In Libros de Infe£ti$." 
y.’ —7-—^ v*«iiiuu», uuic acrem noj 
„ recipiuc.refngeratio in parte,qu^ inftar cordis eft.excitatur Na ■ 
j.tmusenimfpintus tumfefe tolli, tum fubmitti videtur.Decla- 
„rant hoc etiam aDima!iatotipennia,vtVefp$ vtApes.rtMufce, 
& reliqua id genus omnia Sed quoniam id fieri non poteft , vt 
«motuciere &quifquamtentarefinerobore.ac viliccat.fpiranr 
«tibus autem compreflio Ipiritus robur & vim cxtrinfecus af- 
«fert.nofpirantibusnatiuusipfefpiritus. Ideolnfeilaillapinna- 
„ ta cum fe mouet, attritu fpintus in pnecindu prolabcntis.mur- 
«mur extendunt, quod in totipennibus fit. Sic ille, & in libro de 
«rclpirationeaitpufilla&exanguiaaaimantiaabambienteaqua, 
„ & aere fons tanta perfrigerari,nequehis opus elle.vtalterutmm 
b In ffrara. ^^^lorisinnati infirmitatem. Cum volatilium eaco - 
Hom S. nfpc^eris,inquit^D.Balilius Magnus, quxlnfeda vocantur,vt 
Infeda vu- ’• Apes,& yefpasiSic enim ea nuncuparunt, propterea quod vndi- 
dc dida. “1“^ fcifluras quafdam fiue incifuras oftendant; veniat tibi in 
a> __ r 1 
coafulens, iis potius fpirandi 
ar.Item fi refpirandi vfum Cur IpitSi 
u ir -- ---- —feciirct,nifiquiacalidiora divfus iis 
hic eilent. Calida enim exigunt refrigerari, frigida minime: Infe- aegatus, 
djitrigidaluntplaeraqi. Ad quid ergo natura tam pretiofum hoc 
aonindigentibusincalium indi* 
diffet.cum dmnia qu* natura efficiuntur, non fiurtra, fedratio¬ 
ne aliqua fint?Semper enimnaturareimeliori^authorell,quoad Naiurani¬ 
ctus fieri poteft.Cuius reiindicium afferri poteft, qubck Muicac & hil fruftri 
Apes.hlubteraquamdiunon valde Calidam, authigidamtenc. facit, 
autur, exanimari vidcatur.& cum moram contraxerint in cinere 
refurgunt, & reuiuifeunt. cuiusreicaufaeft i quod fpiritus iritcr 
riotob humiditatem penetrantem, quafi cortumpitur, &qu3fi 
enecatur, quipofteacum cinere conduntur harc animalia,con- ytfuffoca- 
lumptohumido, calore cinerum fufeitantur Ex quo apparetex- tain aqua 
animationem illam, non quia infpirate non po'tcrant,fed ob eam, reuiuifeant 
quam redciuiimus, caufam accicJiiIc;Nam fi fpirandi incilccfacul¬ 
tas, & fubter aquam diu pcrinauerent,adeo fuffbcarenturi vctic 
amnliusnnidpm ’ - . i 1* • » /- ’ 
* ^ 1 ----* veuiae uuiin tas, oc 
.,leofnerinrmad.f.,^, "“ u "! «fta/pirarevrdcri, eo quod fent.at odore; dicendum quoafangui- odorandi 
enloriUm odorandi dinerfiimoK :„_rL r . 
,) leo tuerint madefada, ocdufts meatibus pereunt : fin aceto pro- 
C Lib.4. reuinifcunt.Contrac A- 
H/cibus.cs diiputat Gulielmus Rondoletius,vbi de pifeium reipi- 
latione agit,quod is inquirat, curlnfefforum mulca in plures eti- 
arn particulas diuila viuere^offint:& quomodo, aut qua parte re- 
fpirare.nam mirum lane^inquitjAriftocelem hoc quierere,cum e- 
odem in libello fcripferit.animalia exanguia.& exiguo calore pro¬ 
dita a circumfufo aere, vel aqua fatis refrigerari. An eumicrnorallc 
credibileeft corpus inimaadumtfta-vewj elfe, fcumi- 
gitur Scolopendra?,& aliorum Infeifforum parces diile6f«e mouc- 
iLi.n.c.i. viuunt, tenuioris aeris altquid vndiq; infpirant, &exfpi- 
rant.Eittfdemfentcntix d Plinius quoq; fuillc videtur. Infeffa.in- 
j,quit,multinegarunt fpirare,idq; ratione perfuadentes, quoni. 
«amTifeeriinteriori nexusfpiialis non eflet.Icaq; viuereve fru- 
«ges,arbotefqj, fedplutimum intereire,fpirecaliquid, an viuac.. 
«Eadem de caufa,nccfanguinem iis effe, qui fit nullis carentibus 
«corde atque iecore. Sic nec Ppirarc ea quibus pulmo defit. Vude 
« numetolaqusftionum feries exoritur IjdemenimSt vocemef- 
«fcneganc.intanto murmure Apum,Cicadarum fono,&aliis, ( 
\ «quxluis *ftimabunturlocis. Nam mihi contuenti fe perfuafit 
: »,rerumnatura,nihilincredibilc exiftimaredeea. NecviJeocur 
33 magispoffint non trahereanimam talia, & viuere, quam fpira- 
i'*’" 3* re fine vifceribus,quod etiam in marmis docuimus,quamuis ar 
»> centefpiritumdenfitate,& altitudine humoris. Volare quiuem 
« aliqua, & animata carere in ipfo fpiritu viuentia, habere lenium 
3, via:us,geaerationis,operis, atq; etiamdefuturo curam, & qaa- 
>,uisnonfintmembra,qua:velutcarinafenfus inuchant,elkta- 
j,men his auditum,olfaffumjguftatum,eximia prteterea natura; 
3, dona,folertiam,animum,artcm,quisfaciIe crediderit ? Sanoui- 
»,nemnoaeffehisfaceor,,ficutnetcrreftribus quidem eundis, 
Sepix lan» «verumfimilequiddam. Vtfepia in mari fanguinis vicem atra- 
guinisticc « mentum obtinet; purpurarum generi infedorillefuccus : Sic & 
^md. «* Tn(ei^1S.nnifniH< f‘fh virolic Lnmr»i* li!/< «fi*. Hfr J__ 
-- - ^ -.-.J- xvixv<wl.v/x IIAW XUCCUi . Oit O 
,Infeiftis,quifquis eft vitalis humor,hic erit & faniruis,donec ex 
,, iftimaty> fua cuiq; fic.Nobis ptopofitum eft, naturas reru mani- 
,,feftasindicare,non Jaufasindicare dubias. HuculquePlinius, 
quiitaqj etiam credidit, pulmone quamuis carentia fpiritum tra- 
herc;& reddereper vices polle, argumento, quoniam Infedorum 
genera multa funt,qua’ &murmuredete,vt Apes,&canere viden- 
l:ut,vtCicad*.Item Culices,& Mufeas fonum edere fentimus, 
quxnifiatriperenthalitum,bombum illum non ederent Abde 
etiam ha:c animalia olfadu praedita ede, quod effici non nili ex a- 
j erismateriapoceft:odoremquidemnonalmd,quam infcduma 
eraintelligerepoliamus. Curigicur nonfpirare h»c cenfeqdum 
* eft? QiJk quidem argumenta confutare quoque oportet; Dicen¬ 
dum ergo quod Infeda neque fpirant, neque fpirare necelle eft, 
quoniam fpirandi facultas, refrigerandi gratia concella eft ani- 
mantibus,qn* pulmone compotes funtilnfeda autem cum ex- 
anguiafint,frigidafunt,ideo refrigeratione non indigent; quip- 
Curtmlmo nati uo fpiritu vel extrinfccus aere fatis refrigeraj i pof- 
necareant l““'^Quamobremlispulmodeeft,qui quidem , vt conftat, non 
• nifi fpirandi gratia delegatus eft. Qu® autem fpirant, pulmonem 
h^beDt) & h^c calida omnino funt, ejuia (anguine pcsedica (unt. 
Calida nue f**^^**'*^'*^”™caloris inditium eft, quam ob caufam rc- 
animaha. 3 W°“«'«»*‘®eiadigent. Item fi fpirarent neceffario fpiritu 
redderent Aer autem perinfpirationemattraffus non exiret, nifi 
ab aliquo interiore vifcere propulfaretur,'Spiritus extra redditus 
«ft aer percuffus ab interiore inftrumentOjhoc eft, pulmone. Ve¬ 
rum fecundum Ariftotelemlnfeffa omnia vifceribuscarent,quod 
nequePlinius ipfe negat. Ergo deficientibus infttumentis , per 
qu*expellituraer,Infeaa nequeunt refpirare. Quamobrem con ■ 
tra Plinium audeo dicere haud temere , vt magis videam cau- * 
fam,cur potius nequeant trahere fpiritum talia, & viuere, quam 
fpirarefinevifceiibus.licetipfe caufam fe ignorare fateatur His 
Vtmur- autem prshabitisrefpondendum ad rationes Plinii, & piimoad 
niur edant^®**'’murmurederefentimus. Dicendum, 
quodfoaus ille non animam,aut fpiritum reddentibus vilis vifee- 
ribusffedagitatuinrerioris fpiritus accidit. Ea enim , quae canere 
videntur,vt Cicads,membranafcpto tranfuerfolubdita,ad quam 
fpiritusineoinclufus atteritur, obftrepunt Ad cam vciOjQuod 
dicit,Infetfta poffe fpirare fine vifceribus: dicendum, quod repu¬ 
gnaret natur*:Sigcnus Infetftorumhalitum traherent, quia cum 
exanguia,&frigida h*c fint.dubio procul nimia teftigeratione cr- 
■ V r ■-V uiccnuura quoaiangui- odorandi 
neislcnlorium odorandi diuerfum eft ab eo, quod Infetftis ineft fenforium 
inleaa enim, (quoniam odoratus fine operculo eft jnatiiioifpiti- diuerfum 
tufuicorporisodorantur.quiquidemfpiritus in omnibus ex na- ab aliis 
turainfituseft, non aduentitius accedit. Ea autem,quihalituiii 
ttalmnt,&reddunt, quibus certe hoc odorandi fenforiuni operi 
culoquodam coopertum eft,liifi operculum illud per infpiratio- 
nem apcriatur,odores non fentiuntificiit animalium qubtundam 
oculi, genis & palpebris, ceu vallo quodam vifus, munimentoq; 
prominente, eoquenifi nifferitur, aut connineant , cernere non 
poffunt:quorundamfuntocfilipia:duri, & qui hoc genCre operi 
cuIijSc folliculi careant, proindeq; eierti fint, fed ftatim fine ‘di- 
duftu aliquo incidentia, & occurfantia contuentur: ita'odoratus 
Infeffis promptus atque expofitus fine operculo eft, vifus duros 
oculos habentibus, vude munere eo fine naribus, & olfaffione 
fuaguntur;rcfpirantibus adopertus, ac operculo conditus, qui o- 
doratus cum halamus, adapcritur.panditurq; ampliatis venarum A,; 
meatuumq;Itineribus Hinccuenit, vtquxrpirant, bdoremifi a- 
qua non fentiant, quoniam refpirare iion poliunt. Quamobrem *®'"*“** 
C cum meatusilh in humorepatefieririequdantifumma ratio eft, vt 
vnnantcsin eo odorari non poffunt.Ergo fi qiiis diligenti fubtili- 
tateid exigat,refpiratio non efteaufa odorandi,ncqrdehifcentia 
palpebrarum videndt,fed adaperiendimeatus,quiodor3tuiinfci:- 
umnt.Enifdemopinionis eftTheophilus Zimara,n6n indoftus 
Ariltotelisjcholiaftes,quificfcribic.Vapor etiatnad odorandum 
p ilcitur in his, qu* fuffiendo duntaxat fenciunt, fiue fenfus no.« 
Itn vitio, fiue ipfius rei odorat* caufa, quod caloris vi qui ia eis “ 
eit,crallns vapor, excludatur, Teftantur idlnfedla, qu*ciim « 
Donrelpireiit, odores tamen profequuntur, aiit auerfanfur. Na " 
odoratu ea eirepr*dita,nullusdubitct, cum alimenta qu*rant‘* 
ltbi,&ffimum fugiant.Nonrcfpirantvero,quiafpiritalibus ca-‘* 
reLHinlUumentis Nullusergo m his attrahitur vapor tefpirah- 
dj,iedad ea fpeciesodorum tranfeunt abaere t-radudx, qu*‘‘ 
gramumodorum lint, necant hoc genus, quodipfmii indicat 
non carere ea hoc fenfu.Et fi quis neget habere Infefla odoratu, ‘‘ 
quodnullum inhis appareat eius fenfusinfttumentum.-diccn- 
dumnon came eainftrumento. etficonfpicunm illud non eft,'» 
poflefacultatem vllam finefenforio fibi delegato ineffe Ve-‘‘ 
rifimilequeeft, (vtThemiftiusait) non aliter odoratus inftru-‘‘ 
mentum inhis fine operimento vlloclleinuolucroque, quam 
yilusinftrumentum in dunoculis,Siciile.Naturam Itaque con-?' 
D 'iccrelicet.nonminoremfubtilitatcm paruis aniihalibusindidif- 
e,quammapis Plinius rerum naiura; argutiffimus. vtmonftxet Infeifto. 
In eaomm lubniitatem, muatnrplurimum. vbinam tot fenlus rum fubtU 
toilocaritinuuiice, atque Formicis,auibusfenfus,nedumta<auslitas,&praf 
fedetiam odoratus, gullatusqueineft.eAriftotcles philofopho flantia.^ 
rum ilRantiftes omnffiusluleffis lenfuseffi; non minus icite; eii.u.Hj/?; 
quam feftiuiteretiam feriptum reliquit. Nedum profeao,qu*a. An^. 
niraal parmnt.& fanguinem, quosfenfus appellamus, habent, ve¬ 
rum aclnfedla, nam vifuqu*dam,&olfaau, guftuqueadornan- 
tur.Sentmnt enim mei procul Apes, & Culices, didi Muliones: 
quod mlihaberent odoratum, nunquam elonginquo fentirent. 
Sulphuris enim odore Infefta emori, &languefcere palam eft D 
tein Foripica: lulphuris fuffitu formicario puluifculo infperfoj 
aut origam, aut cornu ceruini fugantur. Guftusratio fimilis eft 
nam Apes ad nullam rem putidam aduoknt. qua & lanvuffcunt' ■ 
& tnftantur;fed dulcibus alliciuntur. Contra Culices no“n dulcia’ rv 
ledacidageftiunt.Taausveroomnibusanimalibus datusell ’ 
rOCEM NON EDJERE, SiD EO- 
NvAf, 
A 4riftotelesdifferens de animalibus, qu* fonum,qu»mur- , h • » ti-A 
muredant.qu*itemloquantuis, differre ait proculdubiovo + 
cem a fono , & tertiam his adnumerandam effe rem, locutio- 
nem. Gutture, inquit, parte vna vox agitur : quocirca quibus iZl ' 
pulmo deeft , iis nulla vocis emittend* facultas eft. Eo “ 
cutiononnifivocis perliBguam explanatio eft. Vocales igitur “ t 
littetxa voce & gutture.cofouantes lingua,& labris profefutut 
qmb. luteris omne locutionem confici nulli dubiu eft. Q£aobtc 
A 4 quibus 
