In Libros deinfeftis. 
15 
Car plures ncc habent vbitaQquam coloniam mittant; fanos etiam regum A 
duces oc- eo tempore, fi paratifint, diruere; vtpote cum defint quibus mit- 
cidant. tendis duces ipfi pratficiantur iPlinius veroinuitas regesinteri- 
bL.ii.c.ry. jiiereaflerit, potiufquenafcentiumdomos diruere,fiprouentus 
defpetatur,& tunc Fucosabigere. Qyare nunquid pioptermul- 
tosillosprincipes, quos per tutmas.exercitus lui habent, magis 
e 8. de Ani. ariftocraciamament, vt c Albertus vult, quam monarchiam qu^- 
tr«<S.4.e.6. ftio oritur: quam alii ventilent; nobis enimtantum propofitum 
eft naturas rerum manifeftas indicate, non caufas iudicate dii 
bias. Adamantius Origenescum Apeshsec nullo animi conceptu 
facere, vtplterique contendunt, lednatura:ipfius beneficio, di- 
xiifet , qu* vel bruta, eoulque prouexerit, vtplsrifque in rebus 
ratione proditos imitentur, nos vult admonitos, vtvbi Apum 
morescognoucrimus, ducibusparerenon recufemus, negneiaq; 
adReipubl ciuitatumqueialiucm opportuna alacri animofufci- 
piamus. Non enim amat id genus hominum Adamantius, qui 
fubpietatis fpecic fuam obtegubt ignauiam, fuoque tantum o- 
cio, & commodis confulentes, negotia fubfugitant, & v, lutge- 
nus humanum oderint, humanas etiam conluetudines aueilan- 
tur.Salutarisfanehasc admonitio. Ipfse enim regem quem Iponte 
fibr ordinant, mitomodo obferuant; ipfa: fibi populus creant & 
^ ‘ licet pofitatfint fubrege, tamen libera: pia;rogatiiiam indicii te- g 
nent, & fidedeuotionis afFcdtum : quia & tanquaniafefubftitu- 
tum diligunt, & toto honorant examine. Et Apes qua; non ootc- 
perant legibus Reg s (non optemperant autem cumnen omnes 
luas operationesatl communem Reipubl. vtilitacem confe; iint) 
competendi condemnatione fe muldlant, vt immoriantur aculei 
Perfarum vulnere. Qijod Perfarum populi hodiequefiruaredicuntur.vt 
mos. pro commiffipiecioinfepropriam mortisexcquantur (ementia. 
Itaque nulli (ic Regem, non Peifasq li grauiflimasin (ubditos ha¬ 
bent leges; non Iruii; non populi jarmatarum tamam, qu.antam 
Apesicuereiuiam detlotionis obferuant; vt nulla: e domibus exi- 
reaudeant, niiiRex fuerit egicflus, devolatus (ibi vcndicauerit 
principatum. Cum vero Regi parent, «raXi'>toif«»i£t»,tanquam in- 
utilemfugiunt, monarchiam amant, fundlioni ,aclaboriqtia;q, , 
fuo ad communem vfuminciibunt. Si perierit Rex, omnes difce- 
dL.g.Hifi. dunt, vtait i/Ariftctelcs; vclfi aliquandiu manferit,fauosqui- 
40. dem conficiunt, fcd mei nullum, neque fieri po teli quin bieui o- 
mnesdilccdant Quam vero Regi obcdiant, ita tradit 1 ’hnius, 
Mira, inquit, plebis circa eum obcdicncia.Cum procedit, vna cft 
,, totum examen, circaque cum conglobatur, cingit, protegit, 
,, cerni non patitur. Reliquo tempore cum popuius in labore tll, 
,, ipfe opera intus cir.umit fimilis exhortdti, (olus immunis.Cii- 
,, caeumfatelhtesquiddmliflorefqueaihdui cudodcsaudlonta- 
,, tis. Procedit foras non nili migraturo examine. Sed non regna- 
tem tantum veneramur regem luum, veru m etiam tum primum 
naicitur, quodlcribit» Claudianus, canens. 
- Siii ttnl.iLus iiLni 
Striduia ditilurum pratis examinu regem 
Najcentem -venerantur Arrs, fubiua mellis , 
lurapetunt, traduntijuef suos. 
(Lib.i.de y Senecailliils principis magnitudinem flabilem fundatamque 
c.j. efle aderit , quem omnes tam Cupra fc tlTe , quam profcCci- 
Pnneipis ,, unti cUius cura excubare prolalute Cingulorum atqud vniuer- 
cuiusfit ,,forum quotidie experiuntur. Quo procedente, non tanqi £m 
flabilis ,, malli aliquod, aut noxium anirualccubili piofii\eiic,cii(Tugir..; 
magnitu- ,, Sedtanquain ad cla.um , & beneficum fyduscertatim atiiieilac, 
do imago, obiicereleproillo mucronibus infidiantnim paraniliiin ..&lub- 
flernete corpoiafua, hper (Iragcmila hum,sniiiniiera.{ (aluccm 
flernendum fit. Quo pietatis atque nouidinii bencl cii muneie 
Apes nos homines piicellunt. paucifaneenim noflrum pno pi in¬ 
cipe fele vouent. p urimi dum (ecunda fiuitur fortuna, liclcliu-r, 
quininfideliteradhauent, cum -rpe-sR- gem luum (ummapi rte- 
dhonedefend.rnc, & penre pro eo ntilch, um dacam.lDcolumi eo 
nefeiunt mutare coniihuni, iudieamuc, ncfciiint iiiemen; iit cle¬ 
re : contraainiilo fidem (eruandi nuiucris dtreLmjuuiit, atque i^ 
pfa: fua mella diripiunt, quodis quipiracip.irum haouit mnnciis, 
interemptusfit: uonahteilrilicec, Quam vt aiMi-dnos euenirelo- 
le: mortuo Pontifice Romano, noil-.o principe,tunc enim in me¬ 
dio etiam foro omnia diripiuntur .& nen apud nos tantum tu¬ 
multus e(l, iedapud aliosquoque populos, vbirex vcl princeps 
e.Lib.iz. 
D 
atqu 
moritur; mor veio direptomclle hu 
vLi.j.TaJl. vagamur, quod eleganter tetigu^ Ouidui^, Qy; moiiua Dido 
■ poli abiturn Aenea;, atque eius vroe ab Hiarba rege M-iutitan 
rllaifuuill C 
o ordine 
ne 
tania; 
occupato Tirios Apum inllai 1 ..^^.. 
icrihit. 
•vt shm 
D jfugiunt fiiy tjuo cjuein.jue ui 
Amiffo uuhiS.Rtgevitgetrttur A. es 
Sed vt ad alfeilum innatum Apum erga fuum regem reuertamur. 
h iVarro etiam .Apis, ait Regemluum quociuiqueit, fequi, & fef- 
Tufl kS- pmj., fubleuare, & fi nequit vo.are, luccollarc,quod,inquit, eil ^ 
1 Lfp.Apf Yolunt: Quare iFranc. Petrarcha tnilites Romanos ea a- 
nimi promptitudine duces fuos ad bellum fequi feribit, qua Apes 
ducem luum circumllant: 
Vtvero ad caftra eji reditum, rlamcr orefauenti. 
§luatis Apumfirepttus Regem circumftat ouantim 
Pro fe quifque ducum exapitur , cuptdumqtie tutndt 
Funditur inquireriscertatim finguU -vuigus 
Et K Euryalum Q^Calaber Troianorum vrbe egredi.entera. in¬ 
gentem militantium vim fubfecutam ait, vt quando inclytagens 
Apum, fuos duces comitata,, ex alueariis verno tempore proruit 
eum flrepitu: fic videlicet illum ad pugnam properantem fecutos 
&Lib.6. 
elTe ciues. Et/Baptifla Mantuanus deGallorum erga fuum regem 1 F” 
obedienna canebat 1 »d infubris' 
Alieraconditio Gailieprefiantier-, omnes 
Depojito regnandi animo concorditer •vnum 
Su/cipiunr Regem, parent concorditer 'vni. 
Sicut Apes quas humana natura creatnx 
F nxit m exemptum •vtra: nam queiuaregum 
Hoc ratione carens animal,reuerentiamonftrat, 
§ 3 uodnondum pUrtque hominum didicijfe -videntur. 
Sed omnium difertiffime w Virgilius, cum obedientiam, tum fi- .., 
dem earum, quam viuo regi feruant, notauit,&qua difeordiain-^ 
ter le mortuo ipfepernit em fibi iuuicemadfcraut. Georg. 
Frtterea regem non fic Aegyptus , cj, ingens 
Lydia, nec populi Parthorum, aut Mtdus HydafpeS 
Oiijeruant. R-geintolurrA, mens omnibus -vnaefi. 
Amtfio rupereJldeen ; co-firneiaque mella 
Dtrtj uere tfl&. gfi nates loluer, f.tuorum. 
Ille 01 erum cufl, s: illum admirantur: gfi omnes 
Circumflant jremiiude>i)o: ftopant que frequentes 
E? (ape attollunt humeiis : gfi.corpora bello 
ObieUant:puUhramquepetuntper -Vulnera mornm. , : 
«Aelianusdeeodem(ludio Apumeig.r fuum Regemacrens, ad- 
dit, etiam,fugitiuumli confccutatfiierint: reduceiead priflinum -^"'mal. 
flatum, & nunquam vifas cflein exilium mittere, fic autem feti- 
bit Regem fuum Apeslenicudine imperii dulcem, & manfue- “ 
tudiiiemorumfuaucin, nulloquefpiculoaimatu, cumisdefu- “ 
gieiuiGipfasreliquicjaccerlunt, & fugitiuuma regno'iafequu-“ 
tiii liplLim autem (agacillime odoranrur: ac nimirum ex eiuso- ‘‘ 
doiedeprehenlum, fua Cponce amantes & venerares, ipfius ild- ‘‘ 
tutam,de fuga in regnum reducut,n mirum fi probusfueritiiin- ‘‘ 
probos n vt diftum tfl,fi; odere & puniiJt.Q_qid ni autihreghum 
reducant, cum illi eodem 0 AcJiaiio authoie, vbi oeeathndem ® 
rege, & reipubca’ moribus, & ingenio agit, cuii fit; modiim, R^gisOiE* 
aliisltaiueix, ordinem afFcric. Ahasenim .ihquit,aquari iubet*’*'^™* 
aliaiintusfauosfingeve.cxtruerc,expolire,fugererc,alias vero 
adpaflioaesproficilci.Ipf£Evetomutatioriemoperatum,&vicif- 
fitudincmmuneiumfaciiun :proue6la itate probe adiddelciSl* 
funt,Yt domo fe teneant. Rex ipfe facis bibet illa curare; quxan- 
teciixi, & legesfancire ; perinde ac fummi principes, qiiosphilo- 
lophi, vcl politicos vel tegiosDominaie folent. Cacerummune¬ 
rum opeiofoitim immunitatem habens , alaborando quiefeit. 
Q_q dii migratio potius ad vfum fit, quam manfio, tum pCrgit e* 
migrare, ac (iabatatefiimusfit, antecedit examen, ceuduxad 
pioficifcendiim, illxciusduftufcqiumtur. Sinxtace affedlusfitj 
caeceris Apibus vehitur. Signo dato, fomnum capiunt, cum tem- 
pusefladquietempioficilci, vnaquxpiamarege iubetur fomni 
fignificatii.nemdaie, quxlimul, vtad dormiendum fignuni fu-, 
(tulit, lUcim ex fomniim accipere pergunt. Quo ad illc viuitj 
tam diu examen paceftuitur, omniq; ordinum perturbatione ca¬ 
ret, fuci luis cellis libi ntetle concinent, leniores fuuiillocUm ha¬ 
bent, natu minores item fuum. Ipfe feparatim a reliquis habitat, 
'fobolis quoque Apum feoifim. Excremcntainlocum feparatum 
congeruntur, Iplo vero extindlo omnia, vtd!dlumcll,peitur- 
baniur,& funditus peruertuntur. Fuciin Apum cellispanunt,at- 
qnc ita milcenctit omnia , vt examen omnino deterius habeat. 
Dcoiqueredisdefetlionc.ac inopiapereUnt. Nifiitaque& talis, 
qualem diximus Apum examinirnelic, nobis Princeps doitiine- 
tur, omninoqnead communem Reipub flatum pertinenti Vtili-p^,’^ . 
t.iti fludeat Fucus erit; aut fuco fimilis, nouApum Regi, vt ait p L/.., ■ ^ 
Bapnfla Mantuanus canens. r gelatiori 
Fui i.s Apum, no rex, qu: ttcnanrt omnidfiertkr 
in cornmunr bonum : cordi quibus efl fua tantum 
Vtthtns, inuif. dreho laeloqiie tyranni. 
Qj^amobrem diiimUsiile q Piato, cum dcmonfltafTet Regertl noil - tetifia 
icpiiiii, qtii & pollet; ac vellet virtutC; aefeiencia imperando, 
l.inae& lulle fuum cuiqueius tribuere, nuUcauccrh poflquam, bonuS 
iouiiit, non nafeitur talis-tex in linitatibusqualis inter Aotim “ 
n ■ ' - . ■ X- . ., , , r noUinud- 
examin.iltatimaprmclpiotamcorporis, quaamrtiihabitucx-" 
tcrosantecellens.neteHe cfl hominesin vnum coniicnirc.&cOm- * 
nluni conf.liomllitutaconlctibere, vdligiaqile vciillimx Reip. 
illius exquirere. Magnacrgoin hiSauimalcuiisadmirationatu- 
tx,quod 
Sola ' ommunesnatosconfoni.t teBa 
Vthis habent, magnisque agitant jub legibustuuitii 
Et pairtam fola tertosque nouere pennuies. 
Venturaque hyim s memores tflate Uborem 
Experiuntur, ^ in mtdtutr, quafita reponunt. 
VtG.init>-Virgilius Ifchomachus apud Xenophontem luculenter Oeeonta 
vxoreinfrugi,quxfidelitet, aclediilopartaa marito domi . 
feruat. Apum regi limilem elfe feribie his verbis. Nam mulieriY*'”' 
honefliusefl manere domi, quam foi isagele,& fubdio viuerei “ 
viro turpius degere lub cedo, quam negocia externa rurare Vi- ‘ 
decurque mihi dux Apum tale munus, quale mulieris efl.a Dt 0 “ 
prxfcriptum fubire, & domellicis rebus operam dare. Quibus, '* 
inquit, vxor,munerib. fungitur Apum dux vt in officio debeat “ 
mecum comparari? Confertur .inquam .propterea, quodma-“ 
nens in alueari, .uon finit Apes ociolaselTe, fedquasin agrola-“ 
borare ell ncceflo, ad opus emittit, & qux a lingulis importan- “ 
tur cogiiofcit ac e.xcipit.feruat que quoadccceflefuerit vti.Cum " 
vero tempus vtendi venit, lingulis qUod iuflum efl ,• dillribuit, “ 
lis,quxdomifauostexunt, ptxefl, vthipulchre cclericerque" 
8 t coH- 
