueare Chrifti fideliter fefti- 
hare,vt dulcedinem fpiritualis mellis ex diuinis leftionibus poffi- 
,, mus accipere, cum propheta dicentes, quam dulcia faucibus 
meis eloquia tua &c. Contra vero maledicos idem Auguftinus fic 
ait: Sunr qui non vt Apes mella fpiritualia colligunt, fed quali Ve- 
fpa: crudelia venena diffundunt: quando flammis iracundix fute 
iacendUntur,odium in corde recondunt, murmurationibus alios 
Pqiiitentes Corrodunt, ventoque fupetbix fe etiam de tranquillitatis, ac pati- 
cur Apibus entix portu faciunt naufragare Sicillc Parux, & laboriofx Apes 
fimiles. S. AntonioPatauino pcEnitentes referunt,quoniam&hi funt ma¬ 
gni laboris, & fempet, inquit, aliquid operis faciunt, ne domum 
luam diabolusinueniar vacuam, & ociofam. Et quemadmodum^ 
vt ait D Chryfoftomus, vbi quidem eft cocnum, eo porci concur¬ 
runt; vbi autem funt aromata, & fuffitus, Apes illic habitant: ita 
vbi funt quidem meretricia cantica, illic congrcgantutDxm ones; 
'qCmmeur. yi>i autem canticafpiritualia,ilIicaduolatfpiritusgratia,&osfan- 
7 aEpi/i.Hn «ftificatanimam. Idem explicans hxcD.j Pauli verba: Omnisa- C 
haUEpheJ. „ maritudo & ira, & indignatio declamor, &blafphemia tollatur 
e4p.r4. Ho- a vobis cum omni malitia: Quomodo,inquit, in vas,& veftimen- 
vnCif, tumimmutldum nunquam le dimiferit genusApum. Propterea 
eiiim,& fuffitibus, & vnguentis,bonisqj odoribus locum afper- 
guht, qui harum rerum funt periti,Yiailq; luaue olentibus,& aliis 
omnibus illinunt calathifcos , in quibus funt infeflurx exeuntes 
cx alueis,Degrauis odor, & infuauis eas turfus abigat: Ita etiam in 
famfto Spiritu. Vas quoddam, & quidem calathiicuseftnoftraa- 
nimareferta ad excipienda examina gratiarum fpititualiumifedfi 
fu intus bilis,& amaritudo & ira, euolant examina. Propterea be- 
atushicj&fapiensAgticola, pulchrepurgat vafa noftra nonfal- 
cem tenens , neque vllum aliud inftrumentum ferreum. Etnos 
vocat examen hocfpirituale, & congregans ipfum pUrgat preci¬ 
bus,& labotibus,& aliis omnibus. Vide ergo quomodo expurgat, 
deemundateor noftrum dcc. D. etiam Baiilius ab eadem Apum 
munditia morale captans. Sicut,iilquit, fumusfugat Apes,dcCo- 
i: HoMi. 6%. iumbas expellitfoctoriita dc cuftodem vitx iiofttx AngclUm a no- 
ad fop.An- bisexigitlachrymofum, difirtidiiiW peccatum. Rutfus D. r Chry- 
Mchen. foftomus docens. quod infeftantem , magnaminiter ferre pro- 
pter Deum,maius fit;quam benefacere,non oportet, inquit,mof- 
tuum vlcifci,fed orare pro eo, vt eruatur a morte.Nonhe vides A- 
pem,quemadmodum iminorituraculeo?Per illud nos animal do- D 
cetDeus,ne proximos afficiamus tiiftitia,ipfinamquc prius mor- • 
tem excipimus. Er illos quidem forte paululum ItCdimus, nos au¬ 
tem non amplius viuemus, quemadmodum nec illud animal. Et 
filaudatiliud feriptura, quod Operarium fitallerens, cuiiisopes 
ret>es,dcpriuatiadfanitatem offerunt: nihil tameriipfi prodeft fle 
moriatur, fed omnino moriatur eft opus. Ergo fiillam non libe¬ 
rat malefacientem in reliquis prxftantia, multo miriusilos. Fera¬ 
rum eft vere fxuiffimarum, nemine queiripiam Ixdenteiniuriam 
incipere; imo vero nequeferarurri. Illx liamque fi permittas iri de¬ 
ferto fe pafcere, neque coanguftans in neceflitateni redegeris, 
nunquam Ixdent, nunquam impetent, nunquam iflorddbUnr, 
fed propriam traulibunt viam dcc. Ab Apibus itaque difeereo 
portet Chtiftianos nulli malum pro malo reddere, led vincere in 
bonum malum. Quemadmodum vero Apes mei in ore ferunt, 
sPJal.ity, jfgdacuiejs pungunt, ita quoque multi etiam lingua blandiuntur, 
'fed percutiunt latenter, de quibusfcilicetdicebat jf Dauid:Gir- 
cumdederunt me ficur Apes &c. Eft autem huiufmodi neqUam £ 
hominum genus foris candida Columba, intus vero vulpes va¬ 
fra,& vtdicitUrin prouerbio Foris Cato, intus Nero rquinempe 
foris benignitatem, & affabilitatem dulcem offendunt, intUsve- 
t la Chafgf) IO reconditam habent m'alitiam, qua alios perftiingunt,& ludunt 
quosnnulcere videbantur. Vnde Charon apud fLucianum. ciui- 
tates,inquit, confpicio,- Apum exansinibus fimiles,in quibus pro¬ 
prium quendainpeculiaremque finguli habent aculeum, quofibi 
vicinos pungunt. Quidam autem ex ipfis vclut Crabrones a- 
gunt, fetiuntque imbecilliorem, & viribus infirmiorem.Dicebat 
etiam Atioftus. 
nLiJimul 
tit.amii. 
xlnEfaikm 
cap.7. 
y /» Comm, 
Otat.V. 
Gens Affy- 
riotum A- 
pi fimilis- 
Ma nongli dir oltra^io, apparet cki 
Cente edtrne per i/no , e chi ti pange 
P»« chepmger non fuol Vejpi ne fecchi. 
wPlutarchus afferens vtilem non efleamicorum multitudinem, 
quando illis nequaquam varia poftulantibus , inferuire poilimus, 
&fxpenumerocumidnon ptxftetur, quod petunt, fefe offenfoi 
arbitrantur, & cum amicitia vera confiltarin binario,non autei#, 
ingrege, quia qui vult coloniam amicorum, inplures inimicos, 
inquit, incidat,iuxta illud Timefij oraculum quxrentis decolo- 
niadncenda, cui relponfum fuit :quxra examina Apum,Vefpa- 
rum dehabebis abunde. Ita qui amicorum gregem quxrunt,in¬ 
cauti in examina inimicorum incidtint: qui multa Crabronum 
Apumue examina habent , IxpenUrnero ab aculeis eorum petun¬ 
tur, & fummp dolore afficiuntur, ex eorum veneficisidibus I- 
deo etiam Efaias Aflyrios Apes vocat, tefte D. x Hierohynio:quia 
vtApes ftimulum emittUnx: fic Alfyrii vfu fagittarum erant in- 
ftrud:iffimi,& velutApes volantes,& folicitx ad prxlium velo 
citet,& folicite veniebant.D. y Cyrillus, Apis, inquit,genseft 
Aflynormn. Variegata enim eft Apis, St pulchre colorata, & mul¬ 
tis modis notata, ac maculata. Tales quidem fere, quantum ad 
amidum, & ornatum pertinet , erant & Aflyrij, & Pcrfxinam 
Stelegantix ftudiofi erant, & variegatam veftem femper plu¬ 
rimi xrtimabant , & prxterea erant etiani aculeati. Tannit 
& eundem locum Eulebms Pamphilus, citans textum Efaix, "Si¬ 
bilabit Dominus Mqlcis in dieiila, qux dominantur in parte*' 
fluminis aS-gypti : & Api, qux eft in terra Aflyriorum, Vbi“ 
vitorum prius fimulacra'adorantium animas,inquit,aut etiam 
quafdam immundas, & infeftas poteffates , Mufeas arbitror 
nominati : & Mufeas afigyptiacas , qux facrificijs , & ctuori- 
busfimulacrorum gaudent. Apis vero eft animal aculeo arma¬ 
tum, & quodregnandi, ac fub rege degendi; bellandique feien- 
tiam habet, & vlcifci, ac vulnerare aduerfantes idoneum efti 
Porro Apis eodem plane mododida eft gentilitas ,inquit.Iaco-' 
bus Vitriacus propter mei carnalis voluptatis; adulationis, & 
fedudionisi& aculeum iniquitatis. HabeBahc enim hypo- 
entx , & philofophi illius gentis mei in ore , fed aculeum iii 
cauda. Apes, vt diximus hyeme conduntur propter virium 
imbecillitatem niues geluque ac flatus Aquilonis ferre non po¬ 
tentes, Vere vero florente faba denuo ad labores exeunt, nulla¬ 
que earum eft, qux non fedulo laborem fuum exerceat, nulla 
inquam eftociola , nulla tempus fruftra terit, exterum anteo- 
niniaex cera cellas faciunt, dein foboli inclimbunt, mozqull 
mella parant. Hycms illud nobis exprimit meralitcr tempus, 
quod fuit ante Seruatoris noftti incarnationem, cum nondum 
landx fidei firmiter iada elfent fundamenta, Apes fandos, vel 
tempusgratix notant; faba Virginem ; flos ipfum lefum Ghri- 
Ifuin noihum Sernatorem. Hyeme enim, fiue ante eius incar¬ 
nationem, cum eriamnum frigus verx fidei frigeret . Apes hoc 
efflandi latitabant in cauerhis fuis , liquidemfxuiflimoA- 
quiloni jideft, dxmonis tentationibus refiftere non poterant, 
ied poftmodum faba hoc eft B. Virgine florem proferente, 
hoc eft lefum Chriftum vnicum fuum filium patiente , &pro- 
cellofo Aquilonis fpitamine ceflante, hoc eft, profligatis Sata- 
nx tentationibus, Ixti ad opera fua exierunt. Sicut Apes tripli¬ 
ci ctuftaium munimine fauos fuos muniunt , prima faporis 
amari; aluera dulciore , tertia craffiore, qux fauorum funda¬ 
mentum eft. Ita boni,& poc.uitentes pro munimento fauorum 
fuorum, hoc eft bonorum operum,ac virtutum , tres habeant 
eiuflas necelle eft, primam autem amaram, qux dolor eft ve¬ 
rx contritionis , alteram dulcem , qux typus eft confeflionis, 
tertiam craffiorem, qux pojiiitentiain exprimit. Apes cx flo¬ 
ribus tantum mella fua colligunt, & nullis putidis affident re¬ 
bus, vade nifi , vbi degunt , florum fit copia, fpeculatores 
alio inueftigandum emittunt. Sic viti borii relidis abomina- 
tisque putidis, hoc eft peccatis, & peccatoribus in putidopec- 
catorum fiioiuin cccno marcefceutibus, floribus odoratis, hoc 
eft, viris fapientia, pietate, alijsque virtutibus ornaris adhxre- 
re debent; & nifi adfint, fpeculatores alio mittere, quo nancif- 
ciliceat. Apis node dormienues vna triplici bomboad ope- 
rafolita excitatis fumino mane, prxdicatoris munus obire vi¬ 
detur, qui mane, hoc eft, Oriente fole iuftiriaf homines in r- 
ttamuisaurem dormientes, velut peccatorum mole fopitos tri 
plici boiT(bo,niitiitumpccaxincuft'a formidine,iuxta illud Hora- 
tlj! 
oderunt peccare mal formidme pdeni: 
demotlftratiOneque qUam fragilia furit, qux hic poffidemus, St 
quisinijspoffidend.sfcrupulUsexiftat, item deniqueiternitatis 
prorrtiffibne,adbona faciendum operaexcitar. Rutfus vtrocum ' 
xduefperafcit, eadem qux dorniientes fcxcitauit Apis , eodem 
bombo omnes quieteiti capereiubet, ac tunc omnes ocyus coa- 
ticefcUdt. Ita quoque nos,cum vefperafcit, hoc eft, cum diesvi- 
tx' noftrx declinat, hoceft,cum annotumiuble obtuimur,infc» 
nedute inquanoftra,adaluearianoftra,hoc eft confeientixcfa- 
ininationemdeuenireeonuenitj bomboq; eiufdem qiii nosexci- 
tauitiprxdicatofis,audito quiefeere, & tandem ab ijs; qux faCete 
folebamus,abftincre, CuminoperefuntApeS.tex intus omnia 
circumit, lidoribusfuis ftipafus. Eodem modo Sandi Patres, Apes Saii- 
eumetiamnumi laborarent, & velut in xtUmna eflent ante natu *os Patres 
Chriftum,qui enim erat incilo lidoribus fuis aculeatis, nimiru denotaflt- 
Angelis aculeum diuini feruofis ferentibus vallatus. EtficutApu 
rexiuifiSc toru fubfequatar examen,alueatefuu no exit,ita pariter 
Chrirtus 
Api 3 dOr*' 
mietes ex¬ 
citaris quidl 
figniflcef; 
