In Libros delnfe6tis. 
19 
Q' 
Vfqg adeo referunt diurnum aflirptvigerem. 
Htti pater efummide^eSans verttce Olympi, 
Miratur tenueU animm conamine tanto 
Huncfundare vrbes, aditus ac mmia late 
Munire, multo portas cufiode tueri. 
Nunc aliam natu patriam monflrare parandam, 
Immunesoperum reges dare tura vocatu 
In populis, illos iam dudum eftatefilentes. 
JL l V O C 'A. 
j VAN Q^AM nobis Apis hiftoriam fcribere volentibus 
ab tequiuoeft, qua: Ammonius noninfimte clalTis philolo- 
phuspriusdiftingui iubetj dein definiri,fmllec inchoadum, ficu- 
ti etiam in aliis noftris operibus tam editis in lucem, quam manu 
Icriptisobferuauimus;placuit tameailla, qux denobiliflimiiiu- 
iufceanimalculi animidotibusdiximus,pra;uertere, vtnonabre 
utib.t.to- principemlocuraei tribuifle videamur. Quamobrcmcum tefte 
fic.cap. 14. Philofophorumprincipe,& communiprasceptorea Ariftotelere- 
Meliffa quiuocorum vtilis fit diltinfiio, quiadilucitas oritur, fiqtise in 
hac Apis noftrat hiftoria occurrant, prius ea explicare animus elt, 
quam ad cetera pergamus. M-iMcont quam vocem Apem fignifi- 
caredicemus,puelltenomeneft,nempe Mcliffi Cretenfium,Re¬ 
gis filia:,qusvna cum SororeAmaklia^alouempuerum nuttiuit, 
illafcilicetlade caprino, lixc meile, vudepoetica illa fabula ori¬ 
ginem fumpfit,aduolafic Apes, atque os pueri meile compleuifle: 
Meliiram vero a patre piimum facerdotem magns Matris confti- 
tutam: indeq; adhuc ciufdem matris antillites tAehiasm nuncu¬ 
pari. Alij voliint Melifiam in Apem conuerfam dici ( nam & hoc 
poet* finxerunt, vtinfabulofisapparebitj quoniam prima melli- 
„ficiifuerit inuentrix ; Adquod alludens Coiumclla: necfane 
ruflicq, inquit, dignum clf lcifcitari,,fucritne mulier pulcherri¬ 
ma fpecie,quamlupiter in Apemconuertit.Fuititemaliamulier 
Melifla vocata, Periandri nimirum Corynthiorum tyranni vxorj 
quam ille concubinarum delationibus temere credens cum gra- 
uidaeflet, pedibus conculcans interemitrqua dere,confule c La¬ 
ertium. Fuit etiam MelillaEpidamni filia, authoreStephano, a 
puelk. 
B 
\sLib.9.e,2. 
Melilla 
Periandri 
Melifla E- 
pidamni. 
clntjita 
teriandri. 
Melifla ci¬ 
vitas. 
quaMelilToniusifflcusdiduselt, vbiex Neptuno Dyrrachiu p'e- 
Apidis iE-cir .e, nx,.i.n', --___j 
gyptiihi- 
Itoria. 
d Lib. t. 
Stromati. 
perit; EftcSc Melifla proprium ciuitatis nomen apud Suidam, & 
apudStephauumLybia: vrbseft, a qua regionem Melifixam dici 
ait: cuideniquein Cyzico Melifla vicus eit; & Gentile, Melifle- 
nus.Meliflapoftremoclf Hefychioi>/ 3 »AH qui drachm*parsell. C 
lam Apisquoquepia;tetInle£i:um,dequoagimus, Aegyptiorum 
idoli, aut fimulacri nomen eft; dequoquod ubfcura elt ems noti¬ 
tia, paulo fufius, quam huic alias loco par eflet, agam. Flunc Ae¬ 
gyptium Apim veteres, Pherouei, &i’ithonis filium,vtrecen- 
Icnt Clemens Alcxandrinus,& e Thcodorctus, medicinam pri- 
cLtb. I. de nium inuenille prodiderunt. & ob pulcherrimum hoc famtifeiu- 
tura affeS. queinuentumintaiito honore, & admiratione habitumcilc, fi, 
gentil. cuti ^ ipfe/Theodoret LIS tradit, vt pro Deo coloretur, vocare- 
{Lib.j. ttirque Ofiris,idelt,fi vocabulum ad Latinam linguam transfera- 
Oflns tur.multoculus. vt Diodorus & Eufebius tcilantur. Os enim Ai- 
quid Os gyptiorum lingua, multum fignificat: Iris oculum, vt etiam icri» 
bit_jPlutarchus, perinde, ac vir oculatiflimus,acmaguo ingenio, 
gyptiis, & magnaqueprudentiafuerit, qui tamfalutare auxiliummortalib, 
quidlris inueniflet. Obidqi Apollinem eflecundem voluutplxrique, &id 
J Lib,del- quidem autumant ipfi Aegyptij , quibus& OfirisSolelt, & Sol 
de(^ Oji- Apollo,quemadmodumapudl)Macrobium viderelicet,&iDio- 
ride. ginem Laertium Verum non fatis conllat, idemne fuerit Apis, 
hLib i.Sa qui Apollo, an diuerfus vterqiR Corn-Tacitus Icribit raultosO- 
turn.ca zi. Mim, quemquidam& Serapiii vocant, Adculapium qiioq; ap- 
ilnprcha- pj-HatCj quod mediatur xgris corporibus, e. ui couenitillud,quod 
fcnbit Cyrilius aduerfusiulianum Cxfarem Cum Apis, inquit, 
,, AEgy prius nou obreurfisintereos, qui illic erant, templi mini- 
,, ftros,& naturalisphiloiophixlcienciam adeptus eliet, hunefe- 
runt primum artem medicam exquiluiiile,& tralidifle felicius, 
quam eos, quieumprxcelferaut, communicalieq; Acfculapio. 
Q^odaut ad Serapinpeculiariterpernncc,poIict videri ex Icdtio- 
ne antiquorum fcriptorumillum morbos, animo & oratione cu- 
ralfe. Nam/Varro apud Nonium Marcelmm ; Ego inquit, medi¬ 
cina Serapi vtor, quotidie precantur, intelligo rccf e Icriptum ef- 
feDelphisS-ioi,«fMi.Nec multo poifiHofpesquid mirans animo 
curareSerapim ? Apud nolnuuilos'vero Ecclelialficos fcriptores 
Apis Argi- 
legimus, ApimArgiuorumregemfuifle, & uauibus Aegyptum 
uorum tranluedlum,ibiquecum homines rudes ad mitiorem vitxcul- 
R.CX- tum traduxillet, colendarumquc vinearumrationcmedocuiflet, 
concordibus omnium votis in regem elle alci tum. cumq; aliqua- 
Serapis diu mira prudentia, pariqj clementia Aegypti regnum admini- 
cur didlus- fttaflet, multaqjin fubditosbeneficia contulillct, vitataudeftin- 
m Li. i6. de £lum, faflum cifeSerapin omnium maximumDeum.Cur autem E 
eifut.Dei. Serapis didlusfit j»D. Augullin. & n Eufebius rationemreddut, 
nLib. S. de ,, quoniam inquiutarca,iu qua mortuus erat, c-apss dicittir Gr^cc, 
prep. Euag. & ibi eum fepultum venerari emperunt. Soros Apis primo, dcin- 
olnThalia delitteris, vtficiiaflblet,Serapisdidlus ell Erat autem Apis, in- 
„ quit« Herodotus, idemq; Ephaphus, e vacca genitusquxnul- 
,, Ium alium poteft concipere fcctiim :quam Aegyptij aiunt ful- 
„gere, idtam concipere exeo Apim. Habet au te hic vitulus, qui 
„ appellatur Apis,hxcfigna. toto corpore elf niger, in fronte ha- 
:, bens candore figurx quadratx: in tergo effigiem Aqml^, Can- 
pEii.}. de >• tharum in palato, duplices in cauda pilos. Hxc Herodotus, p 
Eonto. ,,Ouidius cornigerum vocat 
Eteomes tnpompa corniger Apis erat. 
Sed vbi,& quomodo coleretur.&aui bosmortuoillofuccederc “ 
laLib.zo, 
hifl. Au- 
gufi.adfi. 
nem. 
llnEume- 
nidsbus. 
Apisfigu 
ta. 
poterat audi J Strabonem. Propinqua cft etiam, inquit,Memphis nny. 17. 
xEgyptioruregia. Tribus cnimfchgcnis diftataDelta: Ea Apidis Ipis vbi 
templuhabet,quiidceft, quiOfiris. Ibibos Apisinfeptoquo “ colitur, 
da alitur, &: apud eos pro Deo habetur albus frontem, & quafda “ 
paruas corporis partes, extera vero niger, quib. fignisiudicant,“ 
quifitadfucceflionemidoneus, alio vita fundlo. Anteidfcptfi " 
auiaquxdamiacet, in qua eft aliud feptum matris eiusbouis.In " 
hanc aulam nonnunquam emittitur,prxfertim vtperegrjnis o- ■' 
ftendatur. Videtur enim per fcnellra quandam in fepto, & extra “ 
viam, fi velifit. Vbi veropaululu lafcmerit, rurfus propria man- 
fionem recipitur. Eum certos vitx annos excedere non licebat: “ 
quib. peraftisin facerdotumfontem demergebant, deinde didlo 
in iuftitio, velle fcifla, & laceratis crinib. defundlu plangebatiin 
ueto vero alio mirifice Iqtabatur.Vnde illud pclare apud Tibullu; 
Xe cantt atquefuumpubes mtratar Ojinm, 
Sarbara Memphnam plangere docia botcem, 
Refponfa non vt reliqua oracula, dabat,fedmanu oblatum pabu- 
lumfumpfiiIetaconlulentibus,fecLidoseuencus atq: omniapro- 
fpera decernebat: fi vero abnueret, omnia finillra portendebat,!- 
deocuaGermanico Imperatore pabuluablatLl rcnuiflet,funcllu 
omen & dubia nece,qux paulo poli fecutacll,prxnutiauit.rPlu- tL’b,deIJi^ 
tarchusquoq; hunc Apim Memphi nUtririfcribit.vtpote anim* de&Ojtri- 
eiusfimulacrum{vtorinterim eius verbis)ibiq; etia corpus condi- 
tu perhiberi. Porto animatam dici Ofiridisefle imaginem.Itaque 
etiii figuris Lunx fimilia habere mulca; atratu circu fpledidas par¬ 
tes, & vmbrofiscedtu. Scribit infuperconfecrationes animalium, 
coluntur occulte, neq; flatis fierrtcmporibusj&vulgoeflTeigno- 
tas, nili quod fepulturam Apidis celebrantes ,atq; illa producen- . 
res, quxdam omnib, prxfentibus vnainfepulchru coniicereqt; 
exiflimantes hoc pallo fe Typhoni voluptatem percipienti vicif- 
fimmoleftia obijeere , Ixcitiamq; eius infrirtgere. Etenim Apim 
videri cupaucis aliisfacrii elieOliridi. Ei autplxraq; attribuere. Apidisfe- 
Huius Apidisfepultura incredibili impenfaPtolomxi Lagi rem- puJtura. 
porecelebratamferut.Cambyfes,qui primusPerficorumRegum Cambyffs 
.ffigyptumfubiugummifit, cumucione edulio fipmur Apis per- inApim 
cuffiflet, cachinnans telle Herodoto, Sacerdotibus dixit: O capi- fcoinma, 
ta nequam, huiufmodi dij exilluncfanguineatq; carneprxditi,& 
fertum fentictes? dignus nimirum j£gyptijshicDeus,&c.Rur- “ 
fum cu huiufmodi animairaio videri cenferent, viderecquefprta 
Cambyfes ex ASthiopia, vbi bonam exercitus fui parte amiferit, 
rcuerfus cu apparuiflet Apis, Aegyptios omnes prij l^titia pulcher- 
rim a fe:re vellimenca putans, Ixtari fuis ipfius infortunijs, quam 
plurimqsexijsnecauitjimmoomnes,quia feriationcApis non „ , ^ 
ddlicilient.Cambyfes itaq;illa. forteOchusillefiieritPerfarum 
itemrex, quer Plutarchus, regum ctiideliflimu, ac apprime ter- 
ribilem, quod multis intcrfellis Apimquoq;ad extremum ma- 
llaffet & cum amicis epulandoabfumfiflcr, Aegyptios Gladium . 
vocafletellatur; atq;itaetiamnu in recenfioneregum appellari, 
ponlaneinquit, fubllaiiriam eius ita exprimentes, fed morum a- 
fperitatem, ac malitiam inllnimentocxdib. parato adfimilances.^^ 
P ovro no ab Aegyptiis can tumodo Apis ille cultus ell, fed ad Ro- P*" 
manos cadcidolatriadimanauic. Etenim r Minutius Felix eis ex- > 
probrat hoc, cu ait: None ^ Apim bone cu Aegyptiis adoratis, “ 
expafeitis.' ludijosq; pariter, qm olim in deferto afliieuetancfe- 
Cundufuaipforumfuperfl:itionemindefertoconflafleApim,no- 
tum ell iiixta illud « Plalmi: Mutaueruut gloria fua in fimiluudi- etiam 
nem viculi comedentis fetuum : prout in x Exodo fetiptu ell: Fe- euEus. 
ceruntfibi vitulum conflatilem. Vnde mirabilis manifeftatur Ca 
codxmoniscalliditas&allucia qua omniafemperpietatisinllru- 
metajcxqtiib. fanc vitulus eiat in veteri tellamcco^ ad idoloma- 
nia detorlit, vbiq;DeiOpr. Max. cultamrlfuaadmultoru per- * 
nide vertens Seriuitj Sp.iitianus referetez, Cxfare Batonio.Tra- ^ 
ianum compofitis in Britannia rebus, trangrellumiu Galliam, A- 
k-xandrinafeditione turbatumeffic, camq;nataob Adim, qui cil 
repertus ellct poli multos an nos, tni bas inter populos creauit, a- 
pud que deberet collocari, iluuinfe omnib. certantibus. Atq; h^c 
de Api Aegyptiorum Deodilla (nfficiant,qui plura volet, Rufinu j 
adeat, in Appendice Eccleliallicx hiltorix, qua texuit Eufebius, °° 
qui de origine Serapis, & fimnlacro & nomine copioliilime, & c- 
legautiffimc feribit. Fuit prxeerea ahus Argiuorfi rex Apis dillus, 
que aiunt annos LllIl.regnalie,&certiumibiregcfiriffi;.ItCquar- 
tus Sicyonioium rex Apis vocatus cil, regnauitq; annis vmmei- 
quinq;. «Pan lanias tniditTclchinis filium Apim vocari, eiufque ^lnQoryn~ 
ante Pelqpisin Olympiam aduentum coufq; opes crciiillcj vt to- 
ta regio ea,qux intra Ifthmu cll,ab co fuerit Apia nomi nata. Apis 
deniq;apudeud 5 /' PaufanialafOnis filius elle perhibetur De Pe- ^l>ac. 
lope n.agens,hunc,inquic,dicmK Elei primumin Pelopoiinclo “ 
fanum Mercur oexxdificafle, & fana fecifle,quo Deu libi ex 
Myrtili cxdeinfenfum placaret Aetolu,qui Epeo in reonufuc- “ 
celfit,ex Pelop6nefo fugere oportuit,quod eu obadmillamim-”- 
prndetercxde,ApidisfiliiadpeBna vocabant Nacii Apimiafo-“ 
Ilis filiu a Pellaudo Arcadi^ oppido virgine ducentem, fu nebri- “ 
bus ludis qui Azauifiebant, incitatis quadrigisobuiueuertif- “ 
fetatqueinterimiflecAetolus abActoloEndymionisfilia& (fi“ Apis vicus 
cui id credibile creditur) Neptunogenitus. SiePaufanias. Apis ‘ & oppidu, 
prxtetea vicus ell in Africa, fic dillus, quianobilis ,E(-ypti re- 
gioneeflet.Ell&Marmaricxoppidi! eiufde nominis apudPeo- 
lomxum. OrtcliusHerodoto Apiam dicieiillimat. Hxcautem 
Herodo vrbs ell in aRgypto circa.fines Lybix , quanquam E ulla • 
thius Argon Peloponucli oppidum eodem Ortelio referente, et¬ 
iam Apim vocatam efleferibat. Io ChryfollomusZanchus 0 ( 1 . 
ridumfcribitltalixnomen dcdifle(exBeiofo,) vtique acogno- 
K 4 miuf 
