IO 
Vlyfsis AIdrouandi Prolegomena 
VLYSSIS ALDROVANDI 
PHILOSOPHI ET MEDICI 
Bononiensis, 
HISTORIAE DE INSECTIS 
liber primvs 
^uieH 
de favificis. 
De A 
pe. Cap. I. 
ordinis ratio, apis natfra 
mrd laudatur. 
uti.l.HiJ} 
cap. I. 
Nobile 
quid. 
Cucuios. 
Nobiles 
qui dicen¬ 
di. 
b Lib. de 
nobiltt. 
Infefta v- 
tilillinia. 
nobilitatisin noftra Orni- 
thologiaferiiaaimusi qiib adfierilicuic, 
leii^eri eundem que hic feruare animus 
)> elt. Qaamobrem declkrandum prius, 
qu^Inledla indicio noftro nobiliora' 
eiiltunt. Nobile autem ell teftePhilo- 
lophorum principe, & communi prxcc- 
ptore.* Ariilotele, quod ex bono prodit 
genere. Si itaque generis, aut ortus ra- 
tjone nobilitatem horum animalculo- 
ruma;lhmemus, haud dubio ab iis exordiendum erit, qu* nobif 
lrori_ ortu conftant, eoque maxime, cum & nos in allata fuperius 
methodo PyraHlIam,tanquamin nobiliflimo elerneutorbm, i. 
gne ^delicet, generatam authore eodem Ariftotele, primo loco 
nominauenmus, velfihanc generationem non admittamus, II- 
cuti profedo non admittimus, ab iis faltem,qu£e cum igne maio- 
rem analogiam habere videntur, vt Vermes quidam indici node 
lucentes, Cucmos dicunt,LapyrisfeuNodi]uca,& Iimilia. C*. 
terumIicu6iinterhominesnob.iesfolidicendirunt,prudentes,& 
lulti, etiamli ex emptit.is nati lint, vt ^ Philo ludsus a.t, ita quo¬ 
que nos hic nobilitatem ab animi dotibus, & ab emolumento, 
quodhomini inde cedit, & a perfediflimis animalium partibus 
indicamus, atque menfuramus, nulla vel ortus, vei magnitudinis 
ratione obferuata.Inter vtilioraitaqueInfedaApis, &holoferici 
damimsinuentrix &produdrix Eruca, primas obtinent. Illa ad 
cibl ohfon.a maxime, & lucem nodu in tenebris pneftandam, & 
luinmum in medicina vfum; hxcad fuperbiliimas vertes, & v- 
tenfilia,et ammfacraDei Ecclefia, Verilvtiitainpraibcadisho- 
mini commodis, quodammodo squalesfqntjitarurfus Apis plu¬ 
ribus ptetereapra-d.ta virtutibus, adeo vt Plutarchus cumulum 
vii tuium nominaturus, apianum dixerit, cumintcfim Eruca illa 
portfiibminiftratum holofericum, in Papilionem tantummodo 
abeatfpeciei luxconferuanda: caufa, extera inutilem. Pliniusfa- 
neetiarnabApibusinchoateirque principatum tribuit difertiffi- 
mis verbis Inter omnia,inquit, ea (Infeda) princip.ttus Apibus, 
& lure P' *c'pue adrniratio ibhs ex eo genere hominum caufa ge- 
-,, nuis.Mella contrahunt,fuccumqueduiciffimum,acfaluberri- 
„mum, fauos confingunt, & ceras'. HI* ad vfus vitx tolerant, o- 
„ pelaconhciunt, rempububl habent,confilia priuatim, & duces 
„ giegatim j at quod maxime mirum eft, mores habent. Prxterea 
„ cum iint neque manfiieti generis, neque feri: tamen tanta eft 
„ natum rerum, vepropeex vinbraminimiaaimalis,incompara- 
„bi]e effecerit quiddam. C^osefficaci*,induftri*quetant*com- 
A paremus neruos ; quas vires f quos rationi medius fidius viros 
hoc derte prxftancioribus, quo nihil noUete nifi commune,&c. “ 
P uradeiifdemidem Plinius,& vix credibilia.Et Ariftotclesfub-D c AnJh 
tiliffimc de iifdem feribit & ad coelum vfqueinduftriam earum, onifrH 
atq; prudentiam euehit: verum neque quicquam diligentius per- pferunt' 
cipipoffev: Columella atteftatur. quam ab Higinio^didum eft, 
nec ornaciusjquain Vergilio j nec elegantius, qUam Celfo-Hiei- 
mus veterum authorum placitafecretisQifperfamonimetisiudu- 
Itrie collegit. Virgihus poeticis floribus illuminauit Celfum y- 
triulqj mcmoradadbibuit modum Oyare, inquit Columella, ne 
aLtentadaquidenobisfuithxcdifputationismateria,nifiquod “ 
conlummatiorulceptxprofeflionis hanequoq; fui partem defi-“ 
derabat, nevniuerfitasinchoati operisnoftri, velutmembroali- 
quo recilo, mutila, atq; imperfeda confpieeretur. H^ciUe,qui cil 
&ipkquoquedeApibusbreUiterfcripferit,atqilongeanteillum 
breuius dodifllnius M. Varroabfoluerit, quidnobisinueniendu, 
dtcendumuetehquifle videntur? Nihil quidem inueniendum,fed 
dicenda omnia. Cumemincundia nos, vel exiliis, vel ex aliisaU' 
thotib. colligamus, vere fateri polliimus, nihil noftrum efleid 
contra, cueorundcverba.ac fententias magno labore,& fumma 
induftriaconquifltasadhUncordine,quinoftereft, redigamus, * 
omnianosdicerepoflumHS,& affeuerare Qi^odCquiS fuperfti- 
B “Olus neget, negem quoque mei ipfum Apum efle,red florum ex . , 
quibus id colligunt, neque reiftececiliiflei/Aufonium poetam: 
§luodque cihoy ^ potuplacitum,iabor acer Apum mei. 
Vt vero modoad laudes Apum rcuertamur, has potiffimum ab 
labore, acfedulitate 
ineftabiii, incredibiliter regendi feientia,ac politia , Plinius in 
prxeuans Verbis cclebrauit. Adiungi poteft quoque inuiolata Iu- 
ftitia,Concordia, Pietas, Temperantia, munditia,atque demum 
incredibilis, quam nobis fubminiftrat vtiiitas. Quoingenio, qua 
Apesrefp!^eant,acpr*di- 
t*firtt, innuitFrancifcusPetrarcha; easininuentionibusimitan- 
dasnobis proponens. EtMriftotelitefte Athenxo,cognitum eft r-t „ 
htatem TT'' qu?,vit?perpetSa ^quabi- 
litatcm,acimmurabilemferuent,mcl fempercolligentes, idque 
fpote,anulioedodl?,quarnre(mquitAthen*us)hominesApib “ 
cedutinani,ftuItaqiexiftimationefui ta pleni,qua Apes meL./« . 
Conftan t.C*far etiam exDidymo Ape omnium aliorum anima- 
humfapientiflimam,&artificiofilfimam,inte!ligentiaqueadho 
minem prope accedere tradit, nec non opificiSm eius vere di- 
umumelle,&hominibus vtiliffimum.^ Virgilius vero, velvnaS^h4C7«i 
hac pi- 
