2 
\ 
Vly fsis AldrouandiProlegomena 
j, rem,etiamrpecmcterreret Mufca,q«6dpai'uaeft,re(lquod viua A 
„ firmaret Qu.<Eticurenim,quidillamembratamexiguavegcter, 
,,quid hucatqueillucpro naturali appetitu tantillum corpufculii 
j,ducat, quid currentes pedes innumerum moue2t,quid volan- TNSECTA animalia efTeperfedta, ve\ indepraectetetismamte- 
,, tis pennulas moderetur & vibret ? Quod qualecunque eftbene Xfthmeffe puto, quoniam ex mixtis impetfedlisnullalintani- 
,,confiderantibus, in tam paruo tam magnum eminet, vtCUIUS '■ ^ 
„ fulgori perftringenti oculos proferatur. Certe quodnemo du- 
„ bitat, quicquidintelligibileeft omni fenfibili, & ob hoc huic e- 
tiamlucidiuinislegibusantecellit.Sicille. Proptereanon minus 
Mufcse creatorfuerit Deus,quam hominis,quin nec minus,quam 
Angclorumtquin etiam tanta foret horefisMufeam negare cum 
Manichois Dei creaturam ellejvt fit neceffe concludere, fi a D eo 
Mufea creata non eft, & hominem quoq; a Deo creatum non vi¬ 
deri, quodimpium, &fupraomnianefandiflimiimeft.Scribit e- 
AlUlMALlA E 55 E PERFECTA 
xirumeiie puto,quoniam ex mixtis impetfedlis^ 
mata.Taliaenim fola meteora vocantur, vt funtfumi, vapotef, Meteora 
nubes, pluuia,nix,gtando,cometo,&huiufmodi coleftcs voca- quo. 
toimpreffiones. Ha:cenimPhyficismixta imperfefta vocarilo- 
lent, quainonviuunt, tametfiexiis aliquando animahaprode- 
ant,abaerecadcntia,vtRana:, Bufones,Aranei, Loculto,btuco. 
antjauucicLc*ucu«.i<ij Vi.--- _ ; 
Dicentur vero etiam infedfa reliqua exanguia imperrecta xxrcc 
aliisfcilicet comparata animalibus perfe£lis,fanguine- 
is, quod minorem habeant partium diltindionem & varietatem, 
multisqup videantur carere i nitrum entis corporis. Sed rcueranu! 
lumlnledorUm imperfedtum eil, ficuti neque aliud quoduisa- 
nimal, quod fit naturo fuo congruas partes fortitum, ne 
quidem omnium viliflimum. Btenimfihorum naturam non elle 
- abfolutam dixeris, licetfuaconftentanimaicedoquidadillorum 
„timrubiecit: SiDeusillasnonfecmquisillasfecit?Plane aitil- abg,i^tionem amplius defideras? Dices, vifeus feltem aliquod, 
„le,egocredo,qniadiabo!usfecitMu(cas.EtilleItatinn.SiMul- H quodnutritioniprofit,& coradvitam neceflarium,Seneruosad 
„ cas diabolus fecit.ficut te video confiteri, Apem quis fecit, quO {Jtifmn. Atqui Iisfeaa, & coteia exanguia fatis viuunt, Sc aluntur Jnfedlafine 
„ paulo amplior eft Mufea? Non aufus eft ille dkere, quia Deus _qjtjqqa,nmultisexiisinftrumcntisdeftituantur:&certiffimum yifceribus 
,, fecit Apem j& Mufcaninon fecit) (juia res eiat proxima. Ab A* '1,-, „ ^ _«^^./-^siT-iriicnnnnnamfibide- ArnfmiQ 
_ J _iT X 1 rr\ . o T a fl A- 
nimidem D. eAuguftiiius. Cum nefeioquis tccdium patiebatur 
tVraB.i.fii ^j^qfcisjinuenitillum Manichatustocdiouffe£tum,&cumdiee- 
fir lonnn. fet,fenonpoflepatiMufca,«;,&odifi'evehementerillas;nonau- 
,,fus eft dicete,Deus illas non fecitierat autem catholicusfille fta- 
„ tim fubiecit: Si Deiis illas non fecit, quis illas fecit? Plane ait il- 
, _ i_ —Mnf- 
„ pe duxit ad Locuftam, a Locuftaad Lacertam, a Lacerta ad A- 
„ uem,ab Aueduxitadpecusjindead Bouem,indeadElephan- 
„teei,poftfefti6adhqmiaem,& perfuafit hojriini, quia non a 
, „Dqb fai^us ^ hotndlta illi rnifer.cum tccdium paftus eft aMU- 
,,fca,Mufcafa6luseft, quem diabolus poffideret. Emicatergq 
Dei fapientia etiam in minimis hifce animqlculis,quo cur ab ipli) 
fint tienita, rationem putat Hieronymus Cardanus, ornatum 
Infeiftorfi quendam vniuerfi. Etreuerafuntinter illa quqmplurima,in qui- 
nnlrhritn. buspocnenullumnpncolbtisgenasconfpicetelicet, adeo fit dq- 
ftiffimum fope Philofopiium requirant qui exadte eoiorum di- 
uerfitatem difeernat, & defciibat; pidoremque diligentillunum, 
qui fingula membra tantillis in cotpufculis tantopere maculatis 
depingat,fpeftatotibufque ob oculos proponat Atqui quatfo eft, 
velPhilofophus,quideferibefe omniainPapilione,qui obfccro 
pi< 3 :or,quidelinearefefe pofle profiteri audeat? Bouemquisnort 
poflitiquis Pulicem? quis Mufeam exadre .'quisEtucas,G-antha 
pulchritu 
do. 
quanquammult!sexiisiniuuincui;ibucii.i>.uaui,,,.c^v^- ru-T 
eft,& ipfa veritate verius, naturam in neceffariis nunquam libi de- & neruis 
effe.Siitaqueiftaiuftumlocum haberet exprobratio, noumodo yinunt. 
plantanima!ia,Zoophyta, atque etiam Infecta nqftra omnia di- ^ 
cerentur ij^ireAi)', veleersAei«T«t, verum etiam pifees pedibus ca¬ 
rentes, & maximaeorum pars pulmonibus deftituta. Amphibia 
. his minus imperfeda dicentur,ficum aliis conferantur, quibus 
maior ineft partium numerus. Omuia erunt dinique ad homine 
relata,impetfe(fta,pra:terSimiam,qnodmanibuscarear, & fimix 
ruffum,quid defitad humani corporis perfedionem, noiunna 
vtriulquc corporis anatomiacSercitatr Verumenimuero deim- 
petfedisanimalibus, non lic eftftatuendum, qum omniadici 
merentur abfoluta. quateunque funt vitas luat neceflariis partibus 
donata. Veriffimum eft varias efle animas dotes, nec cas omnes 
- 'omnibusanimantibus communes,non tamen idcirco icdedl 
cendum perfedi appellationem omnibus animantibus conucnire 
nonpoffe.Etenimnon folum varix funt animx dotes,fed vanae 
‘ . ___Hrtri»nTm npmmi nonilX 
JUllC.J-rlVUJ.AlI MVM --- 
pollitsqms inuncem? quis muicam exa«e quis urucas, woj^a- ^ ‘ „„i„atorum ipforum animx. Hoc enim nemim noma 
rides, Curculiones?Plunma enimInfedorum genera,haud agter | indiuiduo tantum, feunumera 
dcinPauone pulcherrimo alite obferuamus, Soli obuerlanubc /ytdjaieiti<-iloquuntur)fcd etiam fpecie animam Bouisab ani¬ 
ma Leporis, & aliam Leporis, & aliam efle Canis, Vrfi. Milui, 
Corui.Balens, Delphini, aliam Serpentis huius fpeciei, al 4 >m. 
dltetius, & Pyri arboris diiieifam animam efle ab anima Prqoi,. 
Ccrafi,Pomi.Sunt profedd animorum tot differentix.^uot ani¬ 
matorum fpecies, & illx quidem inter fe difleicntes facultatibus 
& efficaciis, qux tamctfi mutilum euadat corpus; in animafua 
conftanter permanent, nec partiulil defedtum corruptela, autpy- 
uatione, vnquam oblitetahtur,quam diu^animafupctfteSjin cor¬ 
pore vitam exercet. C^o nomine ergo dicbffius aliqua efleimper- 
feda, qux tamen animamfuis numeris;_aMolutiflimaiil-,qualis 
fcilicet animatis hifce conuenit, fortita fuerint? Quid? Cenfucri- 
mus animalia efleimperfeda beftiolas, quibus natura plus viri¬ 
um,& ingenii contuli t, quam multo grandioribus? Quis non mi- 
returpotius mimitiffimorum animalculorum fvt Apum, Arane¬ 
orum. Culiculum, Vermium Serici flaminis opificum) induftti- 
am artem, & fagaciratem ? De quibus abunde agemUs poftea, & 
icinPauone pulcherrimo alite obferuamus, Soli obuerlanubc 
hunc, nunc illum colorem effundunt. Nam qui antea xreus vide¬ 
batur, moxiachnantibus fe paululum illis, aureus confpicitur,& 
rurfum qui ad Sbl?m cxruleus apparebat, fi fub vmbra transfera- 
tut, viridis videtur,adeo adlrqninis vicilfitudinem variatur. Quod 
prxcipueinnuitLucianns exemplo Mufex,inter cuius encomia 
Mufea vt hoc quoque recenfet, hanc , fi quis interitius in eam oculos defi- 
coloiemu- gat.cum eipanfisad Solem alfs fefe verberat, Pauonuminftarya- 
tet ' riegatamefl'e:DeVtilftate,quamnobis pixbentInfefta,noneft, 
quodhicagam.quandoinpropriisfingulomm capitibus abunde 
de ea fimus locuturi, quanquam etiam multa fint, qux ad homi- 
nispeccatapuniendaquodammpdofaiftavideantur,adeo vtnon 
lemediis tantum adhibitis’, verumetiam exorcifnfis publicis fu¬ 
gentur,maxime qux multitudine fuafruges > herbas, frudtufque 
abfumunt. 
liSfSECTfM ^Id. STNONIMA. 
fufe etiam Plinius fcripfit. Si quis in Vermicul© ( exempli caulaj 
TNfedta autem voco cum ex Plinii, tum Ariftotelis placitis,ea a- quid defidcret.prxter .congruens Vermis MimXcorpUs, vtpen- 
iniinalia eianguia.quxfvt nomen ipfum declarat) iheifuras par-. nas ad volatuijl. autpedesad ingreflum, toftrum ad clum, 
tefui, vel fupina, vel prona; vel etiam vtraquepoffident;necofle- -i,-..mmal Vermis, fed monftrum auoddam vere imperfectu, 
umquicquam difcretum,aut carneum, fed quiddam interhxci- 
pfa medium continentiquippe qux corpore pariter intus fotifquc 
n .oAx-vel IV n.VfAliii' vrUi A/* A/Vl*tvrri for.. 
_v 
E vreftoi 
InfeAa. 
yXA ItIVUiUiai VV>UbiliWU L.<.|UJp^V SjUcV WJV 
duro conftent, ficut latius poftrrioduni patebit, vbi de eorum for- 
ma,diflerentiisqueagemus.Atirtoteles’t»TO|«« vocat, Gaza Plini- 
um fecutuslnfedlajf quo homine nos quoq; fete fempervtemur) 
Rugofa. nonnunquam etiam rugofa,Albertus annulofa. Infefta dicuntur 
at/.i/ .e. I • „abincifuiis, qux nunc ceruicum loco (/«Plinii verba funt) nunc 
b In Nomen „ peiftorum,atque alui procinftaCh Adnanus luniUs legit procin- 
cUt. jjdfuexvetuftiffimiancigraphifide, vtidem fit quod fe- 
Curdican^ parant membra tenui modo fiftula cohxrentia. Vocantur itaque 
tur annulo ab'incifura,aclineari quadaifidiuifura.quafuntinfignita,&coni- 
la. milfura. Anuulofa autem quoniam corpora eorum per quofdam 
Arob quid annulos formata efle videantur,&diftint 3 :a. 3 " 1 J? Arob Hebraica 
flebrxis. didlio apud Hebrxos non eft vocabulum infeftorum generi om¬ 
ni, Sifoli proprie fignificando deputatum, verum quandoquefu- 
miturpro animalium, aut beftiarum, aut ferarum diuerfigenctis 
Vermen ef 
rithoc animal Vermis, fedmoiiftrum quoddam vereimpcrfeiftu, le pectitu 
quod ad nullam certam animalis fpeciem referti queat, non fecus animal, 
ac Horatianum illud; 
Humano capiti ctruicempiBor equinam 
\ungere fi 'velit, ^ 'varttu inducere plumae. 
Perfedlum eft animal quoduis, quando proprio corpore, propria, 
qucanimaconftacj&nihil defidcraripoteftad illiusnaturxper- 
fedionem, nifi tamen hoc delitefcat certo temporis eurticulo.vt 
in volucrum fpecie Serici flaminis opifice,qux tandem in fila nen- 
doabfumpta Papilio euadit. Idem etiam Erucis accidit, & aliis 
quibufdam, qux interea nec mutila.necimpetfeda dici debeant. 
Sic enim vitulum Schexdum,quibus nondum emiffia petfedle cor- 
naa;ncc infantem ante dentitionis tempus, impeifedosquisrc- 
dxappelletjVtnec Caniscxcus dici meretur, qui ante nonum i 
natiu Itate fua diem non videt. Quippe fupradidaijs animalibus 
infunt & fuo tempore drTcfutras fc produnt, ac prodi ¬ 
bunt animx beneficio, cuius vis formatrix nunquam intermoti- 
mitur pro animalium, aut beftiarum, aut ferarum diuerli gebctis bunt ammx benencio, cuius vis roimauix nunquam inccrmon- 
mixtione, quandoque pro InfedistefteD. Hieronymo, item pro £ tur,imo ne feriatur quidem vllo temporis momento, vt PhyficisV 
Mufea venenofa.Ltalis feruato pene vocabulo Latino Infetti di. notumeft. 
cuntur,HifpanisanimalesCcnnidos,GermanisVngezifFer,Vn- 
ziuer;BoIiemiceRomari,Mravvcncy, Zuzalii, Czervvijckovve, 
vtlegiturin Didionatio Bohemico. Cxterarum gentium Syno- 
nyiria, qux in Galepinonouiffimeeditoleguntur, non Infe. 
dis proprie, fed exanguibus omnibus couueniunt; 
quamobrem hic ea non pono. 
GENFS. DIFFERENTIzE. FORMA. 
Q Vemadmodum tefte« Ariftotele Infeda continent genera a.Lib.^.e. 7 . 
vel fpecies plures.nonnullisque, quamuis cognatis, nomen 
commune fitinditum, vt Api, Crabroni, Vefpx, ac confimili- 
bus.ita quoque plurimum inter fe differre videmus. Albci;fus j' 
annuloforum ( fic.vtdixi, Infedaappellat) nouemmodosef-, 
lefcribit, fex congregari, Vt greges, ex quibus, inquit, funt A- ° ^ , 
pes,& Vefpx; genera verofblitariatria, h Plinius quoqueffiul- ““ 
wmhauc, & multigenam efle feribit terreflrium volucriumque 
