In Libros de Infe6lls. 
hacpiiflura admirandas irigaiii dotes declarauic, protfus effeA- 
pibuspartem diuinimentis,&hauftus tetherios exiftimans, q> 
tam.prope ad humanam mentem accedant, imo etiam fuperenc. 
Hti qutdamfignk, atque hs,c exempla fecuti, 
-Apibuspartem diuint mentis, ^ haujius 
M. ethefhs dixere. 
Non itaque Apem fapientem vocamus, ac celebramus flauura 
melmeditantem, adulantes ei ob dulcedinem nos titillantem, & 
reliquorum animalium fapientiam, & artem,quam adhibent par- 
li tih de A- tui, & educationi,negligimus,vt voluit h Plutarchus, qui tamen', 
more prolis. & ipfe multis in locis Apis ingenium plurimum prasdicat, fed 
Apis cur quia reuerares ita fe habet. Id fane fecit altiflima Sapientia, vtin- 
lapiens. celligeremus non corporis magnitudine, ledanima prudentiam 
conflare, ipfam vero animam nulla opus habere magnitudine, 
quxvt minor fit eoefle excellentiorem, vtpote & ipfam partem 
anim® mundi. Mirabile equidem in primis,quomodo tampufil- 
. laanimalcula extanta florum diuerlitate mei, ceramque colli¬ 
gant; mirabilius vero quomodo colledlum per longifliraa faipc 
interuallaad alueosfuos deferant; fed quam maxime mirabile, 
quomddoitain fauiscoh®rerefaciant, ne excidat. Colliguntau- 
iti.s.Jiift. t^*"»'t^ft'^'Atiftotele, ex omnibus, qu®florem caliculatum fe- 
tap. rt. runt, atq; etiani ex c®teris3 inquib. dulcedo efl, & lingua fufce- 
Vndemel ptumgenusid faporisdepottant,finevIlo fruftuum detrimento, 
colligant. ^°‘l*is''sro;quemin colligendoferuant, admiratione quoque 
dignus efl. Nam li verum efl, quod idemJCArifloteles a- 
libi quoque teftatur, morem efle Apibus; ne florum plura genera 
petantvno eodemqueprofedtu, fed lingulis fingula: verbi gratia, 
a viola ad violam aduolare,necaliud'attingere qu&ufque fuum m 
alueu redeant: nonne & homines ia hoc vicerint quamplurimos, 
qiri, nili longo vfu herbas diftingueredidiceiint,conlimiles limul 
confundunt ? Omnem porrofllperat admirationem quod cu mei¬ 
le onuflasredirecertofit cercius, ferte id tamen nunquamcerna- 
tur, vtibidem Philofophus ait , addenlque quemadmodum ope¬ 
rentur, vifum adhuc noti effe.Ariftodemum Philofophum fcribit 
ISer.if.ad ^D.Augu:ftinusannis'multisinfudaire,vtnaturamApisinuefli- 
fr.in eremo. g»ret, nec tamen pbtuiffc,&Atiflomachum Cicero ( nefcioan 
, eundemlSolinenfemannosduosdefexagintanihilaliudgeflete- 
Plelilfium, > & Hylifcum ThaliumPlin: Aeliaous,quem quod Apes in 
Thaliura, defertis coleret Agrium nominauerunt. Menum quoque legimus 
Plinius, ^ interSammitesnacummirefolitudinemamaflejibiq; ne quid per 
Aelianus, ocium^perperam faceret,Apes curafle, vt earumfedulam operam 
infpiciens, nunquam efletociofus.Sedvt ad ingenium Apum re- 
uertamur, mirari rurlus fubit, qua arte mellificent, id enimha- 
dtenus etiam peritillimos quofquelatuit, cum interim mellificate 
^IreAUyo- P^lam cernantur, & meile impleri aluearia.Vc redte^ Lucianus 
ne. iritplui epyjtro, id efl, Apem fapientem di- 
mEpifi. 84. riini mellis eflfedlricem nominauerit.?» Seneca non conflare ait, 
Vt mellifi- vtrum fuccum ex florib. ducant, qui protinus mei fit, an qu® col- 
cent. ,,Iegeruntinhuncfaporcm mixtura quadam & proprietate fpiri- 
I ,, tus fui mutent. Qijibufdam enim, inquit, placet, non faciendi 
,,mellisfcientia efl'eillis,fedcolligendi. Aiuntinueniriapudln- 
,, dos mei in arundinumfoliis,quodautrosillius cosli,autipfius 
,, arundinis humor dulcis, aut pinguior gignat. In noflrisquoq; 
,, herbis vim eandem,fed minus manifefla & notabilem poni,qua 
,,petfequatur,&contrahat animal huic rei genitum. Qyidamexi- 
,, ftimant conditura &difpofitioncin hanc qualitatem verti,qu® 
,, ex tenerrimis virentiuflorentiumq; decerpferint, non finequo.- 
dam, (vtitadicam) fermentoquoin vnudiuetfacoalefcunt.Hu- 
cufq; Seneca.« Cardanus dicit ideo mei conficere, quoniainfuc- 
nLib. 7. de cingentealas partefolliculusfitlucidus,acTelutmeldulce:,fimi- 
^'««ef.f.iS.leenina, inquit, fit a fimili. quod aliis examinandum relinquo, 
notioraac manifefliora de earum operationibusferibere volens, 
•quasomnes Ariftoteles diuerfisin locisquafiadmirandas adini- 
oiiAj.Hi.rabundus depinxit, <iaitq;fauos primum conflruered floribus, 
cap. 11. cerum ex lachrymis arborum findere, mella exroreaeris,fyderum 
Apu ope- exortupotiflim 2 i, & arcus cocleftis incubitu coutrahere. Omni- 
rationcs. «o ante Vergiliarum exortum mei non fieri,fauos autem floribus 
facere, mei non ipfas facere Apes, fed rorem cadente deferre: ar¬ 
gumento elfe, quod non vno autalterodie cellas meile repletas 
Mei vnde Apiarii.Item autumno mcl pofteaquam detradlumefl, 
conflet. non reparari, cum tamen illo etiam tempore flores proueniant. p 
p L. ii-c. II. quoque mei, inquit, exaere, maximeq;fyderum exortu, 
&pr*cipue Sirio exfplendefcente fublucanis temporibus venit. 
Itaq; primaaurotafoliaarborummellerofcida inueniuntur,acfi 
qui matutino fub diofuere, vntflas liquore vefles, capillumque 
concretum fentiuntjfiue ille efl coeli fudor,fiuequ®damfyderum 
3, fafmajfiue purgantis fe aeris fuccus, vtinamq; talis elTet, qualis 
„ defluit primo, ac non potius terr® halitu infedtus. Et pr®terea c 
,, frondibus potus,&in ventriculis congeftus Apum (ore enim e- 
j, uomuntj adhfec florum fucco corruptus, alueifq; maceratus, 
,, totiefque mutatus multum decoelefli natura amittens, magna 
,, tamen cocleflis natur® voluptatem afferens. Infingeiidispara- 
Fauorum difue porro fanis diuinum plane artificium exercent. Cum enim 
artificium, alueum receperint rBundilm, quamprimum eos conftruerc inci¬ 
piunt, deferentes ex floribus, ied pr®cipue ex atboru lachrymis, 
q t. g.Hifi. vt diximus; falicis, & vlmi,&reliquarUmqu® glutinum patiunt. 
eap.ii. Author efl q Arifloteles, additq; his pauimentum illinere, ne be- 
Teftoriu fti ol® n ocu® fubeant, vocariq; hoc opii s ab Apiariis tedforium i- 
imu quid. mum. Clarum quoque efl, & a pluribus fetiptoribus proditu Re- 
Regu cel- gum fuorum cellas eminentiote velut regio loco, maiori laxitate 
lui* vbi. peramplas®dificare, eafqj fepimentotanquam muro quodam ad 
maieftatcm regiam tuendam circumuallare. Ac, vt ®tate, & con- 
A ditione ili® inter fefe triplices fua t, fic tripartito etiam fuas cellas 
dmidere. In regi® aul® vicinis, fumma fenedute afferas, tanqua 
regis fatellites habitare, poflque has effe natu minimas, &qu® 
annum nondum excellerunt: adolefcentiorcs vero,&®tate con¬ 
firmatiore, extimas manere Pr®terea vt r Arifloteles, inquit, fa- xLip. t. 40. 
flosfiios®quabiIes conflruunt,fuperumquetotum operimenta 
polituapponunt,& adfingulosvfusfauumfingulatimeffingunp. 
videlicet partem aliam ad mella , aliam ad prolem, aliam ad Fu¬ 
cos accommodatam. Scribitq; idem eodem loco curare fumrno- 
pere, vtfauiillt eredi fint, & fi corruerint erigere, & pilisfulcire 
fornicatis, vt fubirepoflint, cumque via, qua accedant, non di- 
tur, cellareab incubitu ;hincque fieri, vtfaui araneentur. Item 
primos fere tres verfus inanes ftrui, ne quid promptum fit, quod 
inuitet f urantem. N ouiflimos maxime impleri meile, idebque a- 
uerfoalueo fauos eximi. Verum maior adhuc arsin fingenOsfa- Fanorum 
uis eorum cellifue dicenda reflat, fi figuram contemplemur. E te - fipura 
nim Apis eas fibi vndiq; fimilli mas, ac eafJem vbiq, in alueatibus ^ 
adhibet, (cum tamen 111 terimliceiet diileifa etiam figurarum ra- 
noneprsflarefecuritate) eodemq; femper artificio vtitur. j Con- ^r: ,, , , 
flantinusC®farexDidymoaflruit.imbecillitatisfu®cu.fibicon- ’ ' 
fcia efl, anguflos facere,& non in redu difpofitosingrefliisin do- 
munculam fuam.-ideoq; fi quod animal per bos ingreffum fiierit, 
vcipfis damnum inferat, piures circumflantes facik occidere. Si 
duo contingit effe examina, etiaduo funcfauorugenera.Etenim 
/ in concordia fuuinqu®q; plebs feruat cerarum figurandaru md- 
rem; fed & omnes fauifemper cauearum tedis, &pau!uiurrtlate¬ 
ribus adh®rcntes dependent, ita ne folum attingant, quoniam id 
pr®betexaminibusiter, vtiiam obiter attigimus. Ccrarumaute 
figuia talis, qualis & domicilii habitu s, nam & quadtata, &ro- 
tundafpatia, necminuslonga,fuifpecfern velutform®qu®daiH 
feuis pr®bent Proditurn efl a Plinio fau os i n GermaUia vifos odo 
pedum longitudine. Sedhoc ad diiigetiam earum potius fpedat. 
Ingenium vero Apumfufpiciens, tede rAl Varro hic rationeiti 
atqueaitemeffe voluit; Ab his, inquit,opera difcuut,ab his ®di-“’’"./^-''’*^- 
ficare,abhis cibaria condere.Tria enim baru, cibusjdomus, o- “ 
pus. Nequeide,quod cibus cera,nec quod ea mel;nec quod mei « 
domus, Noninfauis fexangulis cella; totidemqqod habet ipfa 
pedes (quod Geometr® fieriin orberotundo oftendflt) 
vt plurimum loci includatur.» Plinius quoque omnes cellas fex- “ H-t.ttl 
angelas efl'e tradit, eafquea fingulorumpedum opere, vthoc ex 
Varrone tranfluliffevideatur Dumicaq; in fauisfuis cellulasfer 
®qualibuslatcnbusfummainduflria,abfquevlloGeoinetri?ia. 
ftrumentoflruit, fatis offendit, quamhuiiisartisperita cenferi 
debeat, a; D. Eafilius difeere noshortatur, quomodo Geometri* iF» Hexst. 
muentionum rudis non fit fapientiflima Apis, argumento quod homil.S. 
omnes fauorum ipfarum cell®fexangui®funt, & ®qualia latera Geome- 
habent, non in diredum alternarim incumbentes, vt ne quid pa- tria nouit 
tiantur ima vacuis adaptata, fed angulifexangularuinfernarum Apis. Fa- 
fedes,&fulcrnmfuntincumbentium, vtfecurc fuprafc onera c- Eorucel- 
leuent, aefuftineant, &fepar^timin ynaquaqueeiuitate humor 1 ® cur Sex- 
contineatur. Geometricaminfuper hanefigurarum pulchritudi- angui®. , 
nem ,y Aelianusfingedi elegantiam fine arte,fineregulis,fine cit- y Lib. t. de 
cino, nempe figurasfexangulas, &fexlaterum, & ®qualiuman- Anim.c. n. 
gulorum conficere Apes memorat. Ogamobrem Phocillidi dpire- 
sro.of, hoc efl, optime laborans, Vergilio D^dala, id efl iugeniofa 
- nuncupatur. & a Plutarchus, quo magis Alcyonis mirumin fa- zLib.deSe- 
^ bricandonidolaudaretingenium, Apum artificio id fuperiusfa- lert. Anm, 
cit, ac fi nullum aliud maius ingeniofiusq; eflet artificium, cui id 
pr®fertc pqffet. Q^® enim,inquit, mulicaLufciniaru, qu® Hi- 
rundinuminduflria,qu^ Colufflbarumhumanitas,quod Apum*^‘ 
artificium, cuAi Alcyoiiis^virtutibus comparari meretur? Hinc 
qu^qucBiffulamfuam alumnamAufoniuspinguendam tradens 
^ pidori,hortaturenm, vt Apis artem imitetur: 
Eingereji nofiram pi^or meditaris alumnam : 
AemulaCecropias ars imitetur Apes 
Ingenii iftius eximii acies non folum in iis, qu® diximus, fefe in 
Apibus prodit.fed iri aliis quoque, ac in hoc potifllmum, quod o- 
mniateftenVarroneextta oftium.alueiobturent, qua venitintcr ^ 
fauos fpiritus, quam appellari Gr®cisfcribit. Pluuias n8 ^ 
folum etiam imminere natura pfefagiente norunt ('no enim pro- 
uolant, nifi dies fit ferenus futurus) Ied prx.terea fi oriatur, inopi¬ 
nata, vtfitaliquandp, procella, lapillis fe liberent, iuxta terram 
vOiitantes,quanquam hoc pQ,ftiemumCretenfibus tantummodo 
aferibere b Plutarchus videatur. Similes funt ( canum nimirS la- b tib.de Se* 
pillosin amphoram nonrepletam oleoiniicientium) Cretenfium' lert. Anim. 
Apum,& Anferumin Cilicia artes.Ill® etlim ventoftimaliquod'^'Anferum 
circumuolatur® ptomontorium,ne difiicianttir, fcipfasexmuis'' aftus c6tra 
lapillis in os fumptis,quafi faburrant Hi quando Taurum traii-“ Aquilas. 
£ ciunt,animaliaaliaqvii vocalia,&obftt(fjiera,tum metu Aquila-‘‘ 
rumin.osiufl® magnitudinis lapide fumptb taciturnitatem fibi^^ 
imperant, vtfallerein tranfitueas poffint.C®terumc Virgilius*' c^.Georg. 
fimpliciter id de omnibus Apibus canit his verfibus. “ 
Nec vero d pabulis pluuia impendente recedunt 
Lonstus, aut credunt coelo aduentanttbus Euri. 
Sed circum tuiafub moenibus vrbis aquantur, 
Excurfufque hreues tentant, ^ ftpeUpillos, 
Vtcymb&mJlabilesfiuctuiaQante,faburram 
T oUunt, htt fefe per inania nubila librant. 
Si exdeguftatis cotrariisatq; aoxiisfloribus,aliquadoinmotbos 
incidant, velutfibiipfismedic®, vrinahominis, quod eius falfe- Cur falfa 
dincjfanitatemrecuperaturas nonignorentjinueftigandopetut, petant. 
&dufeidfastusfouedos,&incubandosaccingut,tuncquoq;fal- 
fuginofa 
