22 
Vly fsis Aldrouandi 
,, Regeitique fiaefpiculo cfle j nifi quisforts> inquit, pleniorem A caaiafqi ab Hymetto Siciliae mon(e di£las velit, Hymettus in At- 
qiiafi capillum, quem in ventre gerunt, aculeum putent: quate 
,, pilus iftefortailis Ariftotcli,Vclquifquis ille tandem fuit,qvii id 
,, ei pcrfuafit, impofucrit Venim alii, qui Apes alunt, periculu m 
,, facere poterunt,& de veritateliteratos reddere certiores. Ope- 
Aculeus ratise aculeum habent fragilt-m,& praitenuem, tamen profuisar- 
Apum mis intus vero in aluo conditum, ne foris pendens corrumpatur, 
qualis. ficut l pbilofophus fetibit : Apes vero, inquit, qUte aculeo in aluo 
lLib. 4 -cf- ,, artnattefunt, bsqueiprum aculeum pro armis obtinuere, qui 
Natura o- ,, intra aluum conditus eft; quoniam volucresfuntinam ilpitete- 
mnibus a-nui» fragrlifque aculeus extra pateret , facile corrumperetur, 
nimantib. Quod vero proarmisaculeiun dederit natura Apibus, cnamme- 
fuadedit minitPhocilides, eamferibens omnibus auimautibus fuaaima 
arma. dediffe,qtiibus, vbi opus fit tefe defendant. 
''OsrAoi' r, m , 
Tmvfoii dvTt^lTiif ^ 
fjljxs.id eit, 
Arma 'vnteut^ dedtt Dem,naturam aeripetam 
Auibu/i i^uidem magnam celeritatem-, 'obur Leonibut 
Taurie^ tnJpentenatu cornibue, gj* Apibit) aculeos 
Innatum tutamen dedit. 
tsxLib.S. de CsEtenvro princeps m Auicenna duplicem huius aculei vfumait *» 
aram.c }. <rnofcit,videlicetadtucelam,& adhumidifiiperflui confumptio- 
n L.i.htfi. jic[n.nAn{l:otelestradir.&vulgo etiam conflat, Apis vel pennam 
c.ti. cum euulfa eft, vel aculeum cuih d/traliitui-,non rcnafci .quin de- 
Apis extra trado aculeo mori, idquevel abaliquo, vel fi ipfa aliquem per¬ 
do aculeo culferit, ant pupugerit: qu,/d a Nicander quoque meminit, cum 
moritur, ait- 
O ln The- KtrTpoi mg/iyiccfaccmnim., 
tta- KivT^et l^alcu TtCpt^ci JurxTcfn/aS>.i(ss->ti‘ 
Id eft, vt vertit Pet. lacobus Steue. 
Merdentes fiijuidem linquunt pr obofcida fix im 
§lue vire mortis caufa efi,mirahtle diBa. 
Ratio autem mortis eft, qUoniam natura aculeum inteftinoani- 
nexerit,vt nifi diffradoeoeuelli poffit. Vilae etiam^a’pc funt eua- 
dere fi qui idus eft curam adhibet vtinfirusacViltusiu nduscum 
pZl.ii.e.17. aluoextringatur.Suntqui dicunftefte Pbnio qui&ipfe Apibus 
aculduma natura datum ait ventri confertum, haud tiuaquami- 
pfas interire, nifi in tantum adadoaculeo, vtilliustadu laipein- 
teftinum cpnlequaturifcdFucos poftea ede, liec mella conficere 
velliticaftratisiam viribus, pariterqBe noc;cre,& prodciredefine- 
Ducum re. De ducum forma, fupla quoquememiuimUs Sunt autem, vt 
forma. ait ^ Coiiimclla ii maiores paulo,& oblongi magis, quam cxtcs£ ^ 
(^L.^.e.lo. A pes, rediotibus cruribus, fcd minus amplis primis, puli hri co¬ 
loris & nicidi,leuefque,acfine pilojfinefpiculoiquidam etiam in- 
fufci,atqj hirfutircpetiunturquorumprohabicu,inquit, damna- 
bisingenium. 
D 
S E X V S. 
S Exu carere Apes etiam fupra afleruimusmultorurn autborita- 
tibusfreti. Neqi obftitent Ariftoc les citantea Atheiixotta- 
dens Apiim & VelprriimiTucmurrM quiddm tricpri-.at) qui.a nun¬ 
quam vifus fic coituu earum.difceriii non polle raareina .oBmina. 
Earumq, facile refellitur opinio, quifUcos mares e.uum putant, 
item eorum.qui foi.nimas credunt Nam etfi A pes a. ulco armen- 
\)L.} dege^ tur.vt inquit idersi h Anftot. les,dici non poteft probabili ratione 
nerat.ans cllemates, Fu cos fen minas : maS enim nullus fi Ict in prole i labo 
rare : quod Apes f .ciiint 0111 nulo, cum fcctus Fucorum gigni vi • 
..deatur,etiam cum nulfiis eft Fucus. RidicHlumqtieprorfiis.quod 
prodidit c Auicenna mA.fi-ulostanium operari, tolqs carere acu¬ 
leo, vel faltem paucos eo simari. 
Sexu ca¬ 
rere. 
•O-Lib 8 . 
tnal C.lO. 
CZ..8. dea 
mm.c.j. 
n; 
Apum co- 
piavbi. 
nL.ii.c.t} 
hin Altu 
cu. 
Hymettus 
monscur 
L O C F S, 
On hic quem locum ament Apes,dbccbimusjfhoc eiiim re- 
feruamusadhuCjtradiriiripoft,vbi catterapratceptarccenfe- 
bimus, qu;e optimo Apiim curatori fiue' irieilario oolertianda 
funn) fed quatloca Apibusmax meabuhd.aie* celebrentur Inter 
qutc Atticarerra, & Sicilia omnium ceiebenima: funt, illa rriclle 
Hymettio hatcHyblso, mo.t etiam Caiydn.ilnlula, vt refert 
Plinius Hymertusenim Atticaimons paftioheshabct, tefte b 
Paufania , Apibus omnium ap: illimas , & qua; folis cedunt Haii- 
zonumpafcuis H ncpailim Hymettia mella poetis vDcaiKiii-, A- 
, pes vero Attica:, & Hymetti populatrices, item Cecrop'a;. a Ce- 
crope videlicet primo Athenierifium Rege,aquei item Hymettus 
tas abeat. ,11,.Cecropius vocacuiifedquomodo Apiii.ninumeroabu- 
cLi.6.£ftg, 
alios luculenter innuit r Martialis tOt bafia optans, 
quot funt in Oceano fludjs,iiilittoreconch!j,inHymcttoApesi 
JSaJia da nobis Diadummeprtjfa. ^luot in^ms? 
OfeantjluBus mentimtrare mbes. 
'E.tmaru Aegttjpa-/a*per littera corn has 
Etqiu Cecropio monti Vagantur Apsi, 
dLib.ff. d Alibi etiam & Hymetti, & Hybla; Aptlin vbertateifi notans 
ait: 
Hybla Pafcat Hybla meae,pafcat Hymettus Apos. 
mons vbi. Hyblaautem fiue Hyble, fiue Hybles nions Sicili*, qui thymi, & 
'Pextoiis faliCLim copia maxime abundat, vnde & Apibus fimili paftione 
errer. gaudentibus. Poetishinc Hyble*, & Sicanit^ vocantur, quan- 
clnEpithe. quamt Rauifius Textor Hyblcas Apes Atticas interpretetur. Si- 
tica eft, Vt diximus , Hybla in Sicilia. Montem vero huncinellis 
copiam,&bonitatem ferre meminit/Stroza filius,canens: ft.4, Zrtt, 
Hic qutbus inuideant cuiiorisfertilis Hyhlt, 
Grata ferunt iqutdt munera mellis Apes. , ■ j- 
Sed eleganter, vtfolet, g Ouidius maiorum fuorum multitudi- de 
nem. Apum abundanti* ineodem monte affimilat,canens: IriJi.Efeg, 
§luam mulle, madida celantur arundine fojfe 7* 
Hiorsda quam multae Hybla tuetur Apes , 
§luecm mulie gracili terrena fub horrea ferre 
Ltmtts Formica grana reperta fotenl. 
Tam me circirmSiat denforum iu’ba malorum, 
h 'dem quoque incommoda .acdolorcsindicaturus, quiamaati htih 1. de 
ferendi lutu,antequam proca,fruatur atque amica, tot,inquit,ef- aman. 
fc tolerandos, 
§luo't Lepores in Atho .quot Apes t-afeuntur in Hybla 
Cerula quod bairas Palladis arbor habet, 
Ltttore quot cone ha,tot funt tn amore dolortS. 
Eiufdem copi* meminit / Seneca. j Ospide^ 
Non tot c aduras educat fron-us tryx. 
Nec ver e fi. res Hyb a tot medio creat, 
Cuno examen alto neBi'ur derfumglobo- 
in Ualia, circa Padum maxime fiue Eridanum, ApUm mellilque 
laudabiliscOpiaeft, eaquepaffimabautbo,:;ibus celebrata, acin Ejjdguus 
primis i F Plniio; Hoftilia vicus, in quit, alluitur Pado. Huius “ ^ ^ n 
inquilini pabulo circa defici ente imponunt naiiibus alueos,no..‘‘ 
ftibufque quina millia paliuum contrario amne nauesfubue- “ 
hunt. Egrefl*luce Apes paft*que ad uauesquotidieremeant “ 
mutantcslocum.donecpondereipfopreflisnauibus, pleni aluei “ 
intelligantur, reueftifq; eximantur mella. Poncauus Eridani fer¬ 
tilitatem tetenfens fic meminit: 
Fun ftt mella fauis edulctbus.eque liquenti 
Rore premit tenera culta Mehjja manti, 
illa Erianorets Minci puli herrima ripie 
Regna tenet mellis pulcher Hymette tui. 
Regna tenet laticis, qu'et?i fiorida deliquat Hybla, 
Hyblafaui ^ mellis dtues,^ Hybla thymi. 
Atlongefuperatq^ Hyblam,fuperatq^Hymetton 
Eridanus cypri a ditiorambrofiai 
VeronSmnon longe a Fadodiffitarn , laudatiftlmam abundiffi- Veron* 
mamque vrbeminrcralias eiUsfertilitates, quas Pantheus eiiil- fertilitas, 
dem Vrbis ciuis celebrat, etiam hoc recenfet, qiiod Apesibi pro- 
. p[crl*tapafcUaluxurient. ArcadiammellisabundantciTietiam Mellisin- 
ca elle credibile eft j & Peleponnefnrn, quodibi, tefteluftino, Ari- uentor. ' 
ft*us Arcasimeliis vfum primus hominibus demoriftrauit,vt hic 
Mclifla puella Apiid Zygantes Afric* populos magnam Vim 
mellisApesconficiunttefte /Herodoto, fed multoplusopifices 1 £(^.4. 
viri facere dicuntur m Idem Thraces feribit dicere. Apes ealoca, mLib.s. 
qu*funr trans Iftrum , obtinere, & ob Hias vlterius pergi non 
polle. Qu*,inquit,cum dicunt, haud credibilia apudmedicut, “ 
quoniam hocanimal conftacfrigorisimpatiensefle C*terum “ 
regiones fere oninesAquiloharcS cdnftit,idque inter Alios» O- nl.it.e.J. 
laijsM.ignus, qiii eis partibus patriam'^fuam debet,atteftatUt, Reg;iones 
mellein plurimis rebiis. tam necelfariis, qUim etiamfuperfluis frigidasA- 
in ,lam ca.'terarum nationum communicandis, abundare, ita vt pibusabu- 
fingula.i natur* benignitate prouidente, rtlaximam mellis A- dare, 
pumqiie copiambabe.int, fuininamque curamfemper&vbique Apes vbi 
circa Apesadhibe,int,vt pura cuftodiaferUchtur,& coalefcant.At nonfint.^ 
jn excremo climate polari Apes non cfle ob vcbemeiuiam Citeii Mofeouia 
venti,rum Crabronum, Vefparum,acLociiftaruminnumeram 
mulcitudinem : contra qilas beftiolas nequaquam fo!* Apesfe 
D opponere valent Nonergofrigorditahorrent, vteorumcaufa 
loca fugiant, vt Herodotus credidit. Mofcoiiit* Apes etiam tam 
hunierofe alunt, vt Wcl& cera, qu*colligunt, in viliflimoapud 
iplo'. prctioiiabeantur.Podo!iaMoldaUi^,& Valachi*contermi- Podolia. 
lianiellisquoqueferacifllinaeft, fed examina Apumnonfoium 
in mellificiis, & arboribus cduatis mellificant, fed in ripis etiam, 
&rporitein terra mella reponunt Contillgitquel*penumcro,vt 
examina ApUm fuperutnientia, & priores Apes exterminantia, 
ruricol*aduolantia agmina .".pnin trucident, aUt in aquis met- * 
gant,vt,qu*pr*fuerunt,h.'credit.irierri:i!ificarent. & manerent. 
0 Oiaus M.iguus rationem tanti pi 011 en tus reddens,in Podolia,“ or.ii.w?. 
inquit, Rcg! Poloni*fubic£la, Apes propter pafciioiu vberta- “ 
tero, odorem fUauem, florem abundantem, acfaporchiiucun “ 
dum , ttiaxiiiidsficcaruniicrrariim foueas fauis meile plenisrc-" 
plent,'ita vt imm,incsvrfiin tales fbucas cadentes ob nimium “ Scythia, 
meldcupratumfuffocencur. SedScyrh* quosobimmanequo“ pL.a,.Car. 
affligunturfrigusjgeliddsp Horatius,ipfam vero regionem,^ O- q L.8.Me~ 
ui dius glacialem vocat, fcccunde fatis Apes alunt, tantum abeft, tam. 
vtfrigidasregiotiesfugiant, vtmemiait r j£lianushis verbiSiEt »}• 
P memi ni quendam luens mandafle. Apiculas etiam in Scythia ni- 
“ hilofFebdifrigore,&'Scythasmclnohextcrnum,fedvernaculum 
Sc indigenas fauos Venum portare ad Myfos. Denique ante dixi¬ 
mus cotum Septentrionalem ttadlunl miremelliferumeirc, & ex 
mellcrhulfumfacere pro fuo potu Eftinterr Ambrofii Leonis s Probi i(«. 
N olani pi oblsmata, etiam & hoc, cur aptid Sarmatas Apum exa- Sannata 
mina &magna& frequentia funt In qua, inquit, regione quod cuiApib. 
vino carent, meile abuiidant, populi omnes mulfam bibunt. In abundent. 
Africa vero minima eft Apum confuetudo. AnquiaSarmat* fyl- 
uasimmenfaspr*fertimpinearumpoflident. Pinus autem perpe- Pinum 
tua fronde eft, ac tepidum quoddam fpirataffidue: comacelfa.ac cut ament 
ramispatalispollet: quamobremingentemperpetuamquecirca Apes. 
fcvBi- 
